Lampascioni / Vampagioli / Szafirek Miękkolistny
Cebulki Lampascioni czyli Szafirka Miękkolistnego zwanego też Dzikim Hiacyntem (łac. Muscari comosum ew. Leopoldia comosa), Apulijczycy i mieszkańcy Basilicaty używają jak zwykłej cebuli – jest ona tylko sporo mniejsza i bardziej gorzka. Tradycyjnie było to warzywo, które biedni chłopi zbierali na łąkach razem z rosnącymi tu ziołami. W apulijskim Spinazzola ma ona nawet swoje święto Sagra del fungo cardoncello e lampascioni in purgatorio, które odbywa się co roku w ...
Ceriolo
Ceriolo to rodzaj włoskiej cykorii podobnej do innej tutejszej odmiany Grumolo. Obie rosną w charakterystycznych główkach przypominających rozwinięte pączki kwiatów. Serwuje się je zwykle w sałatkach, często towarzyszą owocom morza. We Włoszech Ceriolo popularna jest m.in. w Lombardii gdzie występuje też pod nazwami Capolino, Sciroeu oraz Böc.
Cicoria all’Acqua / Otrantina
Cicoria all'Acqua zwana też Otrantina to rodzaj włoskiej cykorii wywodzącej się z okolic Lecce w Apulii. Wyglądem przypomina nieco cykorię katalońską, ale ma dłuższe liście bez tak silnie rozwiniętego trzpienia. Stosuje się je jednak podobnie - do sałatek, ale częściej jadana po zblanszowaniu i skropieniu oliwą.
Rosa di Gorizia
Rosa di Gorizia to wywodzący się z miejscowości Gorizia we Friulii (tuż przy granicy ze Słowenią) rodzaj czerwonej cykorii przypominającej Radicchio. Kształt ma jednak podobny do rozkwitającego pączku róży. Z tego względu najbliżej jej do czerwonej odmiany cykorii Grumolo.
Cicoria da Taglio (Bionda)
Cicoria da Taglio czyli cykoria liściasta (ew. cięta) to jedna z popularnych, włoskich odmian cykorii. Jej cechą charakterystyczną jest fakt, że nie rośnie w kolbach i nie jest biała, ale ma zielone listki. Cicoria da Taglio ma zresztą także kilka własnych kultywarów, wśród których jest m.in. Cicoria Spadona, Cicoria Zuccherina oraz Grumolo. Inne to jasnozielone: Cicoria da Taglio Bionda oraz wywodząca się z Triestu (Wenecja Julijska) Biondissima di Trester.
Grumolo (Cicoria)
Grumolo czy też Cicoria Grumolo to dość specyficzny kultywar włoskiej cykorii liściastej zwanej Cicoria da Taglio. Nie dość, że liście ma zielone a nie białe to jeszcze rośnie w postaci małych otwartych główek, przypominających pączki róż. Sama Grumolo ma też własne warianty zależne od koloru liści. Można spotkać jasnozieloną Bionde, ciemnozieloną zwaną też Scirolo, ale także różową Rosso, przypominającą Radicchio.
Cicoria Zuccherina
Cicoria Zuccherina to odmiana cykorii wyhodowana w Trieści (Wenecja Julijska) - stąd jej oficjalna nazwa Cicoria Zuccherina di Trieste. Jest to kultywar włoskiej Cicoria da Taglio. Absolutnie nie przypomina popularnych cykorii ponieważ wzrasta w postaci małych, okrągłych, zielonych listków. Co więcej nie jest goryczkowa, ale słodkawa - jej nazwę należy tłumaczyć jako cykoria cukrowa.
Cicoria Spadona
Cicoria Spadona to jedna z włoskich odmian cykorii, kultywar cykorii liściastej zwanej tu Cicoria da Taglio. Jej przydomek spadona czyli szablasta opisuje kształt zielonych liści, które nie rosną w kolbach ale luźno, przypominając nieco szczaw. Smaku nie mają jednak kwaskowatego, ale goryczkowaty, jak każda cykoria. Używane są zwykle do sałatek.
Dzika Cykoria / Cicoria Selvatica / Cicoria di Campo
Cicoria Selvatica czy też Cicoria di Campo to rodzaj popularnej we Włoszech dzikiej odmiany cykorii - selvatica oznacza właśnie dzika. Jak przystało na roślinę polną nie rośnie w kolbach, ale luźnych kępkach. Dlatego jej zielone, często postrzępione liście bardziej niż do tradycyjnej cykorii podobne są do listków mniszka lekarskiego, który zresztą też niekiedy nazywany jest cicoria di campo. Jako substytutu należy używać właśnie mniszka, ew. mlecza.
Mlecz / Ku Cai
Mlecz Zwyczajny (łac. Sonchus oleraceus L.) podobnie jak często utożsamiany z nim lecz odrębny gatunkowo Mniszkek Lekarski to nie tylko chwast, ale także warzywo liściaste. Również w jego przypadku chodzi o nieco postrzępione listki. We Włoszech używa się go m.in. w Ligurii jako jeden z elementów mieszanki Preboggion (wchodzi też w skład greckiej mieszanki Horta). Poza Europą powszechny jest też w Azji, m.in. w Chinach. Nazywany tu jest Ku Cai, co należy tłumaczyć ...
