Mavželj
Mavželj to już coraz bardziej zapomniany, słoweński specjał kulinarny rodem ze Słoweńskiej Karyntii i Górnej Krainy. Przygotowywana jest na bazie gotowanych wieprzowych podrobów, głównie głowizny. Posiekane, doprawione i wzbogacone m.in. cebulą formuje się w kulę i zawija w siatkę z wieprzowego żołądka. Póżniej Mavželj jest zazwyczaj pieczone.
Matevž (Puree z fasoli i ziemniaków)
Matevž to jedno z podstawowych dań XIX wiecznej,
słoweńskiej biedoty. Puree z
fasoli i
ziemniaków pierwotnie miało wiele różnych nazw
Krompirjev Mož (ziemniaczany człowiek),
Medved (niedźwiedź) czy też
Divji Mož (dziki człowiek), co miało wskazywać na prostotę i sytość dania. Dzisiejsze Matevž wywodzi się od słoweńskiego imienia znaczącego zarówno Macieja jak i Mateusza, ale chodzi w nim o sformułowanie
Imeti matevž(k)a czyli
mieć kaca. Jest to bowiem dobre danie na "drugi dzień", kiedy szybko trzeba zaspokoić głód.
Teoretycznie przed gotowaniem fasolę powinno się dusić, w związku z tym że Matevž często przygotowuje się
ad hoc można posłużyć się tą z puszki. Najlepiej serwować z kiszoną kapustą.
...
Bujta Repa (Potrawka wieprzowa z marynowaną rzepą)
Bujta Repa to jedno z najbardziej tradycyjnych dań kuchni
słoweńskiej. W największym stopniu związane jest z rejonem
Prekmurje, położonym w północno-wschodniej części kraju. Nazwa
bujta wywodzi się od słowa
bujiti czyli
bić - danie tradycyjnie robiło się bowiem
podczas jesiennego świniobicia. Tradycyjnie używało się tłustych kawałków mięsnych takich jak policzki
wieprzowe,
boczek, karczek i słonina. Do mięsnej potrawki dodaje się marynowanej
rzepy (stąd drugi człon nazwy), a dla zagęszczenia konsystencji dosypuje się jeszcze
jaglanej kaszy oraz zasmażki.
...
Belokranjska Povitica
Belokranjska Povitica to spiralnie skręcone, zrolowane ciasto nadziewane serem wymieszanym z jajkami. To specjalność kuchni słoweńskiej, a w szczególności leżącej przy południowej granicy Białej Krainy czyli Bela Krajina. Od niej wywodzi nazwę - słowo povitica można tłumaczyć jako rolada. Charakterystyczne, że ciasto zaprawiane jest winnym octem.
Maraschino / Maraska
Włoskie Maraschino czy też
Chorwacka Maraska to rodzaj wiśniówki wywodzący się z dalmackiego miasta
Zadarze (po Włosku
Zara). Pierwsze przepisy na tę nalewkę pochodzą z XVI wieku. Przez wieki był to obszar kontrolowany przez
Wenecjan, więc nić dziwnego, że pierwszą destylarnię Maraski (
Factory Maraschino Drioli Zadar) w 1759 założył
Francesco Drioli (w 1821 swoją fabrykę założył także
Genuańczyk Hieronim Luxardo). Dzięki nim Maraschino szybko zawojowało rynek Włoski.
Po drugiej wojnie światowej wraz z utraceniem Zadaru przez Włochy, produkcja została zakończona. Odnowioną ją na półwyspie apenińskim – rodzina
Luxardo założyła nową destylarnię koło
Padwy, a
Drioli wrócili do
Wenecji i wybudowali zakład w pobliskiej
Mirze, zamknięty zresztą w latach 60-tych. Poza nimi ważnymi producentami była także rodzina
Valhov która przeniosła się
Casoni koło Modeny. Produkcję Maraschino wznowili też Jugosłowianie. Po przegranym procesie musieli jednak zmienić jej nazwę na Maraska.
...
Pelinkovac / Pelin
Pelinkovac to chorwacki bitter ziołowy, którego głównym składnikiem aromatycznym jest piołun - po chorwacku pelin. Jego moc waha się od 28 do 35 proc. Pelinkovac popularny w Zagrzebiu serwuje się z plasterkiem cytryny na lodzie. Najbardziej znane marki to Gorki List (zawiera wyciąg z 26 ziół), Maraska Pelinkovac (nie mylić z Maraską) oraz Badel.
Pelinkovac ma swoje odpowiedniki w Bułgarii (Pelin), Rumunii (Vin Pelin) oraz na Węgrzech (Unicum).
Travarica
Travarica to popularny w Chorwacji (szczególnie na Istrii) rodzaj Rakiji aromatyzowanej ziołami - po chorwacku travam oznacza tyle co trawa co można utożsamiać z liśćmi i gałązkami ziół, które pływają w butelce z alkoholem, oddając jej zielonkawo-złoty kolor. Gorzkawą bazę smakową nadaje wódce dodatek m.in. ruty zwyczajnej, która ma także działanie bakteriobójcze. Travaricę zazwyczaj serwuje się na początku posiłku.
Biska
Biska to rodzaj wywodzącej się z półwyspu Istria chorwackiej nalewki ziołowej przygotowywanej na bazie Rakiji. Recepturę tę pozostawili ponoć po sobie celtyccy druidzi, którzy przemierzali te tereny zanim opanował je Rzym. Charakterystyczna dla Biski jest dodatek jemioły (efektownie wygląda gałązka włożona do butelki z alkoholem), dzięki której nabiera aromatu i koloru. Bisce przypisuje się właściwości lecznicze – ma regulować krążenie. Najbardziej ceniona jest ...
Rakija
Inaczej niż w Grecji, gdzie Raki oznacza wyłącznie wódkę winogronową, jugosłowiańska Rakija oznacza wszystkie wódki robione na bazie owoców. Najbardziej znana jest w tym względzie Šljivovica, którego bazą jest moszcz śliwkowy. Nie mniej cenione są jednak wódki robione na bazie winogron, czyli tutejsze brandy Lozovača oraz popularna w Serbii mocna Komovica (50 proc. vol.) robiona na bazie wytłoków winogronowych – podobnie jak francuski Marc czy też włoska Grappa. Mniej ...
Boza / Braga
Boza (ew. Braga) to niskoalkoholowy napój (około 1 proc. vol., podobnie jak wschodniosłowiański Kwas Chlebowy) wywodzący się z Turcji gdzie przygotowywano ją już w X wieku. Ze względu na późniejsze ottomańskie wpływy pijana jest także na Bałkanach, m.in. w Bułgarii oraz Albanii, Macedonii, Bośni i Serbii. W Rumunii znana jest jako Braga. Istnieje także Armeński wariant tego napoju.
Zwykle jest ona przygotowywana ze sfermentowanej kukurydzy (w Bułgarii raczej używa się ...
