Bez kategorii 132 w tej kategorii

Smak na… Oliwki (Listopad, Tydzień 48)

Jesień to czas pierwszych zbiorów oliwek. Na pierwszy ogień idą te niedojrzałe, zielone - ich zbiory trwają od przełomu września i października, aż do połowy listopada. Wówczas owoce robią się już wyrośnięte i barwę zmieniają na czarną. Te strząsane z drzew (zbiory są robione ręcznie) będą aż do stycznia, lutego. Jeden z najsłynniejszych oliwkowych przysmaków to prowansalska Tapenade. Pasta z oliwek używa nie tylko do smarowania grzanek, ale ...

Smak na… Szafran (Październik, Tydzień 42)

Jeśli chodzi o przyprawy to jesień należy przede wszystkim do Szafranu. Znamiona czyli pręciki wyrywane z pąków Krokusa uznawany są za najdroższą przyprawę świata (biorąc pod uwagę gramaturę). Historia szafranu prawdopodobnie sięga jeszcze Mezopotamii. Najpierw używany był przede wszystkim do barwienia materiałów – Fenicjanie farbowali nim welony młodych panien. Do Europy przywieźli go Arabowie w VIII wieku podbijając Hiszpanię. Francuzi poznali go jednak ...

Smak na… Jarmuż (Październik, Tydzień 41)

Jarmuż w największym stopniu kojarzy się ze zdrową, warzywną kuchnią europejskiego południa: typowe śródziemnomorskie potrawy to zupy, takie jak toskańska Ribollita, czy też greckie duszone warzywa Chortomageira. A jednak to roślina pokrewna kapuście i chociaż do jadłospisu wprowadzili go starożytni, świetnie przyjęła się w środku i na północy Europy. Wszystko dlatego, że jarmuż to warzywo zimowe odporna na mrozy, a jego zbiory pełną parą ruszają ...

Smak na… Jabłka (Październik, Tydzień 39)

Pierwsze wczesne odmiany jabłek pojawiły się jeszcze w lipcu, zbiory pełną parą ruszają jednak dopiero teraz. Polska to Europejski potentat jabłkowy (i to mimo suszy), nie mniej jest kilka krajów na starym kontynencie, które przykładają nie mniejszą wagę do swoich owoców. Szczególnie w kuchni. Co może zaskakiwać numerem dwa w tej dziedzinie sadownictwa są Włochy. Tutaj jabłka zazwyczaj przygotowuje się z jasnym mięsem, a podstawowy ich towarzysz to ...

Smak na… Tortelli (Wrzesień, Tydzień 38)

Wbrew nazwie te typowe dla Emilii-Romagni pierożki Tortelli nie przypominają zwiniętych Tortellini. Tortelli to powszechne tu określenie wszelkiego rodzaju pierogów, które najczęściej są zresztą kwadratowe, tak jak ravioli. Odmiany Tortelli głównie różnią się używanym farszem – najbardziej znane to Tortelli Verdi ze szpinakiem oraz Tortelli d’Erbetta z ricottą oraz ziołami. Niekiedy charakterystyczny może być jednak także kształt – tak jest w ...

Smak na… Moule (Wrzesień, Tydzień 37)

Wrzesień na północy Europy oznaczna początek sezonu na Moule, w Polsce znane jako Omułki Jadalne. To jeden z najpopularniejszych rodzajów małży, zwykle właśnie z nimi utożsamiane. Największe europejskie hodowle omułków znajdują się na wielkich fermach leżących u wybrzeży holenderskiej Zelandii. Nie mniej tradycja ich przygotowywania i podawania przybyła tu z południa: Belgii i Francji. Francuzi łowią je zarówno w Normandii, Bretanii i Wandei, jak i po ...

Smak na… Meksykańskie Tortille (Wrzesień, Tydzień 36)

W meksykańskiej kuchni Tortilla pełni podobną rolę jak pita w kuchni wschodniej części Morza Śródziemnego. Ma bardzo uniwersalne zastosowanie. Używa się ją zarówno do zawijania różnego rodzaju dodatków, zapieka z nimi, a także jest podawana do dań tak jak np. pieczywo czy ryż. Podpłomyki, czyli placuszki bez drożdży pieczone na rozgrzanej płycie, kamieniu czy popiele, były jednym z pierwszych ludzkich posiłków. Tak samo przygotowali je prekolumbijscy ...

Smak na… Bakłażany (Wrzesień, Tydzień 35)

Bakłażan czy też Oberżyna to powszechne nazwy tzw. Psianki Podłużnej (łac. Solanum melongena). Jest to gatunek zaliczany do licznej rodziny psianek wywodzących się z Indii i Azji Południowo-wschodniej (psiankami są zresztą także pochodzące z Ameryki pomidory i ziemniaki). Oberżyna pochodzi z Indii i do Europy przybyła około XII – XIII wieku (w krajach Arabskich pojawiła się już we wczesnym średniowieczu). Szczególną popularność zdobyła w Grecji – tutejsza nazwa Melitzana (gr. μελιτζάνα) wywodzi się od włoskiego Malanzana – gdzie jest głównym składnikiem jednej z najpopularniejszych zapiekanek Moussaka. Za najlepsze uchodzą bakłażany hodowane w greckiej Tsakonii, a także Komotini (południowa Tracja). Niemniej za bakłażanami przepadają mieszkający po sąsiedzku Turcy, którzy stosują jeszcze więcej sposobów na jego podania: słynny jest nadziewany i zapiekany bakłażan Karnıyarık, którego nazwę należy tłumaczyć jako rozpruty brzuch - ma to nawiązywać do przeciętego wzdłuż warzywa. W Europie jeszcze bardziej znany jest turecki Melitzanosalata czyli tzw. kawior z bakłażana - to tutejszy odpowiednik bliskowschodniego Baba Ghanoush. Naturalny kolor oberżyny jest fioletowy, niekiedy ciemnobrązowy. Uprawia się już także owoce białe, zielone, żółte a także w kolorach będących melanżami tych barw. Bakłażan ma kształt wydłużony, rzadziej kulisty – te bardziej popularne są na Dalekim Wschodzie - takie odmiany jak Bakłażan Jabłkowy czy Groszkowy. Surowy bakłażan jest goryczkowaty za sprawą nieco toksycznej solaniny, dlatego przed smażeniem lub duszeniem plastry bakłażana soli się lub namacza w słonej wodzie – sól wchłania toksynę, ale także powoduje, że bakłażan w czasie smażenia wchłania mniej oleju. Botanicy od lat pracują jednak nad obniżenie poziomu trującej solaniny, więc kolejne warianty oberżyny są mniej gorzkie i coraz częściej rezygnuje się z ich zasalania. Ta gorycz przez wiele lat powodowała, że Włosi uważali bakłażan za szkodliwy dla zdrowia i przyczynę debilizm. To przekonanie panowało głównie na północy. Na południu Włoch bakłażan zdobył bowiem bardzo znaczące miejsce w menu, m.in. za sprawą takich dań jak Melanzane alla Parmigiana. ...

Smak na… Bazylię (Sierpień, Tydzień 34)

Bazylia to około 150 gatunków ziół z pośród których najpopularniejsza jest tzw. Bazylia Pospolita, do której zalicza się też Bazylia Tajska oraz Bazylia Cynamonowa. W Indiach, a także Tajlandii szczególną estymą cieszy się Święta Bazylia. Inne odmiany to Bazylia Krzewiasta, Bazylia Szara czy też Bazylia Cytrynowa. W gruncie rzeczy niewiele nawet popularnych odmian bazylii nadaje się jednak do spożycia – np. znana Bazylia Kamforowa lub Kilimandżaro, która od wieków używana jest w Afrykańskiej medycynie, ma zbyt silny aromat kamfory aby nadawała się do jedzenia. Do Bazylii najbardziej przywiązali się Włosi z wybrzeża morze Śródziemnego - zagłębiem tego zioła jest Liguria - oraz Prowansalczycy  mieszkający po sąsiedzku, na Lazurowym Wybrzeżu. To właśnie w Genu, stolicy Ligurii powstaje słynne Pesto alla Genovese, które po francuskiej stronie granicy ma swój odpowiednik w prowansalskim Pistou. Włosi z zachodniego wybrzeża - od Ligurii, aż po Kalabrię - używają zresztą bazylii jako podstawowej przyprawy do wszelkich dań czy są to mięsa, czy zwykła Pizza. Drugim bazyliowym zagłębiem jest Tajlandia, gdzie sięga się po odmiany o różnych aromatach - Bazylia Tajska pachnie nieco anyżkiem, za to cytrusowy smak Bazylii Cytrynowej jest wyjątkowo intensywny. Zioła najczęściej trafiają do różnego rodzaju dań typu Curry (Kaeng). Wyjątkową pozycję ma z kolei Święta Bazylia, od której nazwy powstała nawet cała potrawa Phat Kra Phao. ...

Smak na… Laur (Kwiecień, Tydzień 16)

Laur (łac. Laurus Nobilis) w Polsce zwany też Liściem Bobkowym to jedno z najbardziej szacownych ziół pod słońcem. Zdobiło czoła zwycięzców starożytnych igrzysk oraz rzymskich Cesarzy. Jest symbolem ludzi nobliwych. Nawet słowo bakałarz wywodzi się z francuskiego baccalaureat czyli właśnie liść lauru (nie wspominając już o laureacie). Liść Wawrzynu Szlachetnego (tak nazywa się krzew, na którym rośnie) nie mniej ceniony jest zresztą dziś. O jego pozycji stanowi chociażby obowiązkowy udział we francuskiej mieszance przyprawowej Bouquet Garni oraz angielskiej Fagot of Herbs. Ponadto bez Lauru nie ugotuje się dobrego wywaru, czy to we Francji, w Polsce czy nawet na dalekim wschodzie. Do tego dochodzą jeszcze różnej maści mięsa duszone i pieczone, marynaty, pikle, syropy, octy etc. ...