Istarska Supa / Supica (Zupa na czerwonym winie)
Rzadko kiedy w kuchni śródziemnomorskiej używa się słowa zupa lub jemu pokrewnych (to raczej specjalność języków germańskich oraz wschodnich i zachodnich Słowian). Na
Bałkanach zupa to zazwyczaj
juha. Tymczasem w
chorwackiej Istrii, gdzie niekiedy funkcjonuje też zaczerpnięta z
włoskiego Maneštra można się natknąć na wyjątkowy specjał jakim jest
Supica czy też
Istarska Supa. To potrawa z reguły serwowana na wzmocnienie, czy to przy ciężkiej pracy czy też w chorobie. Jej bazowym składnikiem jest bowiem czerwone wino, w którym namacza się opiekany chleb. W tym względzie bardzo celnie nawiązuje do określenie
suppa zaczerpniętego z ludowej łaciny źródłosłowa nazwy zupa, który pierwotnie oznaczał chleb maczany w wywarze.
Mieszkańcy Istrii swoją supę podają też w specyficznym glinianym naczyniu zwanym
Bukaleta. Przypomina nieco szeroki dzban z dużym “dzióbkiem”. Po zjedzenia chleba, który każdy zamaczał we wspólnym garnku, wino po prostu wypijało się przelewając je do innych naczyń. Wszystko tradycyjnie odbywało się przy palenisku, gdzie zapiekało się pieczywo i utrzymywało temperaturę zupy.
...
Fritaja
Fritaja to chorwacka wersja włoskiej Fritaty. Związana jest przede wszystkim z rejonem Istrii, przez wieki zależnym od Wenecji - fritaia to zresztą słowo z dialektu weneckiego oznaczające czasownik smażony. Chorwaci swój jajeczny posiłek przygotowują podobnie jak Włosi. Warzywa dodają zazwyczaj jednak tylko wiosną, cały rok wzbogacają ją wędlinami takimi jak prsut czy kobasica (kiełbasa).
Palenta
Chorwacka Palenta to praktycznie to samo co włoska Polenta. Podobieństwo nazw wynika ze wspólnej historii Istrii należącej do Wenecji oraz wpływów włoskich w północno-zachodniej Chorwacji - w takich regionach jak Kvarner czy Gorskim Kotar. Palentę przygotowuje się tak samo jako polentę. Chorwaci jadają ją w towarzystwie takich dań jak np. zupa Brodet, a także po prostu serwują ze skwarkami i np. podsmażanymi grzybami, a także jogurtem lub śmietaną. W Istrii w ubogich ...
Lički Kupus (Chorwacki bigos)
Lika, górzysty rejon leżący w środkowo-zachodniej części
Chorwacji, znany jest ze swych “
kapuścianych potraw”. Tak jak
Lički Lonac jest robiony z kapusty słodkiej, to
Lički Kupus bazuje na kapuście kiszonej. To potrawa bardzo przypominająca polski bigos - poza kapustą jej podstawą są wędzone kawałki
wieprzowiny - tyle, że zazwyczaj się jej nie gotuje ale piecze (w tym względzie podobny jest
serbski Podvarak). Proporcje składników w gruncie rzeczy są dość dowolne.
Tradycyjnie do upieczonej już kapusty wrzuca się ugotowane wcześniej
ziemniaki.
...
Lonac to popularna na Bałkanach forma potrawy jednogarnkowej - lonac należy tłumaczyć jako kociołek. W Bośni jest m.in. Bosanski Lonac, a w Chorwacji Gazdaricin Lonac z Podraviny oraz Lički Lonac z Liki. To rejon graniczący z Bośnią i Hercegowiną, a sam Lički Lonac dość podobny jest do tego bośniackiego, tyle że w Chorwacji używa się baraniny lub jagnięciny, podczas gdy po drugiej stronie granicy panuje większa dowolność w doborze mięsa. Innym zbliżonym daniem wywodzącym się z tego samego rejonu jest Lički Kupus.
...