Tymianek Alicante / Lawenda z Murcji
Same nazwy
Tymianek Alicante czy też
Lawenda z Murcji (łac.
Thymus moroderi ) wskazują na miejsce pochodzenia tej odmiany
Tymianku – śródziemnomorskie wybrzeże Hiszpanii z Walencją i Murcją. Jego zbiory podlegają kontroli, zabezpieczającej przed przebraniem zioła, nie mniej Hiszpanie używają go oszczędnie. Przede wszystkim do wywodzącej się z Alicante nalewki o nazwie Cantueso. Poza tym cały rok robi się z niego napary.
...
Tymianek Herba-Barona / Kminkowy
Tymianek Herba-Barona (łac.
Thymus herba-barona) to roślina wywodząca się ze śródziemnomorskich wysp: Sardynii, Korsyki i Balearów. Nazywany jest też
Tymiankiem Kminkowym, ze względu na charakterystyczny zapach liści. Używa się go podobnie jak
Tymianku Właściwego.
Brytyjczycy tradycyjnie doprawiali nim podwójną polędwicę wołową połączoną kością, za czasów Henryka VIII nazwaną Baron-Beef (stąd nazwa tego zioła).
...
Tymianek Cytrynowy
Tymianek Cytrynowy (łac.
Thymus citriodorus) pokrewny
Tymiankowi Właściwemu również jest ziołem służącym do aromatyzowania potraw. W jego przypadku szczególnie ceniony jest cytrusowy aromat jaki wydają liście. Przez to chętnie dodaje się go do sałatek, ale również potraw gotowanych i pieczonych, a także herbat ziołowych. Tymianek cytrynowy występuje w licznych odmianach stąd jego wygląd może być dość zróżnicowany.
Tmianek Cytrynowy niekiedy utożsamiany jest z
Tymiankiem Szerokolistnym.
...
Tymianek Właściwy
Tymianek Właściwy (łac.
Thymus vulgaris) nazywany w Polsce
Macierzanką Tymianek, to jedno z najstarszych ziół na świecie, stosowanych jeszcze zanim powstały greckie polis – w Egipcie używano go m.in. do balsamowania. W Grecji dostrzegano w nim ponoć lekarstwo na odwagę. Stąd miała się brać nazwa: od słowa
thymon czyli
odważny (niektórzy łączą to raczej, z faktem iż tymianek porastający skalne zbocza Peloponezu dzielnie stawał wobec upału oraz wiatru). Za dystrybucję tymianku po Europie odpowiedzialni byli Rzymianie.
Szczególnie dobrze przyjął się we
Francji, gdzie wchodzi m.in. w skład
bouquet garni, a także mieszanki
ziół prowansalskich. Najwięcej rośnie go w Prowansji w departamencie Drome (region
Rodan-Alpy).
Farigoule jak go tu nazywaj szczególnie chętnie jest stosowany do warzyw (np. słynnego
Ratatouille), a także aromatyzowania wędlin. Tymianek upodobali sobie również
Belgowie dodający go prawie do każdej swojej potrawy. Uczestniczy także w
bliskowschodniej mieszance
Zaatar (a także jako dodatek do
sklarowanego masła Smen). Tymianek stosuje się zarówno świeży – do duszenia, gotowani i pieczenia wkłada się całe gałązki, aby później je łatwo usunąć – jak i ususzony oraz otarty.
...
Macierzanka (Tymianek)
Macierzanka, czy też tłumacząc z Greki
Tymianek, to jedna z najważniejszych roślin przyprawowych kuchni śródziemnomorskiej. Wszystko za sprawą lotnych olejków, zawartych w jej drobnych listkach. Każdy gatunek macierzanki pachnie jednak nieco inaczej. A jest z czego wybierać - rodzina obejmuje aż 300 gatunków, z których co najmniej kilkanaście znalazło zastosowanie w kuchni.
...
Szałwia Muszkatołowa
Szałwia Muszkatołowa (łac.
Salvia sclarea) w przeciwieństwie do
Szałwi Lekarskiej nie pachnie kamforą ale raczej
muszkatołowcem, czemu zawdzięcza swoją nazwę. Dotychczas nie przysporzyło to jednak wielkiej popularności, tej śródziemnomorskiej roślinie. Szerzej używana była w XVI wieku – dodawano ją do
omletów, gotowano w śmietanie, a także dodawano od placków – gdy sama
Gałka Muszkatołowa była rośliną dość drogą. Dziś stosuje się ją niekiedy do zup, potraw duszonych czy pieczonych. Bardziej tradycyjne jest jednak aromatyzowanie piwa oraz wina (szczególnie w Nadrenii).
...
Chia / Szałwia Hiszpańska
Szałwia Hiszpańska (łac.
Salvia hispanica) w rodzimym
Meksyku zwany
Chia, była jednym z kluczowych roślin prekolumbijskiej Mezzoameryki. Zaraz obok takich roślin jak
kukurydza i
fasola – nawet daniny płacono w Chia. Wszystko dzięki niezwykłej oleistości jej ziaren (ok. 34 proc. tłuszczu) która nadał roślinie nazwę –
chian w języku nahutal to właśnie przymiotnik
oleisty. Chia była używana jak kukurydza, ale nie tylko – z nasion tłoczono olej. Dziś używana jest już także w Europie, gdzie nasiona dodaje się do pieczywa.
...
Szałwia Łąkowa
Szałwia Łąkowa (łac.
Salvia pratensis) gatunek pokrewny popularnej
Szałwi Lekarskiej, to roślina dość pospolita, rosnąca dziko praktycznie w całej Europie. Tradycyjnie stosowana w ziołolecznictwie równolegle znalazła także zastosowanie w kuchni. Służyła m.in. do aromatyzowania wina oraz piwa.
...
Szałwia Grecka / Owocowa / Srebrnolista
Szałwia Grecka (łac.
Salvia fruticosa) uwieczniona została już na freskach z Knossos powstałych 1.400 lat p.n.e. Obok
Szałwi Lekarskiej to najpopularniejszy gatunek szałwii. W Europie najczęściej sięgają po nią
Grecy - służy im m.in. do parzenia herbaty. Poza tym, zdążyła zdominować rynek amerykański (nadziewa się nią
indyka na Boże Narodzenie i Święto Dziękczynienia), a szczególną estymą cieszy się też na
bliskim wschodzie. Muzułmanie
Szałwię Srebrnolistną, bo tak ją nazywają, używają przy ceremoniach religijnych. Poza tym używa się jej podobnie jak szałwii lekarskiej.
...
Szałwia (Lekarska)
Szałwia Lekarska, jak wskazuje jej łacińska nazwa (
Salvia officinallis) zaczerpnięta od czasownika
salvare czyli ratować, w starożytności była przede wszystkim ziołem leczniczym. Tak też pozostało w średniowieczu. Nie mniej nieco kamforowy aromat przypadł do gustu także kucharzom i smakoszom. Najpopularniejsza jest na południu Europy we
Włoszech,
Grecji i na
Bałkanach. W Rzymie towarzyszy słynnym kotlecikom
Saltimbocca, ale Włosi bardzo często dodają ją do potraw z roślinami strączkowymi . Nie zrobiła co prawda furory we
Francji (niekiedy trafia do
Bouquet Garni), ale za to z
Brytyjczykami wyemigrowała za ocean, by stać się jednym ze składników do nadziewania
indyka, tak na Święto Dziękczynienia, jak i Boże Narodzenie (chociaż tutaj częściej spotyka się tzw.
Szałwię Grecką). Sami
Anglicy najchętniej używają jej do aromatyzowania serów - przede wszystkim
Sage Derby - oraz wędlin (podobnie robią Włosi).
...
Szałwia Muszkatołowa (łac. Salvia sclarea) w przeciwieństwie do Szałwi Lekarskiej nie pachnie kamforą ale raczej muszkatołowcem, czemu zawdzięcza swoją nazwę. Dotychczas nie przysporzyło to jednak wielkiej popularności, tej śródziemnomorskiej roślinie. Szerzej używana była w XVI wieku – dodawano ją do omletów, gotowano w śmietanie, a także dodawano od placków – gdy sama Gałka Muszkatołowa była rośliną dość drogą. Dziś stosuje się ją niekiedy do zup, potraw duszonych czy pieczonych. Bardziej tradycyjne jest jednak aromatyzowanie piwa oraz wina (szczególnie w Nadrenii).
...