Galangal Mniejszy
Galangal Mniejszy czyli
Alpinia Officinarum lub po polsku
Alpinia Lekarska ma bardziej intensywny i nieco słodszy,
cynamonowy smak od
Galangalu Wielkiego, co stanowi o jego popularności. W średniowieczu za sprawą Tatarów, którzy dodawali go do herbaty, trafił także do Europy i przez pewien czas był popularny szczególnie w jej środkowo-wschodniej części (także w Polsce gdzie ostatecznie został wyparty przez
imbir) jako przyprawa aromatyczna i zdrowotna do octów a także nalewek (np. rosyjska Nastojka, polska Gorzka Żołądkowa i poniekąd także Imbirówka).
Galangan mniejszy w Azji Południowo-wschodniej niekiedy utożsamiany jest z indonezyjskim
Kencur choć to zupełnie inny gatunek - tzw.
Kaempferia galanga. W tej pomyłce chodzi jednak po prostu o smak: glanganowi mniejszemu pod tym względem bliżej kencur, niż do swojego krewniaka galanganu większego.
...
Galangal Wielki (Chiński lub Tajski) / Langkuas / Kha
Galangal Wielki czyli
Alpinia Galanga w smaku najbardziej zbliżony do
imbiru choć delikatniejszy, a przy tym bardzo aromatyczny. Najpopularnieszy jest w
Indonezji,
Malezji, Laosie i
Tajlandi. Tutaj wchodzi w skład zup, przede wszystkim
Tom Kha Gai, ale także past
Curry. Z suszonego galangalu często robi się nalewki wspomagające trawienie. W Indonezji używana jest malajska nazwa
Langkuas (ew.
Langkwas) ewentualnie korzeń nazywany jest
Galangalem Korzennym a także
Laos. Krórkie
Kha to nazwa obowiązująca w Tajlandii oraz Laosie. W indyjskim Manipuri jest to
Kanghu, a dla Tamilów
Chittarattai.
...
Galangal / Galana / Galgant
To cała grupa przypraw korzennych z rodziny imbirowatych wywodzących się z Chin i Azji południowo-wschodniej, skąd wywędrowała na zachód do Indii i jeszcze dalej. Jest nieco podobny do
Imbiru: różni się kolorem – jest różowy – oraz bardziej pieprznym smakiem. Nie mniej obie przyprawy dość często używa się zamiennie.
Zazwyczaj jada się go świeżego.
Galangal nie jest to jednak tylko jeden typ korzenia.
...
Goździki
Goździki to jeszcze nierozkwitłe, ususzone kwiaty drzewa goździkowego (łac.
Syzygium aromaticum). To jedna z przypraw (m.in. obok
Gałki Muszkatułowej) wywodząca się z tzw.
Wysp Korzennych. Niewielkiego archipelagu
Moluków, dziś należącego do
Indonezji. Stąd holenderscy kolonizatorzy rozwieźli go w różne strony świata – dziś uprawiany jest m.in. na Antylach, Zanzibarze, Madagaskarze oraz w Mozambiku.
Jako pierwsi mistrzowie kuchni z goździkiem zetknęli się Chińczycy, którzy ochrzcili go mianem
Kiche Hiang, czyli ptasi języczek. Do Europy trafił ponoć już w XIII wieku, ale rozpopularyzowali go dopiero Portugalczycy, którzy jako pierwsi skolonizowali Wyspy Korzenne.
Swój wyjątkowy, silny aromat zawdzięczają
Eugenolowi, aromatowi zawartemu w olejku wypełniającym pąki – z tego względu jakość goździków sprawdza się zanurzając je w wodzie, jeśli toną znaczy że olejku jest dużo. To właśnie kwiatowy aromat spowodował, że w kuchni goździki zastosowanie znalazły przede wszystkim w daniach słodkich – takich jak np. pierniki. W niewielkich ilościach dodaje się ich jednak także do potraw – robią to m.in.
Meksykanie (np. w
Mole) i oczywiście Indonezyjczycy, którzy doprawiają nim narodowe danie
Rendang – a także zup. W rodzinnych stronach przyprawa była jednak dość droga i nie zadomowiła się, aż tak bardzo - paradoksalnie lepiej utrwaliła się w Europie, dokąd trafiał jej eksport.
Z pewnością pod każdą szerokością geograficzną przyjęło się wbijanie goździka w
cebulę podczas gotowani. Goździki znalazły się także w Coca-Coli. Najwięcej ich zużywa się jednak do produkcji indonezyjskich papierosów Kretek.
...
Trawa Cytrynowa / Cytronella / Cochin
Trawa Cytrynowa w Polskiej botanice znana jako
Palczatka Cytrynowa jest po prostu jednym gatunkiem (łac.
Cymbopogon) obejmującym około 55 różnego rodzaju traw. Wywodzi się z Indii, skąd wywędrowała głównie na wschód. W kuchni używa się przede wszystkich świeżych wielowarstwowych pędów (przypominają nieco małe
pory). Wierzchnie warstwy mają tendencję do drewnienia, więc używa się tylko białego, miękkiego rdzenia. Nie mniej trawę cytrynową również suszy się oraz uciera na proszek. Trawy cytrynowej używa się jednak nie tylko do gotowania, ale także parzenia napojów – w języku Marathi nosi ona nazwę
Gavati Chaha co na angielski można tłumaczyć jako
grass tea. Innym jej zastosowaniem jest tłoczeniu oleju w kuchni raczej jednak nie używanego.
...
Hibiskus / Ketmia
Ketmia (łac. Hibiscus) to cały rodzaj krzewów i roślin zielnych obejmujący około 220 gatunki. Najczęściej spotykana jest jako roślina ozdobna: najbardziej znana w Polsce to Ketmia Syryjska czy też tzw. Chińska Róża, roślina donniczkowa sprowadzona z dalekiego wschodu, gdzie jest symbolem Malezji. Ma też jednak zastosowanie kulinarne i to nie tylko jako składnik mieszanek naparowych (dotyczy to też Chińskiej Róży) i drinków. Takie odmiany jak Ketmia Szczawiowa (łac. ...
Mięta Korsykańska
Mięta Korsykańska (łac. Mentha requienii) to odmiana o charakterystycznych, bardzo niewielkich liściach. Rośnie wyłącznie na Korsyce oraz Sardynii, a także na niektórych obszarach Francji i Włoch. Jest wykorzystywana m.in. do produkcji likieru miętowego.
Mięta Polej / Pennyroyal
Mięta Polej (łac. Mentha pulegium) to gatunek mięty popularny w całej Eurazji i Afryce Północnej, który rozprzestrzenił się praktycznie na cały świat. W Polsce jest rzadka i uznana za zagrożoną, chociaż jej uprawa jest wyjątkowo prosta. Zastosowanie kulinarne miała już w starożytności, w Grecji oraz Rzymie – w książce kucharskiej Apiciusa występuje wiele przepisów z dodatkiem tego zioła. Jej angielska, popularna na świecie nazwa to Pennyroyal.
Mięta Jabłkowa / Mięta Anansowa
Mięta Jabłkowa (łac. Mentha suaveolens; syn. M. rotundifolia; syn. Mentha macrostachya Ten.; syn. Mentha insularis) występuje głównie w basenie morza śródziemnego i na zachodzie Europy. Ma dość łagodny lekko jabłkowy smak, pozbawiony goryczki wyczuwalnej w innych gatunkach Mięt. Charakterystyczny są jej niezbyt duże lekko owłosione listki. Odmianą samodzielną Mięty Jabłkowej jest Mięta Ananasowa (łac. Mentha suaveolens 'Variegata') o charakterystycznych listach z białą ...
Mięta Polna / Mięta Kukurydziana / Mięta Japońska
To pospolity rodzaj Mięty zarówno w Europie (także w Polsce) jak i w Azji. Mięta Polna zwana też Miętą Dziką (łac. Mentha arvensis) ma niezbyt duże (do 6 cm) jajowate liście podobne do nieco mniej powszechnej Mięty Nadwodnej.
Występuje w licznych odmianach, jedną z nich jest Mięta Japońska (łac. Mentha arvensis subsp. lapponica).
