Papeda
Papeda to grupa dzikich cytrusów pochodzących z Azji Południowo-Wschodniej. Jedna z najstarszych należących do tzw. pierwotnych gatunków cytrusów (podobnie jak np. Mandarynka). W przeciwieństwie do większości znanych owoców nie powstały one w wyniku krzyżówek, ale wywodzą się z natury i same były wykorzystywany do tworzenia nowych odmian. Jeśli chodzi o rodzinę Papeda w tym względzie szczególną rolę odegrał pochodzący z południowych Filipin gatunek Micrantha (łac. ...
Kumkwat
Kumkwat to, podobnie jak inne cytrusy, roślina wywodzący się z Chin, który obejmuje conajmniej sześć różnych odmian z różnych zakątków Azji Południowo-Wschodniej, od Malezji, aż po Japonię (chociaż są botanicy, którzy nie zaliczają go do łac. rodzaju Citrus, ale jego własnego Fortunella). Wygląda jak mała pomarańcza wielkości dużej oliwki - ma od 2 do 5 cm średnicy. Jego zaletą nie jest jednak rozmiar, ale odporność na zimno nieporównywalna z pomarańczami. ...
Ananas
Ananas (łac. Ananas comosus) to owoc wywodzący się z Ameryki Południowej, z dorzecza rzek Paraná-Paragwaj na pograniczu Brazylii oraz Paragwaju. Jego uprawa zaczęła conajmniej 3 tys. lat temu - pierwsze dowody pochodzą z Peru, skąd powędrował na północ na teren obecnego Meksyku, gdzie około 2 tys. lat temu zaadaptowali go Majowie. Stąd trafił też na Karaiby, gdzie trafił na niego Krzysztof Kolumb i przywiózł do Europy pod nazwą Piña de Indes czyli indyjska sosna. Nazwa ...
Cytron / Cedrat
Cytron zwany też Cedratem (łac. Citrus medica L.) jest obok Mandarynki oraz Pomelo jednym z trzech tzw. pierwotnych gatunków cytrusów, czyli owoców na bazie której wyhodowano kolejne. Na jego bazie wyhodowano zarówno Cytrynę jak i Limonkę oraz mniej znaną Cytrynę Meyera.
Podobnie jak w przypadku wielu innych jego ojczyzną jest Daleki Wschód, a badania archeologiczne wskazują na południowo-wschodnie podnóża Himalajów na terenie dzisiejszych Indii oraz Mjanmy. Był to też ...
Mandarynka / Tangerin / Satsuma
Mandarynka (łac. Citrus reticulata) to jeden z najdłużej uprawianych przez ludzi cytrusów. Obok Pomelo oraz Cytronu jest jednym z trzech pierwotnych gatunków cytrusów, co sprawiło, że Mandarynka stała się ważnym składnikiem genetycznym dla wielu innych odmian cytrusów. Stała się "matką" większości najpopularniejszych dziś cytrusów. Na jej bazie wyhodowano przede wszystkim zarówno Gorzka jak i Słodką Pomarańczę, ale także Limonkę, Grejpefrut pokrewnego mu Tangelo, oraz ...
Pomarańcza / Navel (Ambersweet)
Pomarańcza (łac. Citrus × sinensis) zwana też Słodką Pomarańczą - dla odróżnienia od Gorzkiej Pomarańczy - nie jest owocem powstałym w naturze, ale za sprawą człowieka. Wyhodowano ją łącząc znacznie mniejszą i delikatniejszą Mandarynkę z większym i bardziej gruboskórnym Pomelo (genetycznie ich proporcje wynoszą 58 do 42 proc. na korzyść Mandarynki). Stało się to już bardzo dawno temu, jakieś 2,5 - 3 tys. lat, gdzieś na pograniczu Chin z Indiami oraz Birmą (stąd ...
Bergamotka
Bergamotka (łac. Cytrus bergamia) to bardzo aromatyczny owoc cytrusowy wielkości pomarańczy, o żółtym lub zielonym kolorze, który bardziej niż samą Pomarańczę przypomina Limonkę. W rzeczywistości nie jest z nimi jednak aż tak blisko związany. Genetyczne badania wskazują, że to hybryda inne pary: Gorzkiej Pomarańczy oraz Cytryny (chociaż niektórzy wskazują na Limettę). Owoc, który podobnie jak reszta cytrusów przywędrował ze wschodu i mocno osadził się w basenie Morza ...
Gorzka Pomarańcza / Laraha
Gorzka Pomarańcza (łac. Citrus × aurantium) to krzyżówka dzikiej Mandarynki oraz Pomelo. Jak wszystkie pokrewne jej cytrusy wywodzi się z Azji Południowo-Wschodniej, ale rozprzestrzeniła się po całym świecie. Przez Indie, gdzie wykorzystuje się ją m.in. do robienia Chutneyów, w Średniowieczu około X wieku za sprawą Arabów trafiła do Europy (znacznie wcześniej niż bardziej popularna dziś Słodka Pomarańcza, którą w XV wieku przywieźli Portugalczycy).
Stało się to na ...
Limetta
Limetta (łac. Citrus limetta) przez niektórych botaników podejrzewana jest o to, że stanowi odmianę Cytryny. Inni uważają, że to krzyżówka Cytryny z Gorzką Pomarańczą powstała gdzie w Azji Środkowej, najprawdopodobniej w Persji. Jest tu nazywana Limu Shirin czyli słodka cytryna, co wskazuje na jej podstawowy wyróżnik. Uprawia się ją w całym regionie - przez Pakistan, Indie, aż po Bangladesz - gdzie zawsze świetnie się sprawdza jej słodko-kwaśny, dość łagodny sok ...
Plantan / Tostones (Smażone plantany)
Plantan (łac. Musa paradisiaca), znany również jako Banan Warzywny, to po prostu odmiana popularnego na całym świecie Banana Zwyczajnego. charakterystyczny przede wszystkim dla Ameryki Łacińskiej - zwłaszcza Karaibów - ale występujący także w kuchni Afryki Zachodniej oraz Azji Południowo-Wschodniej skąd się wywodzą (jako hybryda dwóch innych bananowców łac. Musa acuminata × Musa balbisiana). Mimo podobieństwa do zwykłych bananów, ma zupełnie inne zastosowanie kulinarne ...
