Bakłażan / Oberżyna
Bakłażan czy też
Oberżyna to powszechne nazwy
Psianki Podłużnej (łac.
Solanum melongena). Jest to gatunek zaliczany do licznej rodziny Psianek wywodzących się z Indii i Azji południowo-wschodniej (psiankami są zresztą także pochodzące z Ameryki
pomidory i
ziemniaki). Oberżyna pochodzi z
Indii, do Europy przybyła około XII - XIII wieku. Najpierw pojawiła się w Persji jako
Badanjan od którego wywodzi się przekształcona słowiańska nazwa
Bakłażan. Stąd we wczesnym średniowieczu ruszyła na północ do Azji Środkowej (gdzie została przemianowana już na bliższy naszemu
Boklajon, tadż.
Боқлаҷон) oraz krajów Arabskich (
al-Biadhinjan), a wraz z ich podbojami dotarła na zachód Europy do
Hiszpanii, o czym świadczy dziedzictwo tutejszej nazwy oberżyny:
Berenjena (patrz:
Boronía). Od arabskiego al-Biadhinjan wywodzi się też nazwa
Aubergine używana we francuskim i angielskim, a także coraz żadziej stosowana w Polsce
Oberżyna. Jeśli chodzi o Europę szczególną popularność zdobyła jednak na wschodzie w
Grecji - tutejsza nazwa
Melitzana (gr.
μελιτζάνα) wywodzi się od
włoskiego Malanzana - gdzie jest głównym składnikiem jednej z najpopularniejszych zapiekanek
Moussaka, ale także
Melitzanosalata, tutejszej wersji arabskiego
Baba Ganoush. Za najlepsze uchodzą bakłażany hodowane w greckiej
Tsakonii, a także
Komotini (południowa Tracja). Niemniej za bakłażanami przepadają zresztą mieszkający po sąsiedzku
Turcy, którzy mają niezliczoną ilość sposobów na przyrządzanie
Patlıcan, jak go nazywają - jest wśród nich m.in. słynny nadziewany bakłażan
Karnıyarık, duszony
kurczak Patlıcanlı Tavuklu Saç Kavurma, a także
Patlıcanlı Kebabı jeden z popularniejszych wariantów
Kebaba.
Naturalny jest fioletowy, niekiedy ciemnobrązowy kolor oberżyny, chociaż uprawia się już także owoce białe, zielone, żółte a także w kolorach będących melanżami tych barw. Ma kształt wydłużony, rzadziej kulisty - te bardziej popularne są na Dalekim Wschodzie. Surowy bakłażan jest goryczkowaty za sprawą nieco toksycznej
solaniny, dlatego przed smażeniem lub duszeniem plastry bakłażana soli się lub namacza w słonej wodzie – sól wchłania toksynę, ale także powoduje, że bakłażan w czasie smażenia wchłania mniej oleju. Botanicy od lat pracują jednak nad obniżenie poziomu trującej solaniny, więc kolejne warianty oberżyny są mniej gorzkie i coraz częściej rezygnuje się z ich zasalania.
Nazewnictwo w Azji południowo-wschodniej
Chiny -
Ngai Kwa, Gie Zi, Hon Pee Choi, Chan Che Zu, Ai Qwa
Japonia -
Nasu
Wietnam -
Cai Tim
Tajlandia -
Mackhera, Makhua Yaew
Indie -
Brinjai, Bangai, Baingan, Bhanta, Badanjan
Malezja -
Terung
[yellow_box]
Bakłażany: Tajski | Laotański | Wietnamski | Groszkowy | Mechaty | Etiopski | Afrykański | Jilo | Kantakari [/yellow_box]
(Poniżej przepis na prostą sałatkę z grillowanym bakłażanem)
...
