Limet
Limet to młodsza siostra Becherovki. Ten słodzony bitter jest też bazą Limetu, który poza charakterystycznym anyżkowo-cynamonowym smakiem posiada jeszcze bardzo silny aromat cytrusowy. Pije się go w postaci czystej ewentualnie, jako dodatek do tonicu – w Czechach taki drink nazywa się beton.
Becherovka
Becherovka to słynny czeski, dosładzany bitter, którego przepis na początku XIX roku opracował farmaceuta z Kralovych Varów Jan Becher. Pierwotnie był sprzedawany jako lekarstwo. Na skalę masową produckję wdrożył jego syn Johan w 1841 roku. Na bazie Becherovki produkowany jest również Limet.
Olomoucké Syrečky / Olomoucké Tvarůžky
Olomoucké tvarůžky czy też Olomoucké syrečky to czeski, a właściwie morawski ser twarogowy (rodzaj kwargla) produkowany już od XV wieku w okolicach Ołomuńca - tradycyjnie właśnie na targu w stolicy północnych Moraw był sprzedawany i stąd wziął swoją nazwę. Od 1876 roku w miejscowości Loštice (na północny-zachód od Ołomuńca) jego regularną produkcję zaczął niejaki Josef Wessel, który szybko stał się jego największym producentem. W 1948 roku zakład ...
Sturm / Burčák
Austriacki Sturm, popularny w Czechach morawski Burčák czy też słowacki Burčiak, to po prostu na wpół sfermentowane wino. Zwykle robi się go z białego moszczu winnego i nie klaruje. To produkt sezonowy, podawany już od schyłku lata.
Knödel / Klöße / Knedlík / Knedle
Knedle, czyli niemieckie Knödel lub Klöße i czeskie Kndeliki, to jedno z najbardziej charakterystycznych dań kuchni środkowoeuropejskiej, głęboko zakorzenione w tradycji kulinarnej Niemiec i Austrii, skąd rozlało się na sąsiednie kuchnie – czeską, słowacką, polską, słoweńską i węgierską. W języku niemieckim funkcjonują pod dwiema nazwami. Kloß (liczba mnoga: Klöße) to określenie typowe dla północnych, środkowych i zachodnich Niemiec, wywodzące się od ...
Kulajda (Zupa grzybowa)
Kulajda nie jest typową
czeską zupa grzybową - tę rolę pełni
Houbova Polevka. Bardziej przypomina zresztą tutejszy żurek, zwany
Kyselo (do którego niekiedy także dodaje się grzyby). Jest gęsta i treściwa. Tradycyjnie Kulajde wiąże się z
Czechami Południowymi (ze stolicą w
Budziejowicach), ale popularna jest także na leżący na wschodzie
Morawach. Zwyczajowo przygotowuje się ją ze świeżo zebranych podgrzybków.
Kulajdę tradycyjnie podaje się z jajkami gotowanymi na twardo lub, co bardziej ekstrawaganckie, z jajkiem sadzonym.
...
Svíčková na Smetaně (Rumsztyk w śmietanie)
Czeska wołowina w śmietanie to danie najbliższe polskiej Sztufadzie. Również w
Svíčkovej na Smetaně kluczową sprawą jest nadziewanie wołowiny słoniną, co powoduje, że pomimo długiego duszenia jest ona bardzo soczysta. Choć teoretycznie jest to polędwica w śmietanie, to nie chodzi tu raczej o polędwicę właściwą czyli środkową część wołu. Czesi używają raczej „polędwicy” zadniej czyli
rumsztyku na której składa się część biodrowa i krzyżowa, a nawet ligawy. Co charakterystyczne tutaj dobór mięsa jest taki sam jak w
austriackim Tafelspitz.
Polędwicę w śmietanie podaje się z
Knedlikami, które doskonale chłoną sos.
...
Ovar
Ovar to czeskie jadło serwowane zwykle w czasie świniobicia. Wówczas mniej atrakcyjne resztki, które nie trafiały do kiełbas czy też salcesonu, takie jak świński ryj i głowizna, nóżki, ozór czy też podgardle, dokładnie czyszczono (usuwano szczecinę, myto etc.) i gotowano z dodatkiem przypraw. Dziś Ovar można dostać także w knajpach i restauracjach. Serwuje się go na gorąco z chrzanem i musztardą.
Španělský Ptáček (Zrazy zawijane, nadziewane)
Španělský Ptáček czyli
hiszpański ptaszek to dość specyficzna nazwa jak na
czeską potrawę. Idzie tu jednak o historyczną zaszłość. Dotyczy przełomu wieku XVI oraz XVII i panującego wówczas w Pradze cesarza
Rudolfa II Habsburga. Jego urodzona w Madrycie matka
Maria sprowadziła ze sobą na czeski dwór kucharzy z rodzimej Hiszpanii. Jedną z ich specjalności były zawijane zrazy
cielęce z nadzieniem. Od tego czasu nazwa Španělský Ptáček nieco się jednak zuniwersalizowała. Czeska pisarka zajmująca się kuchnią
Magdalena Dobromila Rettigová na początku XIX określał w ten sposób siekaną
wieprzowinę zawijaną w liście
kapusty - był to więc odpowiednik naszych gołąbków. Pół wieku później wskazywano już raczej na
wołowinę nadziewaną m.in.
sardelami. W XX wieku, już w czasach CSSR Španělský Ptáček stał się daniem wykwintnym, restauracyjnym, którego podstawę do dziś stanowi wołowina. Zawijane w nią jajko po przekrojeniu zrazu na pół i ułożeniu obu części obok siebie ma imitować ptasie oczy.
Španělský Ptáček zazwyczaj podaje się z
ryżem.
...
Valašská Kyselica (Wołoski kapuśniak)
Kyselica to rodzaj
czeskiego kapuśniaku, którego nie należy mylić z
Kyselo, czyli żurkiem. Przymiotnik
Valašská oznacza, że pochodzi z tzw.
Morawskiej Wołoszczyzny, krainy położonej przy granicy Czesko-Słowackiej, z Novým Jičínem jako głównym ośrodkiem. Od XIV wieku z za Karpat Południowych i Węgier zaczęli tu napływać emigranci z Wołoszczyzny. Mniejszość etniczna o mocno zarysowanej odrębności kulturowej, także w kuchni. Trudno jednak stwierdzić na ile Kyselica to ich oryginalny wkład do czeskiej kuchni, biorąc pod uwagę, że praktycznie taki sam kapuśniak, tyle że pod nazwą
Zelňačka lub
Zelnica znany jest w całych Czechach. Bardzo podobny przepis obowiązuje zresztą w Polsce.
...
