Arrosticini (zwane też w zależności od regionu Rustelle, Arrustelle, Rustell’, Rostelle lub Spiducci) to nic innego jak rodzaj niewielkich szaszłyków jagnięcych, popularne w abruzyjskiej Pescarze. Co ważne, tradycyjnie robi się je z kastrowanych owiec zwanych castrato lub montone (obecnie są to jednak raczej zwykłe owce). Mięso kroi się w sześcienne kawałki o boku około 1 cm, nadziewa na drewniane szpatułki i grilluje na specjalnym wydłużonym palenisku zwanym furnacella (w różnych dialektach zwana też canala, rustillire lub lu fucon) – nazwa tego narzędzia pochodzi od kształtu przypominającego rynnę dachową, bo według legendy pierwsi pasterze improwizowali palenisko właśnie z kawałków rynny.
Historia Arrosticini sięga tradycji pasterskiej Abruzji i długich wędrówek sezonowych – transumancji – podczas których pasterze musieli przygotowywać szybkie i pożywne posiłki z tego, co mieli pod ręką. Legenda o powstaniu dania istnieje w dwóch wersjach: starsza lokuje je w 1830 roku, nowsza i bardziej popularna – w latach 30. XX wieku, kiedy dwóch pasterzy z Voltigno, nie chcąc marnować jedzenia, pocięło mięso starej owcy na małe kawałki i nawlekło je na drewniane patyczki z vingh – rośliny rosnącej spontanicznie wzdłuż brzegów rzeki Pescara. W całym regionie danie rozpowszechniło się dopiero po II wojnie światowej – dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli gastronomii abruzyjskiej.
Kiedyś była to dieta pasterzy, dziś Arrosticini to typowe danie rustykalne – tak przygotowaną jagnięcinę je się ze świeżym pieczywem i popularnymi w Abruzji paprykami peperoncino, popijając winem Montepulciano d’Abruzzo DOC. Arrosticini może być w wersji produzione manuale – robione ręcznie, o nieregularnym kształcie, układane na szpikulcu namoczonym w owczym tłuszczu – lub bardziej masowe produzione in serie, o równych, sześciennych kawałkach.
Dzieli się je także ze względu na rodzaj użytego mięsa:
- Arrosticini di carne di agnello castrato – szaszłyki z mięsa kastrowanych baranów
- Arrosticini di carne di pecora – szaszłyki z mięsa owczego
- Arrosticini di fegato – szaszłyki z owczej wątróbki
- Altre varianti – szaszłyki z mięsa mieszanego
Składniki (na ok. 20 szaszłyków):
– 500 g jagnięciny (łopatka lub udziec, najlepiej z odrobiną tłuszczu)
– sól
– oliwa extra vergine
– gałązki rozmarynu do smarowania
Przygotowanie:
- Mięso pokroić w regularne sześciany o boku około 1 cm, naprzemiennie z kawałkami tłuszczu – proporcja około 70% mięsa i 30% tłuszczu nadaje soczystości.
- Nawlec ciasno na drewniane szpikulce (wcześniej namoczone w wodzie), tak aby kawałki przylegały do siebie.
- Grillować na rozżarzonych węglach na furnacelli lub zwykłym grillu, obracając równomiernie przez około 8–10 minut – arrosticini powinny być lekko przypieczone z zewnątrz, soczyste w środku.
- W trakcie grillowania smarować pęczkiem rozmarynu zamoczonym w mieszaninie oliwy i soli.
- Podawać natychmiast na gorąco, zawijając szpikulce w papier, z chlebem skropionym oliwą.
(Do Arrosticini przydaje się specjalny, długi i wąski grill, gdzie łatwo układać szpatułki z mięsem)
