Bakłażan / Oberżyna

Bakłażan czy też Oberżyna to powszechne nazwy Psianki Podłużnej (łac. Solanum melongena). Jest to gatunek zaliczany do licznej rodziny Psianek wywodzących się z Indii i Azji południowo-wschodniej (psiankami są zresztą także pochodzące z Ameryki pomidory i ziemniaki). Oberżyna pochodzi z Indii, do Europy przybyła około XII - XIII wieku. Najpierw pojawiła się w Persji jako Badanjan od którego wywodzi się przekształcona słowiańska nazwa Bakłażan. Stąd we wczesnym średniowieczu ruszyła na północ do Azji Środkowej (gdzie została przemianowana już na bliższy naszemu Boklajon, tadż. Боқлаҷон) oraz krajów Arabskich (al-Biadhinjan), a wraz z ich podbojami dotarła na zachód Europy do Hiszpanii, o czym świadczy dziedzictwo tutejszej nazwy oberżyny: Berenjena (patrz: Boronía). Od arabskiego al-Biadhinjan wywodzi się też nazwa Aubergine używana we francuskim i angielskim, a także coraz żadziej stosowana w Polsce Oberżyna. Jeśli chodzi o Europę szczególną popularność zdobyła jednak na wschodzie w Grecji - tutejsza nazwa Melitzana (gr. μελιτζάνα) wywodzi się od włoskiego Malanzana - gdzie jest głównym składnikiem jednej z najpopularniejszych zapiekanek Moussaka, ale także Melitzanosalata, tutejszej wersji arabskiego Baba Ganoush. Za najlepsze uchodzą bakłażany hodowane w greckiej Tsakonii, a także Komotini (południowa Tracja). Niemniej za bakłażanami przepadają zresztą mieszkający po sąsiedzku Turcy, którzy mają niezliczoną ilość sposobów na przyrządzanie Patlıcan, jak go nazywają - jest wśród nich m.in. słynny nadziewany bakłażan Karnıyarık, duszony kurczak Patlıcanlı Tavuklu Saç Kavurma, a także Patlıcanlı Kebabı jeden z popularniejszych wariantów Kebaba. Naturalny jest fioletowy, niekiedy ciemnobrązowy kolor oberżyny, chociaż uprawia się już także owoce białe, zielone, żółte a także w kolorach będących melanżami tych barw. Ma kształt wydłużony, rzadziej kulisty - te bardziej popularne są na Dalekim Wschodzie. Surowy bakłażan jest goryczkowaty za sprawą nieco toksycznej solaniny, dlatego przed smażeniem lub duszeniem plastry bakłażana soli się lub namacza w słonej wodzie – sól wchłania toksynę, ale także powoduje, że bakłażan w czasie smażenia wchłania mniej oleju. Botanicy od lat pracują jednak nad obniżenie poziomu trującej solaniny, więc kolejne warianty oberżyny są mniej gorzkie i coraz częściej rezygnuje się z ich zasalania. Nazewnictwo w Azji południowo-wschodniej Chiny - Ngai Kwa, Gie Zi, Hon Pee Choi, Chan Che Zu, Ai Qwa Japonia - Nasu Wietnam - Cai Tim Tajlandia - Mackhera, Makhua Yaew Indie - Brinjai, Bangai, Baingan, Bhanta, Badanjan Malezja - Terung [yellow_box]Bakłażany: Tajski | Laotański | Wietnamski | Groszkowy | Mechaty | Etiopski | Afrykański | Jilo | Kantakari [/yellow_box] (Poniżej przepis na prostą sałatkę z grillowanym bakłażanem) ...