Tymianek Szerokolistny / Macierzanka Zwyczajna
Tymianek Szerokolistny (łac.
Thymus pulegioides) w Polsce znany jako
Macierzanka Zwyczajna, niekiedy jest mylony z
Tymiankiem Cytrynowym. Chodzi tu nieco cytrusowy zapach jaki mają jego silnie aromatyczne liście. Tymianek Szerokolistny podobny jest również do
Mięty Polej (łac. Mentha pulegium) – stąd jego łacińska nazwa Pulegioides. W kuchni używa się go jednak podobnie do
Tymianku Właściwego – stosowany jest raczej w krajach Śródziemnomorskich.
...
Tymianek Dziki
Tymianek Dziki to pojemna nazwa dla co najmniej kilku różnych gatunków. Jest wśród nich m.in.
Macierzanka Wczesna (łac.
Thymus praecox), ale także
Macierzanka Piaskowa (łac.
Thymus serpyllum), oraz
Thymus Drucei, opisywany już przez Szekspira i utożsamiany niekiedy z tzw.
Tymiankiem Wełnistym (łac.
Thymus pseudolanuginosus).
Wspólna nazwa wskazuje na silnie nieuprawną naturę ziół, występujących praktycznie w całej Europie. W przypadku Macierzanki Wczesnej mamy jednak do czynienia z rośliną, której aromat porównywany jest do
Oregano. Popularniejsza w Polsce Macierzanka Piaskowa z kolej bardziej przypomina
Tymianek Właściwy i tak jest stosowana.
Macierzanka Wszesna jest uznawana za gatunek zagrożony.
...
Tymianek Panoński / Stepowy
Tymianek Panoński (łac.
Thymus pannonicus) zwany w Polsce
Macierzanką Panońską, jak sama nazwa wskazuje wywodzi się z Panonii, leżącej w dzisiejszych Węgrzech,
Serbii oraz Rumunii. Serbowie z Wojewodiny (Banatu) jego nieco cytrynowy aromat używają do doprawiania napojów, a także dżemów i innych przetworów. W wielu krajach traktowany jest jednak jako roślina zagrożona, stąd jego użycie nie jest bardzo powszechne.
...
Tymianek Alicante / Lawenda z Murcji

Same nazwy
Tymianek Alicante czy też
Lawenda z Murcji (łac.
Thymus moroderi ) wskazują na miejsce pochodzenia tej odmiany
Tymianku – śródziemnomorskie wybrzeże Hiszpanii z Walencją i Murcją. Jego zbiory podlegają kontroli, zabezpieczającej przed przebraniem zioła, nie mniej Hiszpanie używają go oszczędnie. Przede wszystkim do wywodzącej się z Alicante nalewki o nazwie Cantueso. Poza tym cały rok robi się z niego napary.
...
Tymianek Herba-Barona / Kminkowy
Tymianek Herba-Barona (łac.
Thymus herba-barona) to roślina wywodząca się ze śródziemnomorskich wysp: Sardynii, Korsyki i Balearów. Nazywany jest też
Tymiankiem Kminkowym, ze względu na charakterystyczny zapach liści. Używa się go podobnie jak
Tymianku Właściwego.
Brytyjczycy tradycyjnie doprawiali nim podwójną polędwicę wołową połączoną kością, za czasów Henryka VIII nazwaną Baron-Beef (stąd nazwa tego zioła).
...
Tymianek Cytrynowy
Tymianek Cytrynowy (łac.
Thymus citriodorus) pokrewny
Tymiankowi Właściwemu również jest ziołem służącym do aromatyzowania potraw. W jego przypadku szczególnie ceniony jest cytrusowy aromat jaki wydają liście. Przez to chętnie dodaje się go do sałatek, ale również potraw gotowanych i pieczonych, a także herbat ziołowych. Tymianek cytrynowy występuje w licznych odmianach stąd jego wygląd może być dość zróżnicowany.
Tmianek Cytrynowy niekiedy utożsamiany jest z
Tymiankiem Szerokolistnym.
...
Tymianek Właściwy
Tymianek Właściwy (łac.
Thymus vulgaris) nazywany w Polsce
Macierzanką Tymianek, to jedno z najstarszych ziół na świecie, stosowanych jeszcze zanim powstały greckie polis – w Egipcie używano go m.in. do balsamowania. W Grecji dostrzegano w nim ponoć lekarstwo na odwagę. Stąd miała się brać nazwa: od słowa
thymon czyli
odważny (niektórzy łączą to raczej, z faktem iż tymianek porastający skalne zbocza Peloponezu dzielnie stawał wobec upału oraz wiatru). Za dystrybucję tymianku po Europie odpowiedzialni byli Rzymianie.
Szczególnie dobrze przyjął się we
Francji, gdzie wchodzi m.in. w skład
bouquet garni, a także mieszanki
ziół prowansalskich. Najwięcej rośnie go w Prowansji w departamencie Drome (region
Rodan-Alpy).
Farigoule jak go tu nazywaj szczególnie chętnie jest stosowany do warzyw (np. słynnego
Ratatouille), a także aromatyzowania wędlin. Tymianek upodobali sobie również
Belgowie dodający go prawie do każdej swojej potrawy. Uczestniczy także w
bliskowschodniej mieszance
Zaatar (a także jako dodatek do
sklarowanego masła Smen). Tymianek stosuje się zarówno świeży – do duszenia, gotowani i pieczenia wkłada się całe gałązki, aby później je łatwo usunąć – jak i ususzony oraz otarty.
...
Macierzanka (Tymianek)
Macierzanka, czy też tłumacząc z Greki
Tymianek, to jedna z najważniejszych roślin przyprawowych kuchni śródziemnomorskiej. Wszystko za sprawą lotnych olejków, zawartych w jej drobnych listkach. Każdy gatunek macierzanki pachnie jednak nieco inaczej. A jest z czego wybierać - rodzina obejmuje aż 300 gatunków, z których co najmniej kilkanaście znalazło zastosowanie w kuchni.
...
Szałwia Muszkatołowa
Szałwia Muszkatołowa (łac.
Salvia sclarea) w przeciwieństwie do
Szałwi Lekarskiej nie pachnie kamforą ale raczej
muszkatołowcem, czemu zawdzięcza swoją nazwę. Dotychczas nie przysporzyło to jednak wielkiej popularności, tej śródziemnomorskiej roślinie. Szerzej używana była w XVI wieku – dodawano ją do
omletów, gotowano w śmietanie, a także dodawano od placków – gdy sama
Gałka Muszkatołowa była rośliną dość drogą. Dziś stosuje się ją niekiedy do zup, potraw duszonych czy pieczonych. Bardziej tradycyjne jest jednak aromatyzowanie piwa oraz wina (szczególnie w Nadrenii).
...
Chia / Szałwia Hiszpańska
Szałwia Hiszpańska (łac.
Salvia hispanica) w rodzimym
Meksyku zwany
Chia, była jednym z kluczowych roślin prekolumbijskiej Mezzoameryki. Zaraz obok takich roślin jak
kukurydza i
fasola – nawet daniny płacono w Chia. Wszystko dzięki niezwykłej oleistości jej ziaren (ok. 34 proc. tłuszczu) która nadał roślinie nazwę –
chian w języku nahutal to właśnie przymiotnik
oleisty. Chia była używana jak kukurydza, ale nie tylko – z nasion tłoczono olej. Dziś używana jest już także w Europie, gdzie nasiona dodaje się do pieczywa.
...