Panuozzo
Panuozzo to przekąska typowa dla miasta Gragnano leżącego w Kampanii, nieopodal Neapolu. Jest nieco podobna do pizzy, tyle że podłużnej i złożonej na pół - ma formę kanapki. W tym wypadku również drożdżowe ciasto podpieka się po czym faszeruje dowolnie wybranymi dodatkami – serami, wędlinami, warzywami, a nawet klasycznymi neapolitańskimi pulpecikami (jak na filmie). Po tym całość zapieka się jeszcze raz na chrupko.
Tagliolini (Tagliolini al Limone)
Tagliolini to
makaron w kształcie wstążek, który jest cieńsza wersją bardziej popularnej
Tagliatelli. Charakterystyczny jest przede wszystkim dla
Molise, a także
Basilicaty, ale według legendy w rzeczywistości wywodzą się z
Bologni. Zgodnie z miejscowym podaniem działo się to w 1478 roku podczas ślubu
Lukrecji d’Este z synem Signiora Bolonii Annibalem II Bentivoglio. Kucharz chciał nawiązać do fryzury księżnej i pasm jej złotych włosów. Tak stworzył właśnie Tagliolini które podał z tzw. salsa sugo – pełna nazwa tego dania to
Tagliolini di Pasta e Sugo, alla Maniera di Zafiran.
Tagliolini przygotowuje się podobnie jak
apulijski Troccoli – cienki płat ciasta jest cięty na paski przy użyciu specjalnego wałka z żłobionymi ostrzami. Przez to przypomina także nieco słynny
Maccheroni alla Chitarra czy też rzymski
Tonnarelli.
Stosuje się go zarówno do zup, jak i do sosów – podaje zarówno z warzywami, grzybami,
ośmiornicami jak i
cytryną. I to właśnie
Tagliolini al Limone jest dziś jednym z najpopularniejszych sposobów jego podania.
...
Sagne / Tacconelle
Sagne to rodzaj wiejskiego, domowego makaronu wywodzącego się z Abruzji. Była to pasta ubogich, dlatego do mąki nie dodawano jaj, ale samą wodę. Sagne nie ma określonego kształtu. Występuje w postaci wstążek różnej szerokości, niekiedy skręconych lub krojonych na skos, na mniejsze kawałki, w kształcie rombów. Wówczas nosi nazwę Tacconelle. W Abruzji makaron jada się z roślinami strączkowymi – m.in. Sagne e Fagioli – albo sosami pomidorowymi. Dodaje się go także do ...
Pasta (Makaron włoski)
Wbrew pozorom
Makaron to ani
Włoski, ani nawet nie europejski wynalazek. Najstarsze kluski robione z
mąki pszennej zlokalizowano w Chinach, a są datowane na 2 tys. lat przed naszą erą. Teorii na temat skąd w takim razie wziął się we Włoszech jest tyle ile regionów tego kraju. I tak Rzymianie są przekonani, że jadali go już cesarze.
Genuańczycy oraz
Wenecjanie przekonują jednak, że przywędrował dopiero w średniowieczu ze wschodu – tyle że mieszkańcy Ligurii są pewni, że to oni kupuli go od krymskich Tatarów, a Wenecjanie przywiezienie z Chin zawdzięczają słynnemu podróżnikowi Marco Polo. O wschodzie wspominają też Sycylijczycy – ale według nich najpierw dotarł on na wyspę sprowadzony przez
Greków lub Arabów. Najbardziej dumną teorię mają jednak
Neapolitańczycy. Według nich, że makaron to po prostu dzieło ich kucharzy.
Tyle teorii ile miejsc pochodzenia oraz rodzajów – tych jest około trzysta. Z grubsza królestwo włoskiego makaronu można jednak podzielić na dwa rodzaje – suszone i świeże:
- Pasta Secca – sprzedawany w sklepach makaron suszony o rozmaitych kształtach produkowany jest ze specjalnej, twardej odmiany pszenicy durum mielonej na grubą mąkę (grysik) zwaną semoliną. Przy wytwarzaniu ciasta zazwyczaj dodaje się do niej wyłącznie wody (patrz niżej - Pasta all’ouvo secca).
- Pasta Fresca / Pasta Fatta in Casa – makaron świeży lub inaczej produkowany w domu wytwarzany jest najczęściej ze zwykłej pszennej mąki tyle że dokładni oczyszczonej – najczęściej jest to Typ 00 (Tipo 00) - która gwarantuje ona delikatność ciasta lub semoliny (Pasta di Semola Fresca). Poza tym dodaje się sól oraz jajka i ewentualnie wodę. Stąd mamy do czynienia z:
- jajeczny Pasta all'Uovo gdzie obowiązuje generalna zasada, że na każde 100 gr mąki przypada 1 jajko. Niektórzy dodaje same białka, częściej jednak przeważają żółtka - często używa się proporcji 3 jajka + 1 żółtko zamiast 4 całych jajek na 400 gr mąki. Są też makarony w których używa się wyłącznie żółtek – tak robi się m.in. piemoncki Tajarin.
- w zależności od regionów jajka w różnym stopniu zastępuje się je jednak wodą. Niekiedy używa się też samą wodę - tak powstaje Pasta Acqua e Farina, gdzie obowiązuje generalna zasada 2:1, czyli na każde 100 gr mąki przypada 50 gr wody. Trzeba jednak brać pod uwagę, że semolina wchłania nieco mniej wody niż słabsza mąka Typu 00, dlatego przy mieszankach pszenna + semolina realne używa ok. 45–50 proc. wody (czyli na 200 gr mąki około 90 ml wody). Z kolei jeżeli używa się wyłącznie mąki Typ 00, często dodaje się nieco więcej wody - w proporcji ok. 50–55 proc. wody (np. 200 g mąki i 110 ml wody), zwłaszcza gdy woda jest gorąca.
...
Olio Santo
Oliwa Olio Santo to specjalność Abruzji i Molise. Jej świętość polega na tym, iż jest „chrzczona” czyli doprawiana powszechnymi w tym regionie papryczkami peperoncino. To one nadają jej charaktrystyczny ostry smak.
Scrippelle
Naleśniki Scrippelle to specjalność leżącego w Abruzji Teramo. Zostały tu sprowadzone z Francji i są przygotowywane podobnie jak tamtejsza Crepes (chociaż tradycyjnie nie wykorzystuje się do nich mleka, lecz wodę). Istotą jest jednak sposób ich wykorzystania. Istnieją dwa popularne dania. Scrippelle Mbusse czyli Scrippelle w rosole to naleśniki posypane serem typu pecorino, zwinięte w rolkę i zalane gorącym rosołem (pod wpływem temperatury ser się topi). Drugie danie to ...
Fiadone
Fiadone to pierożki popularne w Abruzji oraz Molise – raczej są półokrągłe lub okrągłe, ale w pierwszej z wymienionych prowincji często bywają kwadratowe. Są tradycyjnym daniem Wielkanocnym. Nadziewa się je zarówno słonymi farszami (bardziej na wybrzeżu) jak i na słodko (raczej w głębi lądu), rodzynkami oraz owocami kandyzowanymi. W wersji obiadowej czasem używa się kiełbasy, ale częściej popularnego w całym regionie sera (m.in. pecorino) i jak przystało na ...
Maccheroni al Rintrocilo
Rintrocilo jest to dość specyficzny wałek z nacięciami. Dzięki nim płat ciasta po przejechaniu przez rintrocilo zostaje pocięty w cienkie wstążki. I tak powstaje Maccheroni al Rintrocilo - podobny efekt uzyskuje się w przypadku Maccheroni alla chitarra, a także Tonnarelli który niekiedy też jest robiony z użyciem tego typu wałka. To specyficzne urządzenie używają mieszkańcy Abruzji, a przede wszystkim okolic Lanciano i rejonu Chieti.
Maccheroni della Ceppa
Maccheroni alla Ceppa to popularny w Abruzji makaron w kształcie sprężyn. Formuje się go nawijając kawałki ciasta spiralnie na kawałek drewienka przypominający szydło (stąd nazwa della ceppa). Później należy ostrożnie wysunąć ten stelaż i makaron zamienia się w skręconą rurkę. Dlatego też w sąsiednim Molise często nazywany jest także Fusilli, choć nie należy mylić go z popularnym nie tylko we Włoszech ale na całym świecie Fusilli formowanym w sprężynki. W ...
Fusilli
Fusilli czyli
świderki to makaron, który ponoć narodził się w
Toskanii w połowi XVI wieku. Wówczas syn nadwornego kucharza dworu
Medici miał ponoć podnieść kawałek ciasta makaronowego, który jego ojcu wypadł w czasie gotowania. Z nudów nawinął go na szydełko swojej babci i tak powstała skręcona rurka Fusilli. Tyle legenda. W rzeczywistości tak przygotowywany makaron dominuje w południowo i środkowowschodnich
Włoszech z którymi rodzina Medici nie miała nic wspólnego. Do dziś makaron ten powstaje przede wszystkim w
Molise oraz
Apulii i stał się bardzo różnorodny. Kluski przypominają nie tylko świderki lub sprężynki, ale także są barwione –
szpinakiem lub
pokrzywami na zielono, burakami lub
pomidorami na czerwono,
szafranem na żółto, a tuszem z
kałamarnicy na czarno.
Istnieją także nieco inne odmiany tego makaronu
-
Fusili lunghi – są to długie nitki zwijane w spirale i kształtem przypominające kabel telefoniczny
-
Fusili bucati – ten makaron kształtem przypomina Fusili lunghi, formowany jest jednak z rurki podobnej do
Bucatini.
Zobacz również:
Maccheroni alla ceppa,
Fenesecchie
...
