Taramasalata / Tarama (Pasta z ikry dorsza)
Taram po
grecku oznacza po prostu
ikrę. Potrawa ta zdążyła zresztą zrobić sporą karierę na całym świecie, gdzie określenie tarama odnosi się po prostu do pasty
kawiorowej. Według greckiej tradycji zazwyczaj używa się ikry z
dorsza. Podobnie własną pastę
Tarama przygotowują
Turcy. Przed zrobienia
Taramasalata powinno się ją trzymać kilka godzin w misce z wodą, co niweluje słony smak.
Sposób przyrządzania: Ikrę, cebulę i bułkę zmiksować w blenderze. Dodać oliwę, sok z cytryny i wymieszać
...
Tzatziki (Sos jogurtowy)
Tzatziki to jedyna dobra rzecz, którą zostawili po sobie
Turcy – przekonuje wiele
Greków. Ten sos w imperium Ottomańskim znany jako
Cacik jest bowiem używany do większości smażonych lub grillowanych mięs. Zresztą nie trzeba go zachwalać.
Sposób przygotowania: Wszystkie składniki wymieszać, posolić i popieprzyć
...
Meze / Mezze
W kuchni
greckiej,
tureckiej oraz na
wybrzeżu lewantyńskim,
Meze czy też
Mezze to dość niejednoznaczne określenie odnoszące się do zestawu drobnych przekąsek, podobnych do hiszpańskich Tapas, czy
włoskich Antipasti. Samo słowo wywodzi się z języka tureckiego i oznacza smak czy też właśnie przekąskę (wcześniej samo zostało zapożyczonego od perskiego
mazze oznaczającego mniej więcej to samo).
Nie ma ścisłego zakresu czym są meze. Najczęściej są to, drobne potrawy, grillowane lub smażone w głębokim tłuszczu warzywa, a także pasty, sosy
jogurtowe lub serowe podawane właśnie z warzywami lub z tutejszym pieczywem. W skład meze wchodzą też pierożki i ciasta oraz grillowane lub duszone pulpeciki.
...
Saganaki (Grecka zapiekanka z warzywami i serem)
Saganaki to jednocześnie nazwa metalowego, dość głębokiego garnka oraz rodzaj popularnej w
Grecji przekąski, którą się w nim przygotowuje (obecnie używa się raczej płaskiego półmiska lub patelni). W głównej mierze składa się z sera pieczonego lub smażonego w tym właśnie naczyniu - w tej drugiej wersji wcześniej zazwyczaj się go panieruje. Przygotowując Saganaki w ten sposób najczęściej używa się serów o zwartej konsystencji, takich jak
Graviera,
Halloumi,
Kasseri,
Kefalotiri czy
Kefalograviera, które zapewnią spójność dania (przepis na filmie poniżej).
Dla wzbogacenia smaku dodawane są również warzywa, przede wszystkim
pomidory oraz zioła. Przy takiej zapiekance częściej sięga się po miękkie sery takie jak
Fety.
Często Saganaki podaje się z
krewetkami (tak jak na filmie powyżej), które także zapieka się w tym samym naczyniu.
...
Feta
Sława
Fety, oryginalnie robionej z wolego mleka, obiegła cały świat. Nie mniej rozległa jest jego historia – o tego typu specjale wspominał już
Homer w Iliadzie, a nieco później
Arystofanes w komedii "Jeźdźcy". Co więcej sam Hipokrates zachwalał odżywcze właściwości tego
sera. Swoją obecną nazwę zawdzięcza długo okupującym wyspę
Wenecjanom, którzy nadali ją w XVII wieku.
Grecy eksportowany ser przed zapakowaniem w beczki cieli na plastry, co po włosku oznacza
fette.
Od 2002 roku, po wielu latach walk z podróbkami Feta uzyskała status europejskiego produktu regionalnego i tylko grecki specłał ma prawo do tej nazwy - wszystkie jej kopie, w których przodowała
duńska Arla, musiały wymyśleć nowe nazwy. Oryginalna Feta różni się nie tylko miejscem pochodzenia, ale także sposobem produkcji. Nie używa się do niej mleka krowiego, ale przede wszystkim owczego, którego musi być co najmniej 70 proc. ewentualnie uzupełnianego mlekiem kozim.
...
Pisan Kruh
Pisan Kruh to rodzaj słoweńskiego chleba. Jego cechą charakterystyczną jest to, że wyrabia się go z trzech różnych rodzajów ciast - z mąki pszennej, kukurydzianej i gryczanej. Zagniata się je warstwami.
Prežganka (Zupa z zasmażki z kminkiem)
Prežganka to jedno z najmniej skomplikowanych dań kuchni
słoweńskiej. Prosta zupa, która długi czas stanowiła jedzenie ubogich. Jej bazą jest dobrze zrumieniona, brązowa zasmażka - stąd nazwa,
prežgan oznacza bowiem czasownik
palić czy też
przypalić. Poza nią treści i smaku nadają jej jajka i
kminek.
...
Ričet / Ritschert (Eintopf z pęczakiem)
Słoweński Ričet czy też
austriacki i bawarski
Ritschert to ta sama potrawa jednogarnkowa (
eintopf), której ślady archeolodzy odnaleźli na stanowiska z epoki brązu (na terenie kopalni soli w
Hallstatt). Pierwsze archiwalne wzmianki pochodzą z końca XV wieku, a sama potrawa znalazła się w datowanej na 1534 rok książce kucharskiej wydanej w klasztorze w
Tegernsee. Źródłosłów nazwy nie jest jasny ale ma wywodzi się od szwabskiego określenia płytek używanego do pieczenia potraw - chociaż samo
rutschen oznacza coś
śliskiego, łatwego do przesuwania, więc w domyśle może chodzić o tłustość potrawy, ewentualnie łatwość jej jedzenia lub przygotowania. Rzeczywiście przyrządzenie samego dania nie sprawia wiele trudności. Bazą jest
pęczak, do którego dodaje się warzywa i przyprawy, oraz wędzona lub suszona
wieprzowina. Konsystencja bywa różna - od gęstej zupy, aż po zestaw gotowanych warzyw z dodatkiem mięsa.
W austriackiej
Karyntii gdzie danie jest popularne używa się też nazwy
Gerstbrein - stąd wzięła się też alternatywna słoweńska nazwa
Ješprenj.
Poniżej przepis na karyncki Ritschert.
...
Ajmoht / Obara (Słoweńska zupa gulaszowa)
Ajmoht czy też
Obara to z grubsza rzecz biorąc dwie nazwy właściwie tego samego
słoweńskiego dania, o którym wspomina się już w późnym średniowieczu. Oba określenia tłumaczy się zazwyczaj jako
gulasz czy też
ragoût. W istocie są to mięsne zupy, które z biegiem lat zrobiły się znacznie bardziej warzywne niż pierwotnie. Tradycyjnie serwuje się je z
kaszką kukurydzianą žganci.
...
Mavželj
Mavželj to już coraz bardziej zapomniany, słoweński specjał kulinarny rodem ze Słoweńskiej Karyntii i Górnej Krainy. Przygotowywana jest na bazie gotowanych wieprzowych podrobów, głównie głowizny. Posiekane, doprawione i wzbogacone m.in. cebulą formuje się w kulę i zawija w siatkę z wieprzowego żołądka. Póżniej Mavželj jest zazwyczaj pieczone.
