Bazujący na majonezie i ketchupie Sos Tysiąca Wysp (oryginalnie Thousand Island Dressing) to jeden z najpopularniejszych na świecie dodatków do kanapek, który ma jednak dość niejasną historię powstania. Badacze znaleźli aż cztery konkurencyjne legendy mówiące o jego pochodzeniu.
- Najszerzej akceptowana wersja pochodzenia sosu wiąże się z Sophią LaLonde, żoną rybaka George’a LaLonde’a Jr. z Clayton w stanie Nowy Jork, który pracował jako przewodnik wędkarski w regionie Tysiąca Wysp na rzece St. Lawrence (między USA a Kanadą). Sophia przygotowywała ten sos do kolacji podawanej na brzegu rzeki, które jej mąż organizował dla swoich klientów. Na jednej z takich wycieczek znalazła się słynna aktorka teatralna Maya Irwin, którą sos zachwycił. Poprosiła o recepturę i sama nadała mu nazwę Thousand Island, inspirując się regionalną nazwą wysp. Recepturę przekazała George’owi C. Boldtowi, właścicielowi słynnego nowojorskiego Hotelu Waldorf-Astoria, który swojemu szefowi kuchni Oscarowi Tschirky’mu zlecił wprowadzenie go do na menu hotelowej restauracji. Miało się to odbyć w 1894 roku czyli sos miał ponad wiek na zdobycie popularności na całym świecie.
- Inna wersja pochodzenia przypisywana jest samemu George Boldtowi, którem podczas rejsu z żoną zabrakło dressingu sałatki. Został więc zmuszony do improwizacji, łącząc majonez, ketchup, z piklami, sosem Worcestershire i ugotowanym jajku. Wersja ta jest kwestionowana przez historyków, ponieważ przygotowujący dla niego jedzenie szef kuchni Hotelu Waldorf-Astoria Oscar Tschirky nie uwzględnił tego sosu w opublikowanej w tamtym czasie książce kucharskiej.
- Niektórzy twierdzą, że sos powstał w całkiem innym lokalu i innym mieście. Miał go wymyślił Theo Rooms, szef kuchni hotelu Blackstone w Chicago, podczas otwarcia hotelu w 1910 roku. Tę teorię wspiera zabytkowa nagroda przechowywana w Muzeum Kulinarnym w Chicago, przyznana Roomsowi w 1925 roku za stworzenie sosu.
- Z kolei socjolog Michael Bell z University of Wisconsin odkrył recepturę z 11. edycji słynnej książki kucharskiej Fannie Farmer (1965), która sugerowała, że Thousand Island Dressing opiera się na francuskim sosie do sałatek.
Sos Tysiąca Wysp ma więc odległą historię, sięgającą przełomu XIX i XX wieku, najwcześniejsza znana wzmianka drukowana pochodzi jednak z października 1912 roku z Kansas City, gdzie Thousand Island on Lettuce (na sałacie) był opisany jako modne danie. Pierwsza piesemna receptura pojawiła się również w 1912 roku. Dziś produkowany jest na masową skalę przez różne firmy, ale za najbardziej klasyczny uznawany jest ten z Thousand Islands Inn. Zakład powstał z przekształcenia historycznego hotelu w Calyton, gdzie miały się odbywać wycieczki i rocznie wytwarza tylko 5 tys. jego butelek sosu.
Poniżej receptura przypisywana Sophii LaLonde, według dokumentu odkrytego w 1972 roku w sejfie Thousand Islands Inn.
Składniki:
– szklanka majonezu
– ½ szklanki ketchupu
– jajko ugotowane na twardo i posiekane
– ¼ szklanki relishu z piklowych ogórków (posiekanych ogórków konserwowych)
– 2 łyżki sosu Worcestershire
– 2 łyżki soku cytrynowego
Przygotowanie:
W misce wymieszać majonez i ketchup, dodać pozostałej składniki i mieszać do uzyskania jednolitej konsystencji. Sos można przechowywać w lodówce przez długi czas.
Sos Tysiąca Wysp ma swoich krewniaków, czy też naśladowców w postaci argentyńskiego Salsa Golf, który został rozpopularyzowany na Dominikanie jako Chimi.
