Hard Dough Bread, zwany również jako Hardo lub Hardo Bread, to gęsty chleb drożdżowy pochodzący z Jamajki, charakteryzujący się łagodną słodyczą, miękkim wnętrzem i chrupiącą skorupką. Tradycyjnie przed pieczeniem smaruje się go wodą cukrową, co daje mu charakterystyczną słodką nutę i gładką, woskową powierzchnię po upieczeniu. Jest to podstawowy produkt spożywczy w gospodarstwach domowych na Jamajce i wielu innych karaibskich wyspach, szeroko wykorzystywany do przygotowania kanapek, podawany z masłem, serem lub dżemem.
Pochodzenie Hardo sięga lat 20. XX wieku – to wówczas chiński imigrant o nazwisku Mr. Chin Bwang miał być pierwszą osobą, która produkowała słodkie chleby na Jamajce – i wiąże się z Chińską migracją na Jamajkę. Proces ten rozpoczął się wkrótce po zniesieniu niewolnictwa (w 1834 roku), gdy europejscy kolonizatorzy starali się zastąpić pracę niewolników chińskimi i indyjskimi pracownikami kontraktowymi. Na tej bazie pojawiły się działające przy plantacjach chińskie sklepy i piekarnie, gdzie adaptowali europejskie i azjatyckie tradycje pieczenia do lokalnych gustów.
Historycznie, Hardo wykazuje podobieństwo do Mantou, chińskich bułeczek gotowanych na parze oraz innych słodkich wypieków, które Chińczycy przywieźli ze sobą na wyspę. Podejrzewa się, że to reeksport francuskiego piekarnictwa, które na Daleki Wschód sprowadziło Pain de Mie, a chińscy piekarze przejęli tę tradycję, z czasem wprowadzając ją na Jamajkę. Historia tej sztafety ma zresztą swoją kontynuację w postaci nigeryjskiego Agege Bread. Za jego twórcę uważa się bowiem Jamajczyka Amosa Shackleforda, zwanego Bread King of Nigeria, który na przełomie XIX i XX wieku przeniósł się do Nigerii w celu pracy na kolejach. Ostatecznie wraz z żoną założył jednak piekarnie, upowszechniając wiedzę o komercyjnym pieczeniu Hard Dough Bread w Afryce.
Najwcześniejszy znany użytek słowa Hard-Dough pochodzi z 1911 roku – pojawił się w Daily Gleaner wydawanym w stolicy Jamajki Kingston. Według jamajskiej pisarki i historyczki kultury Olive Senior, tradycyjny proces pieczenia obejmuje specjalny sprzęt do mieszania zwany „Dough Break Machine”, który występuje wyłącznie na Jamajce, a także Kubie i Haiti. Migracja i globalizacja sprawiły, że Hardo jest dziś dostępny nie tylko w karaibskich piekarniach, ale także w sklepach Wielkiej Brytanii i innych krajów z diasporą jamajską.
Jego mniejszym i młodszym krewniakiem są jamajskie bułki Peg Bread.
