Kalamari Plaki (Kalmary zapiekana w pomidorach)
Reżim kościoła greko-katolickiego jest daleko ściślejszy niż rzymskiego. Między innymi dlatego w
Grecji post odbywa się tu w poniedziałki, środy oraz piątki. Przy takiej tradycji ogromne robi się zapotrzebowanie na dania bezmięsne. Wody, szczególnie wokół wysp greckich nie są bardzo obfite w ryby. Dużo łatwiej trafić na morskie mięczaki, takie jak
kalmary oraz
ośmiornice. Stąd są one znacznie tańsze od ryb i od zawsze bardziej dostępne, także dla uboższych Greków.
Poniżej przepis na
Plaki z kałamarnicy. Jest to tradycyjny grecki sposób przygotowania dań, który polega na
zapiekaniu ich w sosie pomidorowym. Najczęściej stosuje się jednak nie do owoców morza, ale
fasoli - tak powstaje
Gigantes Plaki.
Analogicznym przepisem na rybę duszoną w pomidorach jest
tureckie Orkinos Pilaki (w tym przypadku
Tuńczyk). Z tych dań można zresztą wywodzić pochodzenie popularnej w Polsce tzw.
Ryby po Grecku.
...
Chortomageira (Warzywa duszone)
Warzywa, szczególnie te liściaste od wieków były powszechnie obecne w kuchni
greckiej. Co do zasady serwuje się je na trzy sposoby: surowe, jako nadzienie do ciast lub pierożków (tak jak np. w
Spanakopitas), a także gotowane. Przygotowanie
Chortomageira jednogarnkowego dania warzywnego -
chortos oznacza
zieleninę czy też
zioła, a
mageiros to czasownik
ugotować - ma więc długą tradycję. To proste danie wiejskie i nie ma ustalonej listy składników. Ważny jest jednak tradycyjny dodatek roślin strączkowych.
...
Trachanosoupa (Zupa pomidorowa z kaszką)
Trachanosoupa (gr.
Τραχανόσουπα) to prosta
grecka zupa pomidorowa, jadana zwykle w zimę. W odróżnieniu od innej greckiej pomidorówki
Ntomatosoupa jest to zupa znacznie bardziej treściwa. Zagęszcza się ją bowiem kaszką
Trachana od której wzięła swoją nazwę i to właśnie ona jest bazą całej potrawy (podobnie jak w przypadku polskiej zacierkowej).
Pomidory to po prostu dodatek smakowy. Trachanosoupa zazwyczaj jest wzbogacana też innymi składnikami. W tym przypadku są to obsmażone kawałki koziego
sera - wszystko po to, aby zaopatrzyć się w potrzebną zimą energię (może być właściwie każdy inny grecki ser, którego ostatecznie nie trzeba nawet obsmażać).
We współczesnej kuchni gama dodatków jest zresztą znacznie szersza - mogą być nią np. owoce morza (tak jak
małże na poniższym filmie).
W ten sposób wzbogacana, Trachanosoupa staje się właściwie daniem głównym.
...
Kreatosoupa (Zupa mięsno-warzywna)
Kreatosoupa to
grecki wariant popularnego w całej Europie wywaru warzywno-mięsnego, który przeradza się w pełnowartościowy obiad. Taki jest
francuski Pot au Feu,
austriacki Taffelspitz, czy też
włoskie Bollito Misto. Te potrawy z biegiem czasu wrosły jednak w kanon kuchni wysokiej. Kreatosupa, chociaż jej bazą jest droga i delikatna
cielęcina (ew.
wołowina), pozostała jednak typowym przepisem kuchni domowej. Zaleca się co prawda używania delikatnego mięsa z górnej części udźca cielęcego, ale jednocześnie Kreatosoupę traktuje się jako sposób na utylizację mięsnych resztek, które po jakimś sutym gotowaniu pozostały w domu.
Istotnym, bardzo greckim akcentem zaznaczonym w tym jednogarnkowym daniu jest dodatek cytrynowego sosu
Avgolemono, który nadaje świeżości potrawie. Niekiedy dodaje się też po prostu samego soku z
cytryn.
...
Fasolada (Grecka fasolówka)
Źródłosłowu nazwy
Fasolada nie trzeba tłumaczyć. Co interesujące w języku greckim występuje bowiem to samo pojęcie
fasoli co w polskim. Abstrahując od problemów etymologicznych trzeba zaznaczyć, że Fasolada to
grecka soupa która pretenduje do miana polewki narodowej. Je się ją na całym Peloponezie, a w każdym zakątku stosuje inny rodzaj fasoli. Dlatego też nie ma jednego dobrego przepisu na Fasoladę.
...
Avgolemono (Zupa cytrynowa)
Połączenie drobiowego rosołu z klasycznym
greckim sosem z cytryny
Avgolemono, to danie które w
Tesalii jest jednym z podstawowych na świątecznym stole. Również sama zupa nazywana jest
Avgolemono. Stąd rozprzestrzeniła się na całą Grecję, gdzie jest traktowane jako jeden z najbardziej pożywnych, zimowych posiłków.
...
