Biksemad (Mięso z ziemniakami)
Biksemad to
duńska spuścizna Wikingów, a właściwie Normanów i Jutów zamieszkujących przed wiekami półwysep Jutlandzki. Nazwa ta oznacza mieszane jedzeni i jest miksem rzeczy łatwo dostępnych – przede wszystkim
ziemniaków,
cebuli oraz mięsa (w przepisie na filmie powyżej używa się także jabłka). Tradycyjnie był to raczej sposób na utylizację resztek z dostatniej, mięsnej biesiady, ale zrobienie obiadu z tego co akurat pod ręką.
Biksemad zazwyczaj jada się z marynowanymi
burakami.
Szwedzkim odpowiednikiem tego dania jest
Pyttipanna.
...
Stegt Flæsk (Smażony boczek z ziemniakami)
Stegt Flæsk to dowód jak bardzo Duńczycy przywiązani są do wieprzowiny jako ich głównego mięsa i jak na nim polegają. Smażony boczek serwuje się z gotowanymi ziemniakami polanymi sosem koperkowym. To wszystko. Jest to pełnowartościowy obiad nie mniej niż polski kotlet schabowy.
Składniki: obsmażone na chrupko plastry boczku o grubości 1 – 1,5 cm, gotowane ziemniaki, sos koperkowy (200 ml śmietany, 2 łyżki siekanego koperku, po pół łyżeczki cukru i soli, ew. ...
Æbleflæsk (Bekon z jabłkami i cebulą)
Æbleflæsk czyli tłumacząc na wprost
jabłka z boczkiem to bardzo stare
duńskie danie. Już od XVIII wieku serwowało się je na wsiach jesienią i zimą. Jabłka oraz suszony lub wędzony
boczek dobrze się przechowują w domowych spiżarniach, składników nigdy więc nie brakowało. Kiedy w XIX wieku nastąpiła masowa industrializacja kraju wieśniacy swoje zwyczaje kulinarne przywieźli do miast i tak Æbleflæsk stał się elementem kuchni wszystkich Duńczyków (chociaż najpopularniejszy jest na
Fionii). Do dziś uznawany jest jako jedno z ważnych dań tzw.
Julefrokost czyli okołoświątecznego, bożonarodzeniowego obiadu rodzinnego. Æbleflæsk różni się w składnikach zależnie od regionu - niezmienne pozostają jabłka i bekon, ale np. użycie
cebuli to już kwestia sporna.
...
Helstegt Svinekam (Pieczony schab)
W
Danii wieprzowina ma status podobny jak w Polsce – jest to najważniejsze z tutejszych mięs. Dlatego
Helstegt Svinekam czyli pieczony schab to na półwyspie jutlandzki danie nie mniej ważne jak nasz schabowy. Sposobów na jego przyrządzenie jest więc bez liku – z jabłkiem, brzoskiwniami, w ziołach. Najbardziej klasyczny przepis przewiduje zapiekanie go z chrupiącą skórką. Tak sprawiony schab w Polsce jest trudno dostępny dlatego zwykłe mięso bez skóry można obłożyć plastrami boczku.
...
Rulleal (Węgorz faszerowany)
Przez wieki
węgorze, obficie występujące w
duńskich cieśninach, były niezwykle proste do łapania. Dzięki temu były tanie i powszechne. Traktowano je jako jedzenie ubogich. Tym bardziej że wężowy kształt i przekonanie, że ryby żywią się topielcami, skutecznie zniechęcał do nich co wrażliwsze podniebienia. Stąd w Danii powstała niezliczona ilość prostych przepisów na przygotowanie tej ryby takich jak omlet
Aleoegekage, czy też wędzony węgorz w piwie
Roget Al i Ol. Duszenie go z ziołami - jak w przypadku faszerowanego
Rulleal (nazwę należy tłumaczyć jako węgorz rolowany) - to jeden z powszechniejszych sposobów.
...
Dyrlægens Natmad (Kanapka z wątrobianką i wołowiną)
Dyrlægens Natmad wprost należy tłumaczyć jako nocna przekąska weterynarza. Jest to bowiem rodzaj duńskiej kanapki, jaką miał zwykle jadać po pracy Sigurd Keilgaard, weterynarz pracujący w królewskich stajniach, zachodząc na wieczorny posiłek do smørrebrødsrestaurant (czyli rodzaju kanapkowni) Oscara Davidsensa. Kompozycja była prosta - chleb posmarowany masłem i pastą z wątrobianki, a na to plasterki peklowanej wołowiny Saltkød - i to raczej regularność z jaką Keilgaard ...
Saltkød
Saltkød to popularna duńska wędlina. Wołowina (rzadziej cielęcina) najpierw peklowana w soli lub solance, a później gotowana - wywar doprawia się m.im. pieprzem, liśćmi laurowymi i zielem angielskim. Później mięso krojone jest na cienkie plastry i serwowane na kanapkach, m.in. słynnych Dyrlægens Natmad.
Sky (Galareta)
Sky to
duńska wersja
auszpiku czyli galarety. Używanie do niego mięsa - tak jak w przypadku np. polskich nóżek - nie jest jednak konieczne. Duńczycy robią też, samą doprawianą galaretę którą kroją na plastry i jedzą na kanapkach przede wszystkim z wędliną (klasycznym połączeniem jest wątrobianka i słynna kanapka
Dyrlægens Natmad). Poniżej prosty przepis na taki właśnie bezmięsny Sky.
...
Branntwein / Brännvin / Brennevin / Brændevin / Viina
Definicja tego trunku nie jest bynajmniej prosta. Pierwsze skojarzenie prowadzi do brytyjskiego słowa Brandy Wine w skrócie Brandy, czyli ogólnego określenia na wszelkiego rodzaju destylowane wina, po Polsku winiaki. Tak też jest to określane w Niemczech - gdzie poza nazwą Branntwein funkcjonuje także określenie Weinbrand. Tutaj obejmuje ono wszelkie destylaty z win, także owocowych.
Nieco inaczej sprawa ma się w krajach Skandynawskich oraz w Finlandii. Tutaj Brännvin to po ...
Aquavit / Akevitt / Brennivin
O to kto jest autorem Aquavitu Szwedzi, Norwegowie oraz Duńczycy toczą wielowiekowy już spór. Z grubsza można uznać, iż jest to rodzaj skandynawskiej wódki ziołowej. Nazwa Aquavit wywodzi się od łacińskiego określenia wódki czyli aqua vitae (woda życia) od którego wzięła się też polska okowita. Nie znane jest jednak nie tylko miejsce, ale i czas jej powstania. Wiadomo jedynie, że pierwsze wzmianki pochodzą z roku 1531 z listu jaki Duńczyk Eske Bille, pan na zamku w ...
