Wspięga Wężowata / Cowpea
Wspięga Wężowata (łac. Vigna unguiculata) to roślina o długich zielonych strączkach zawierających po 30 ziaren nazywanych przez Brytyjczyków Cowpea. Wyglądem przypomina nieco Fasolę Czarne Oczko. Uprawa jej szczególnie powszechna jest w zachodniej i środkowej Afryce (około dwie trzecie zbiorów) – przoduje tu Nigeria. Popularna jest także w Azji: na Cejlonie, w Indiach gdzie po ugotowaniu robi się z niej pastę, a nawet w Turcji – tutaj po doprawieniu serwuje się jako ...
Fasola Ryżowa
Fasola Ryżowa (łac. Vigna umbellata) to dość drobna fasola o wydłużonych ziarnach: białych i czerwonych. Pochodzi z Indochina, ale rozprzestrzeniła się na północ do Chin i na zachód do Indii. Pierwotnie była uprawiana na nawodnionych polach pozostałych po zebraniu ryżu – m.in. stąd wzięła się jej nazwa, nadana przez Chińczyków (poza tym ziarna choć dużo większe przypominając nieco ryż). Dziś gdy ryż sadzi się i zbiera w trybie ciągłym, kilka razy w roku, ta ...
Groszek Gołębi / Tuvar Dal / Nikla Indyjska / Guandules
Tuvar Dal (łac. Cajanus cajan) nazwany przez Anglików Groszkiem Gołębim (z ang. Pigeon Peas) to jedna z najstarszych roślin uprawianych w Indiach – stąd też jego polska nazwa botaniczna Nikla Indyjska. Na Subkontynencie uprawia się go już od 3,5 tys. lat i do dziś jest tu bardzo powszechny. Jada się jego drobne żółte ziarna przypominające znany w Europie groch. Różnią się nieco bardziej orzechowo-dymnym smakiem, z braku Groszku Gołębiego można użyć jednak zwykłego, ...
Urad Dal / Urid Dal / Fasola Mungo
Urad Dal zwane też Czarną Soczewicą to w rzeczywistości ziarna Fasoli Mungo (łac. Vigna mungo) – jest pokrewna Fasoli Mung. W wersji podstawowej sprzedawane są w postaci czarnego groszku. Tę samą fasolę mungo łuska się też z czarnych łupin i sprzedaje jej białe ziarna – wówczas nazywana jest Białą Soczewicą. Jeszcze jeden wariant to fasola łupana, znana jako Urad Dal Chika.
Urad jest rośliną rdzennie Indyjska i do dziś uprawiana jest głównie tutaj. Zazwyczaj ...
Moth / Matki
Moth (łac. Vigna aconitifolius) w Polsce niekiedy nazywana jest Fasolą Indyjską. W istocie Moth to nazwa wywodząca się z języka Hindi, a sama fasola jest uprawiana głównie w Indiach. Ma charakterystyczne małe ziarna (3-4 mm) w różnych odcieniach koloru brązowego. Popularna jest w kuchni Maharasztry (indyjskiego stanu ze stolicą w Bombaju), gdzie nazywana jest Matki. Dodaje się ją do sałatek oraz sosów (m.in. Usal). Często praktyką jest zalewanie Moth wodą i odstawianie na ...
Peruano / Mayocoba
Peruano czyli fasola peruwiańska zwana też Mayocoba to odmiana fasoli o charakterystycznych żółtych ziarnach. Pomijając kwestię koloru kształtem i smakiem przypomina nieco meksykańską fasolę Pinto – w rzeczywistości także ona wywodzi się z Meksyku (nazywana jest niekiedy Meksykańską Żółtą Fasolą). Ziarna mają około 1 cm wielkości i cienką skórkę. Zwykle trafią do gęstych, czasem dość ostrych sosów oraz zup.
Biała fasola (Lingot)
To jedna z najpopularniejszych odmian
Fasoli Zwykłej. Ziarna
Białej Fasoli zazwyczaj są mniejsze od Fasoli
Piękny Jaś, chociaż nie w przypadku greckiej
Gigantes. Bardziej przypominają włoską
Cannellini. Biała fasola ma bardzo uniwersalne zastosowanie, a znaczna część zbiorów jest sprzedawana w puszkach.
Ma przy tym bardzo wiele odmian uprawianych głównie w Europie. Jedną z najbardziej znanych jest
francuska Lingot o charakterystycznym, wydłużonym kształcie przypominającym
sztabkę od której wzięła nazwę. Jest absolutnym fundamentem tradycyjnego fasolowego gulaszu
Cassoulet, szczególnie w wersji z
Castelnaudary.
W przeciwieństwie do wielu innych odmian, Lingot nie jest mączysta, a za to posiada bardzo cienką i delikatną skórkę oraz kremowe, maślane wnętrze. Kluczową cechą jest jednak to, że nie rozpada się nawet podczas wielogodzinnego pieczenia, a jednocześnie doskonale wchłania smaki mięs i wywaru. Najbardziej ceniona jest uprawiana lokalnie
Haricot de Castelnaudary, która w
2020 roku otrzymała chronione oznaczenie geograficzne
IGP. Inną słynną odmianą jest
Lingot du Nord z północy Francji, oznaczona znakiem jakości
Label Rouge. Zagranicą nie zawsze jest dostępna, wówczas jako zamiennika zwykle używa się fasoli typu Jaś lub Cannellini, choć puryści twierdzą, że tylko oryginał gwarantuje właściwą strukturę dania.
Przepisy z białą fasolą
...
Pinto / Poroto Frutilla / Feijão Carioca
Pinto to najpopularniejsza fasola na pograniczu Meksykańsko-Amerykańskim. Występuje jednak także na południu Ameryki. W krajach hiszpańskojęzycznych nazywana jest Poroto Frutilla (czyli fasola truskawkowa), a w Brazylii Feijão Carioca, co oznacza fasola z Rio de Janerio. W Meksyku mówią na nią Pinto czyli plamista, bo jej ziarna są nakrapiane czerwonymi plamkami różnej wielkości – przez to jest podobna do włoskiej Borlotti. Dodawana jest do zup oraz gotowana (to tzw. ...
Pea Bean
Pea Bean w wolnym tłumaczeniu oznacza Fasolę Groszkową. Nazwa bierze się z faktu iż jej ziarna nie są spłaszczone jak w przypadku większości odmian fasoli, ale owalne, przypominające nieco groszek. Bardziej charakterystyczne jest jednak ubarwienie. Pea Bean jest dwukolorowa: z jednej strony czarna lub brązowa, a z drugiej biała. Jest jedną z pierwszych amerykańskich odmian fasoli sprowadzonych do Wielkiej Brytanii.
Fasola Czarne Oczko / Fagioli coll’occhio / Black Eyed Pea
Fasola Czarne Oczko taksonomicznie ma niewiele wspólnego z przywiezionymi z Meksyku odmianą fasoli zwykłej. To podgatunek pokrewny fasolce wężowej i od wieków tak właśnie był uprawiany w basenie Morza Śródziemnego oraz w Azji. Włosi np. szczycą się, że Fagioli coll’occhio to ich najstarsza z odmian fasoli, jadana już w starożytnym Rzymie. Żydzi zwyczajowo spożywali ją w Rosh Hashana – tradycja ta jest kultywowana w USA także we współczesnym Nowym Roku. Czarne Oczko ...
