day : 15/01/2014 13 w tej kategorii

Piment d’Espelette

Te dość ostre papryczki przybyły do kraju basków nieco później niż niemniej słynne, ale łagodniejsze Pimientos del Piquillo. Przywieźli je marynarze, którzy wraz z Magellanem opływali świat. Szczególnie dobrze przyjęły się w Espelette, miejscowości położonej we francuskiej części Baskonii. W kościołach odprawia się nawet specjalną mszę na tzw. Fete du Pimient czyli święto papryki. Nic dziwnego w Espelette jesiennią większość domów obwieszonych jest całymi ...

Piquillo / Pimientos del Piquillo de Lodosa

Niezbyt ostra, trójkątna i płomiennie czerwona papryka Piquillo trafiła do Europy wraz z Kolumbem – przywiózł ją z sobą już z pierwszej wyprawy do Nowego Świata. Od razu znalazła sobie nową ojczyznę w okolicach Nawarry, czyli baskijskiego Lodosa. Do dziś Baskowie uważają ją jako swój narodowy skarb - bardziej ci hiszpańscy, bo francuscy hołdują raczej nieco ostrzejszej Piment d’Espelette - a Pimientos del Piquillo de Lodosa jest objęta ochroną produktu regionaln...

Ttoro (Baskijska zupa rybna)

 Podobnie jak wszyscy francuscy rybacy również Baskowie mają swoją wersję rybnej potrawki. Również tutaj pierwotnie przygotowało się ją jeszcze na łodzi, z ryb i owoców morza, które akurat były pod ręką. Tak powstała Arrain Zopa, która ma wiele różnych odmian. A jednym z najbardziej znanych jest Ttoro przygotowywane przez rybaków pracujących przy ujściu rzeki którą Baskowie nazywają Urdazuri, a Francuzi Nivelle. Matecznikiem potrawy jest leżący tu port rybacki Ziburu (fr. Ciboure). W lokalnych knajpkach kucharze rozwinęli Arrain Zopa tworząc własny bardziej złożony przepis. Nie gotują wszystkiego na raz w jednym garnku, jak się robiło na łodzi, ale wcześniej obsmażają ryby. Charakterystyczne jest także wykorzystanie do jej przygotowania baskijskiego specjału paprykowego – Piperady.

Składniki:

- 1 kg dzwonek ryb – np. dorsza, morszczuka czy karmazyna - 10 langustynek - 12 omułków - porcja Piperady - 2 rybie głowy - litr białego wytrawnego wina - 2 łyżki mąki - 3 łyżeczki siekanej pietruszki ...

Piperade aux Oeufs (Piperada z jajkami)

Piperada z jajkami czy też jajka z piperadą. Ponoć baskowie nigdy nie rozstrzygnęli sporu na temat swojego ulubionego śniadaniowego dania w którym jajka łączą se swoją sztandarową, paprykową pastą. Dlatego istnieją dwa warianty podawania Piperade aux Oeufs. Wedle pierwszej najpierw na patelni lekko ściana się jajka, a później dodaje porcje Piperady. W drugiej jajka szybko miesza się na gorącej patelni po czym przerzuca do rondla w którym Piperada już się gotuje. Co ...

Piperade (Sos paprykowy)

Tajemnicy pochodzenia Basków nikt jeszcze nie zgłębił. Wiadomo jednak, że ich język całkiem różny od praindoeuropejskiej rodziny ma coś wspólnego z Ugrofińskim. Z Węgrami łączy ich zresztą nie tylko mowa ale także ogromne zamiłowanie do papryki. Wyjątkowe na naszym kontynencie – podobnie jak na nizinie panońskiej również tu całe wioski są obwieszone suszoną papryką, z pośród których najlepsza to Piment d’Esplette. Nic więc dziwnego, że tak jak madziarzy mają swój Paprykarz, tak Baskowie przygotowują własny sos paprykowy – Piperadę. Stosują ją w każdej okoliczności, np. jako przystawkę, i dodają praktycznie do każdej potrawy - jaj (Piperade aux Oeufs), ryb (Thon a la Saint-Jean-de-Luz) , drobiu (Poulet Basquaise) czy gulaszu rybnego. Między Baskami od trwa ciągły spór czy prawdziwa Piperada powinna zawierać pomidory czy też nie. Niewątpliwie nadają one mięsistości całemu sosowi - poniżej przepis uwzględniający użycie pomidorów. ...

Poulet Basquaise (Kurczak z sosem paprykowym)

We Francji żadne inne danie kuchni baskijskiej nie zyskało takiej popularności jak tutejszy kurczak Poulet Basquaise . Nic dziwnego skoro wprowadza do niej to co w Pirenejach najlepsze – paprykę i powstający z niej sos Piperadę. Sam przydomek basquaise czyli po baskijsku odnosi się zresztą do różnych dań - jest m.in Poisson a la Basquaise czy też Boeuf a la Basquaise - i zwykle oznacza właśnie serwowanie ryb i wołowiny w towarzystwie piperady ( zobacz Thon a la Saint-Jean-de-Luz). ...

Thon à la Basquaise (Tuńczyk zapiekany z Piperadą)

Tuńczyk Błękitnopłetwy, ze względu na kolor mięsa w gastronomii nazywany Tuńczykiem Czerwonym to specjalność najlepszego baskijskiego portu rybackiego Saint-Jean-de-Luz. Jest największą rybą tego gatunku, wagą dochodzącą nawet do 250 kg. Baskowie marynują go, duszą w ragoût albo pieczą na ruszcie w postaci steków. Ala jak przystało na tutejsze danie najbardziej tradycyjny sposób przygotowania to zapiekanie z Piperadą. Tak powstaje klasyczny Thon à la Basquaise przez ...

Salpicon (Baskijska sałatka z szynką, kiełbasą i papryką)

Nazwa Sapicon pochodzi od hiszpańskiego salpicón czyli „mieszanka, miszmasz”, utworzonego od sal (sól) i picar (siekać, nakłuwać). W Hiszpanii już od XVI–XVII wieku oznaczało drobno siekaną i doprawioną solą, oliwą, octem i cebulą mieszankę mięsa lub ryb, często z resztek – coś między sałatką,  a farszem. W XVIII–XIX‑wiecznej kuchni francuskiej termin salpicon został przyswojony jako określenie drobno pokrojonego ragoût – mięsa, drobiu, podrobów, ryb lub warzyw w małych kostkach, związanych sosem. Alexandre Dumas opisuje salpicony jako mieszaniny cielęcych grasicy, szynki, pieczarek, trufli, foie gras itd., każdy składnik gotowany osobno, potem łączony w sosie (np. espagnole).​ Dzią w klasycznym kanonie francuskim salpicon służy głównie jako nadzienie do Vol‑au‑Vent, Rissole, Croquette, Timbale, jaj faszerowanych, rolad, ale także smarowidło do kanapek i grzanek, a nawet do smażenia omletów.

Nieco inaczej jest w przypadku Basków zamieszkujących pogranicze Francji oraz Hiszpanii. Tutaj nazwa Salpicon odnosi się do dwóch specjałów. Z jednej strony chodzi tu o usmażone w głębokim tłuszczu, drobno posiekane i marynowane w occie papryki, a z drugiej strony to rodzaj sałatki w której musi znaleźć się ich ulubiona Szynka Bajońska. Jako sałatkę Salpicon traktują także Hiszpanie (Salpicon de Marisco), a nawet mieszkańcy Ameryki Środkowej. Tutejszy Salpicon de Res to mieszanina cienko krojonej wołowiny z cebulą, chili, pomidorami, octem, jedzona na Tostadas czy w Tacos.

...

Axoa (Potrawka cielęca z papryką)

Axoa (czyt. aszoa) to baskijski rustykalny gulasz z drobno krojonego mięsa (dziś najczęściej cielęcina) z papryką świeżą oraz suszonym Piment d’Esplette. Szczególnie znana i ceniona jest jego wersja rodem właśnie z miejscowości Espelette, znanym w całej Francji z tego, iż jej domy obwieszone są suszącymi się papryczkami Piment d’Esplette. I to właśnie ona nadaje szczególnego smaku tej potrawie. Pierwotnie Axoa nie była „sztywnym” przepisem, tylko sposobem na ...

Pavé de Cabillaud a l’Auberge Kaïku (Dorsz pieczony z bakłażanem)

Dorsz to dla Basków ryba nie mniej narodowa co dla Portugalczyków. Poniższy przepis pochodzi z Saint-Jean-de-Luz najbardziej znanego baskijskiego portu we Francji, który dziś jest prawdziwą mekką turystyczną. Pavé de Cabillaud co w galicyjskim oznacza po prostu filet z dorsza powstał w restauracji Kaïku, która mieści się w najstarszej kamienicy w mieście (1540) i od lat funkcjonuje jako adres mocno związany z produktami morza i kuchnią baskijską Danie to można też przybrać papryczkami Salpicon. ...