year : 2026 90 w tej kategorii

Provatura

Provatura, znana też jako  Provatura Romana (provaturą rzymską), to tradycyjny włoski ser z masy parzonej (pasta filata), związany przede wszystkim z Lacjum. Jest bliskim krewnym Mozzarelli i Provolone, a zależnie od miejsca i okresu nazwą tą określano sery z mleka bawolego albo krowiego. Nazwa pochodzi od włoskiego provare – próbować. Chodzi o prova di filatura, czyli próbę rozciągliwości: serowar bierze kawałek skrzepu i sprawdza w gorącej wodzie, czy masa jest już ...

Tortelletti / Torteletti

Torltelletti, czasem zapisywane przez jedno "l" jako Torteletti, to małe pierożki z cienkiego ciasta, nadziewane mięsem, serami albo ziołami i gotowane w tłustym bulionie. W dziejach włoskiej pasta ripiena (czyli nadziewanego makaronu) stanowią ogniwo pośrednie, które uległo marginalizaji. Sama nazwa Tortelletti to zdrobnienie od Tortelli, a te z kolei jest zdrobnieniem słowa torta. W średniowiecznej Italii Torta nie oznaczała jeszcze tortu, lecz całą kategorię potraw z ...

Zuppa / Zupa / Polewka

We Włoszech zupa to przede wszystkim Minestera, a to co znamy pod nazwą Zuppa, czyli rodzaj papki to coś całkiem innego. Jej historia jest zresztą całkiem pouczająca także z punktu widzenia kuchni Polskiej. Samo włoskie słowo zuppa wywodzi się z języków germańskich, prawdopodobnie od gockiego lub frankijskiego słowa suppa i pierwotnie oznaczało „kromkę nasączonego chleba”. W języku włoskim pojawiło się nie bezpośrednio. Pierwotnie najprawdopodobniej w VI wieku ...

Tymbaliki

Tymbaliki to małe, zimne zakąski przygotowywane z mięsa, ryb lub warzyw, które zatapia się w klarownej galarecie. Choć w powszechnej świadomości kojarzą się nierozerwalnie z bankietami z epoki PRL-u, ich kulinarny rodowód jest znacznie starszy i wywodzi się z klasyczną kuchnią francuską. Do polskiej tradycji trafiły początkowo jako elegancka technika restauracyjna, by z czasem zyskać status potrawy powszechnej i w pełni „udomowionej”.
...

Tiella di Gaeta (Ciasto nadziewane ośmiornicą)

W odróżnieniu od Tielli di Pasta Calabrese czy Tiella Barese, wywodząca się z Lacjum Tiella di Gaeta nie jest zapiekanką układaną warstwami w garnku, lecz nadziewaną Focaccią zamkniętą między dwiema warstwami ciasta. Nazwa pozostała ta sama, bo wciąż pochodzi od naczynia, w którym danie się piecze, ale sam wyrób jest zupełnie inny. To kulinarny symbol Gaety, nadmorskiego miasteczka z którego wywodzą się słynne oliwki. Jak na danie ludowe tutejsza Tiella ma historię ...

Tiella Barese / Riso, Patate e Cozze (Zapekianka z ryżem, ziemniakami i małżami)

Tiella Barese, znana też jako Riso, Patate e Cozze – ryż, ziemniaki i małże – to najsłynniejsza z zapiekanek przygotowywanych w glinianej Tielli i zarazem sztandarowe danie Bari. Podobnie jak m.in. Tiella di Pasta Calabrese, nazwę zawdzięcza naczyniu: wysokiemu, okrągłemu naczyniu z terakoty, w dialekcie barskim zwanemu Tied albo Tiedd, którego nazwa wywodzi się z łacińskiej tegella , czyli przykrywka od której wziął się także polski dekiel, ewentualnie z greckiego ...

Mezze Maniche / Manica di Frate

Mezze Maniche to krótki, żeberkowany makaron tubkowy z rodziny past suchych, w praktyce nieróżniący się od Rigatoni przyciętych na połowę długości. Tubki mierzą zwykle 2–2,5 cm długości przy średnicy 12–15 mm, mają prosto ścięte końce i podłużne żeberkowanie na całej powierzchni. Nazwa znaczy dosłownie „pół rękawa": manica to po włosku rękaw (z łacińskiego manica, od manus – ręka), a mezze – pół. Chodzi o podobieństwo krótkiej tubki do przyciętego ...

Pinsa Romana

Pinsa Romana to owalny, wysoko wyrośnięty placek z Rzymu, chrupiący na zewnątrz i lekki w środku, przez ostatnie lata robiący we włoskiej gastronomii zawrotną karierę jako „lepsza, lżejsza pizza". Ma przy tym historię, jakiej pozazdrościłby jej niejeden produkt regionalny: sięgającą starożytnego Rzymu, potwierdzoną cytatem z Wergiliusza i porządną łacińską etymologią. Kłopot w tym, że tę historię wymyślono na początku XXI wieku – i przyznał to sam autor....

Flaki po Warszawsku

Flaki po warszawsku to najbardziej rozpoznawalna polska odmiana tego dania – i jednocześnie ta, wokół której narosło najwięcej nieporozumień. Popularna anegdota przypisuje narodziny nazwy powojennemu warszawskiemu barowi „U Flisa", ale to miejska legenda kulinarna. Nazwa funkcjonowała bowiem w druku już przed I wojną światową: podaje ją Maria Ochorowicz-Monatowa w Uniwersalnej książce kucharskiej z 1910 roku. Flaki „po warszawsku" były więc elementem mieszczańskiej ...