Frico (Placek serowy)
Frico – serowy placek wywodzący się z Karnii, graniczącego z Austrią alpejskiego regionu włoskiej Friulii – to jedno z najbardziej symbolicznych dań kuchni friulijskiej, którego pisemne ślady sięgają połowy XV wieku. Pierwsze znane zapisy o potrawie tego typu wiążą się z Maestro Martinem da Como, XV wiecznym kucharzem patriarchy Akwilei. W jego dziele De Arte Coquinaria pojawia się przepis na Caso in Patellecte – ser smażony na patelni i jedzony „bardzo gorący na ...
Jota (Zupa fasolowa)
W późnej łacinie słowo
jutta oznaczało rosół lub dowolną cienką zupę. To właśnie od niego mieszkańcy
Triestu wywodzą nazwę swojego dania narodowego
Jota (chociaż niektórzy wskazują na celtyckie korzenie). Ten rodzaj
fasolówki od wieków był posiłkiem biedoty. Z czasem danie stało się coraz bogatsze i dziś nie przypomina już taniej rzadkiej zupki ale wręcz danie jednogarnkowe. Potrawa ta popularna jest także w sąsiedniej
Słowenii oraz
Chorwacji, szczególnie w rejonie
Istrii - Chorwaci używają zresztą nazwy
Istarska Maneštra (nie mylić
Maneštrą), chociaż sami mieszkańcy tego rejonu stosują raczej określenie
Zimska Maneštra, jako że tę treściwą zupę jada się zwykle zimową porą.
Transgraniczność Joty wynika z faktu, że chociaż Triest to część włoskiej
Friuli-Wenecji Julijskiej i właśnie na nim
Włochy się kończą, to przez wieki wpływy
Wenecji (Istria była jej częścią) sięgała znacznie dalej na tereny
Bałkanów. Panuje tu znacząca jednorodność kulturowa pogranicza.
Zobacz również:
Minestra di Fagioli e Orzo.
...
Grappa
Legenda mówi, że pierwszą Grappę wyprodukował włoski legionista w II w n.e., który z Egiptu wykradł urządzenie destylacyjne i przywiózł je do rodzimego Bassano di Grappa. Jest to oczywista bujda, jako że pierwsze Alembiki rozpopularyzowali dopiero Arabowie kilka wieków później. Pierwsza historyczna wzmianka o włoskiej Grappie pochodzi z 1451 roku. To wówczas pewien mieszkaniec Veneto, Enrico, w swoim testamencie wspomniał właśnie o napoju winnym Grape (od włoskiego ...
Pan de Frizze Dolce
Pan de Frizze Dolce to dość ciekawe słodko-słone połączenie rodem z włoskiej Friulii. Słodkie ciasto chlebowe, przetyka się skwarkami ciccioli i piecze na chleb.
Musetto
Musetto to najpopularniejsza kiełbasa włoskiej Friulii. Musetto znaczy ryj i to właśnie te części wieprza do niej trafiają. Poza tym dodaje się jeszcze chude mięso (wszystko mielone bardzo drobno) i zakrapia białym winem lub Marsalą. Do tego jeszcze garść przypraw – gałkę muszkatułową, cynamon, kolendrę, ziele angielskie oraz pieprz – i Musetto formuje się w podłużno-kuliste kiełbaski.
We Friulli ulubiona forma podawania Mussetto to kiszenie ich z brukwią w ...
Sanguinaccio / Mule / Mulze
Sanguinaccio nazywane też Mule lub Mulze to rodzaj włoskiej krwawej kiszki – odpowiednik francuskiej Boudin. Jest produkowana w całych Włoszech, a jej skład pochodzi od rejonu pochodzenia. I tak Sanguinaccio wywodząca się z leżącej na północnych wschodnie Friulii wzbogacana jest rodzynkami i piniolami. Z drugiej strony w Piemoncie można się natknąć na kiszki w wersji dla ubogich m.in. Sanguinaccio con Pane robioną z dodatkiem czerstwego chleba, a także Sanguinaccio con ...
Pancetta di Sauris
We Friulijskim Sauris do wyrobu najlepszego boczku Pancetta di Sauris wycina się zewnętrzną część szynki. Jest on podobnie przygotowywany jak sama tutejsza Prosciutto di Sauris, czas dojrzewania jest jednak nieco krótszy i sięga 10 miesięcy. Jeszcze krócej przygotowuje się zwykły boczek – wędzi się go 12 godzin, a dojrzewa 7 miesięcy.
Prosciutto di Sauris
Prosciutto di Sauris to wywodząca się z Firulli szynka nieco mniej znana od słynnej San Daniele, ale nie wiele mniej ceniona. Na tle innych włoskich Prosciutto jej cechą charakterystyczną jest fakt, że zarówno się ją wędzi jak i poddaje starzeniu (podobnie jak Speck), co wskazuje na mieszanie się w Sauris obyczajów z południa oraz północy, gdzie obróbka termiczna jest powszechna. Po sprawieniu Prosciutto di Sauris leży kilka dni w soli, po czym na jeden dzień trafia do ...
Prosciutto di San Daniele
Obok szynki parmeńskiej Prosciutto di San Daniele to chyba druga najsłynniejsza włoska szynka (jedna z nielicznych objętych ochroną regionalną DOP) i w dodatku droższa, bo produkowana w znacznie mniejszej ilości – 30 firm rocznie produkuje około 2,7 mln sztuk Prosciutto.
Od wieków produkuje się ją we Friuli z odpowiednio karmionych masywnych świń rasy Landrance i Wielka Biała hodowanych w północnych regionach Włoch. Po wstępnej obróbce – usunięciu skóry i części ...
