Dyrlægens Natmad (Kanapka z wątrobianką i wołowiną)
Dyrlægens Natmad wprost należy tłumaczyć jako nocna przekąska weterynarza. Jest to bowiem rodzaj duńskiej kanapki, jaką miał zwykle jadać po pracy Sigurd Keilgaard, weterynarz pracujący w królewskich stajniach, zachodząc na wieczorny posiłek do smørrebrødsrestaurant (czyli rodzaju kanapkowni) Oscara Davidsensa. Kompozycja była prosta - chleb posmarowany masłem i pastą z wątrobianki, a na to plasterki peklowanej wołowiny Saltkød - i to raczej regularność z jaką Keilgaard ...
Saltkød
Saltkød to popularna duńska wędlina. Wołowina (rzadziej cielęcina) najpierw peklowana w soli lub solance, a później gotowana - wywar doprawia się m.im. pieprzem, liśćmi laurowymi i zielem angielskim. Później mięso krojone jest na cienkie plastry i serwowane na kanapkach, m.in. słynnych Dyrlægens Natmad.
Sky (Galareta)
Sky to
duńska wersja
auszpiku czyli galarety. Używanie do niego mięsa - tak jak w przypadku np. polskich nóżek - nie jest jednak konieczne. Duńczycy robią też, samą doprawianą galaretę którą kroją na plastry i jedzą na kanapkach przede wszystkim z wędliną (klasycznym połączeniem jest wątrobianka i słynna kanapka
Dyrlægens Natmad). Poniżej prosty przepis na taki właśnie bezmięsny Sky.
...
Branntwein / Brännvin / Brennevin / Brændevin / Viina
Definicja tego trunku nie jest bynajmniej prosta. Pierwsze skojarzenie prowadzi do brytyjskiego słowa Brandy Wine w skrócie Brandy, czyli ogólnego określenia na wszelkiego rodzaju destylowane wina, po Polsku winiaki. Tak też jest to określane w Niemczech - gdzie poza nazwą Branntwein funkcjonuje także określenie Weinbrand. Tutaj obejmuje ono wszelkie destylaty z win, także owocowych.
Nieco inaczej sprawa ma się w krajach Skandynawskich oraz w Finlandii. Tutaj Brännvin to po ...
Aquavit / Akevitt / Brennivin
O to kto jest autorem Aquavitu Szwedzi, Norwegowie oraz Duńczycy toczą wielowiekowy już spór. Z grubsza można uznać, iż jest to rodzaj skandynawskiej wódki ziołowej. Nazwa Aquavit wywodzi się od łacińskiego określenia wódki czyli aqua vitae (woda życia) od którego wzięła się też polska okowita. Nie znane jest jednak nie tylko miejsce, ale i czas jej powstania. Wiadomo jedynie, że pierwsze wzmianki pochodzą z roku 1531 z listu jaki Duńczyk Eske Bille, pan na zamku w ...
Inlagd Sill / Marineret Sild / Sursild
Szwedzki Inlagd Sill,
duński Marineret Sild, czy też
norweski Sursild to używane w
Skandynawii określenia odnoszące się do marynowanych
śledzi. Jada się je tu już od średniowiecza - zwykle dominowały na stole w czasie Wielkiego Postu, a także świąt takich jak Wielkanoc i Boże Narodzenie. Tradycyjnie serwuje się z żytnim chlebem i
ziemniakami. Metod marynowania jest ogromna ilość. Poniżej proporcje przypraw na klasyczne norweskie Sursild.
...
Kiper / Kipper
Kiper to rodzaj wędzonego śledzia. W odróżnieniu od Piklinga, który jest wędzony w całości, na gorąco, Kiper najpierw jest rozcinany wzdłuż, po czym zasalany lub peklowany, a na końcu wędzony na zimno (zwykle w dębowym dymie). Ten sposób konserwowania ryb praktykowano w Skandynawii już w średniowieczu. W krajach anglojęzycznych określenie Kippering odnosi się dziś nie tylko do wędzenia śledzi, ale także wszelkiego rodzaju mięsa.
W Wielkiej Brytanii tradycyjnie ...
Pikling / Böckling / Roget Sild
Pikling to wędzony na gorąco śledź (w odróżnieniu od Kipera) w Danii nazywany Roget Sild, w Szwecji Böckling, a w Norwegii Bøkling. Jest to metoda konserwacji mięsa używana w Skandynawii już od średniowiecza. Ryba najpierw kruszeje w solance, a później jest wędzona w temp. 60 - 80 st. C. w dymie z drzewa olchowego (niekiedy z dodatkiem jodły lub jałowca).
Leverpostej / Lifrarkæfa / Leverpostei / Leverpastej / Maksapasteija / Leverpastei
To popularna w Północnej Europie wersja pasztetu (Pâté) robiona z wątroby wieprzowej oraz słoniny. W połowie XIX wieku przepis na jego przygotowanie przywieźli do Danii Francuzi.
W zależności od kraju jego nazwa nieco się różni:
Dania – Leverpostej
Islandia – Lifrarkæfa
Norwegia – Leverpostei
Szwecja – Leverpastej
Finlandia – Maksapasteija
Holandia – Leverpastei
Kottbullar / Lihapullat / Kjøttkaker / Frykadele (Pulpety)
Znane ze sklepów IKEA pulpety we wszystkich krajach
nordyckich są do siebie podobne. Nie mniej każdy nadał im swoją nazwę – w
Finlandii są to
Lihapullat w
Szwecji Kottbullar, w
Danii Frykadelki, a w
Norwegii Kjøttkaker czyli
mięsna ciastka. Istnieją też różnice jeśli chodzi o stosowane mięso. W Finlandii dominuje
wołowina, podczas gdy w Norwegii i Szwecji mieszanka mięsa wołowo-
wieprzowego – niekiedy dodaje się też mięsa reniferów. Tymczasem Duńczycy znacznie bardziej są przywiązani do wieprzowiny. Poza tym swoje frykadelki nie formują w kulki, ale lekko rozpłaszczają. Szwedzkie puplety są za to najmniejsze, a w niektórych wersjach tej potrawy do masy dodaje się puree ziemniaczane.
Wszędzie pulpety serwuje się z
ziemniakami, sosem pieczeniowym typu
gravy oraz dżemem z borówek
...
