Bez kategorii 136 w tej kategorii

Smak na… Meksykańskie Tortille (Wrzesień, Tydzień 36)

W meksykańskiej kuchni Tortilla pełni podobną rolę jak pita w kuchni wschodniej części Morza Śródziemnego. Ma bardzo uniwersalne zastosowanie. Używa się ją zarówno do zawijania różnego rodzaju dodatków, zapieka z nimi, a także jest podawana do dań tak jak np. pieczywo czy ryż. Podpłomyki, czyli placuszki bez drożdży pieczone na rozgrzanej płycie, kamieniu czy popiele, były jednym z pierwszych ludzkich posiłków. Tak samo przygotowali je prekolumbijscy ...

Smak na… Bakłażany (Wrzesień, Tydzień 35)

Bakłażan czy też Oberżyna to powszechne nazwy tzw. Psianki Podłużnej (łac. Solanum melongena). Jest to gatunek zaliczany do licznej rodziny psianek wywodzących się z Indii i Azji Południowo-wschodniej (psiankami są zresztą także pochodzące z Ameryki pomidory i ziemniaki). Oberżyna pochodzi z Indii i do Europy przybyła około XII – XIII wieku (w krajach Arabskich pojawiła się już we wczesnym średniowieczu). Szczególną popularność zdobyła w Grecji – tutejsza nazwa Melitzana (gr. μελιτζάνα) wywodzi się od włoskiego Malanzana – gdzie jest głównym składnikiem jednej z najpopularniejszych zapiekanek Moussaka. Za najlepsze uchodzą bakłażany hodowane w greckiej Tsakonii, a także Komotini (południowa Tracja). Niemniej za bakłażanami przepadają mieszkający po sąsiedzku Turcy, którzy stosują jeszcze więcej sposobów na jego podania: słynny jest nadziewany i zapiekany bakłażan Karnıyarık, którego nazwę należy tłumaczyć jako rozpruty brzuch - ma to nawiązywać do przeciętego wzdłuż warzywa. W Europie jeszcze bardziej znany jest turecki Melitzanosalata czyli tzw. kawior z bakłażana - to tutejszy odpowiednik bliskowschodniego Baba Ghanoush. Naturalny kolor oberżyny jest fioletowy, niekiedy ciemnobrązowy. Uprawia się już także owoce białe, zielone, żółte a także w kolorach będących melanżami tych barw. Bakłażan ma kształt wydłużony, rzadziej kulisty – te bardziej popularne są na Dalekim Wschodzie - takie odmiany jak Bakłażan Jabłkowy czy Groszkowy. Surowy bakłażan jest goryczkowaty za sprawą nieco toksycznej solaniny, dlatego przed smażeniem lub duszeniem plastry bakłażana soli się lub namacza w słonej wodzie – sól wchłania toksynę, ale także powoduje, że bakłażan w czasie smażenia wchłania mniej oleju. Botanicy od lat pracują jednak nad obniżenie poziomu trującej solaniny, więc kolejne warianty oberżyny są mniej gorzkie i coraz częściej rezygnuje się z ich zasalania. Ta gorycz przez wiele lat powodowała, że Włosi uważali bakłażan za szkodliwy dla zdrowia i przyczynę debilizm. To przekonanie panowało głównie na północy. Na południu Włoch bakłażan zdobył bowiem bardzo znaczące miejsce w menu, m.in. za sprawą takich dań jak Melanzane alla Parmigiana. ...

Smak na… Bazylię (Sierpień, Tydzień 34)

Bazylia to około 150 gatunków ziół z pośród których najpopularniejsza jest tzw. Bazylia Pospolita, do której zalicza się też Bazylia Tajska oraz Bazylia Cynamonowa. W Indiach, a także Tajlandii szczególną estymą cieszy się Święta Bazylia. Inne odmiany to Bazylia Krzewiasta, Bazylia Szara czy też Bazylia Cytrynowa. W gruncie rzeczy niewiele nawet popularnych odmian bazylii nadaje się jednak do spożycia – np. znana Bazylia Kamforowa lub Kilimandżaro, która od wieków używana jest w Afrykańskiej medycynie, ma zbyt silny aromat kamfory aby nadawała się do jedzenia. Do Bazylii najbardziej przywiązali się Włosi z wybrzeża morze Śródziemnego - zagłębiem tego zioła jest Liguria - oraz Prowansalczycy  mieszkający po sąsiedzku, na Lazurowym Wybrzeżu. To właśnie w Genu, stolicy Ligurii powstaje słynne Pesto alla Genovese, które po francuskiej stronie granicy ma swój odpowiednik w prowansalskim Pistou. Włosi z zachodniego wybrzeża - od Ligurii, aż po Kalabrię - używają zresztą bazylii jako podstawowej przyprawy do wszelkich dań czy są to mięsa, czy zwykła Pizza. Drugim bazyliowym zagłębiem jest Tajlandia, gdzie sięga się po odmiany o różnych aromatach - Bazylia Tajska pachnie nieco anyżkiem, za to cytrusowy smak Bazylii Cytrynowej jest wyjątkowo intensywny. Zioła najczęściej trafiają do różnego rodzaju dań typu Curry (Kaeng). Wyjątkową pozycję ma z kolei Święta Bazylia, od której nazwy powstała nawet cała potrawa Phat Kra Phao. ...

Smak na… Laur (Kwiecień, Tydzień 16)

Laur (łac. Laurus Nobilis) w Polsce zwany też Liściem Bobkowym to jedno z najbardziej szacownych ziół pod słońcem. Zdobiło czoła zwycięzców starożytnych igrzysk oraz rzymskich Cesarzy. Jest symbolem ludzi nobliwych. Nawet słowo bakałarz wywodzi się z francuskiego baccalaureat czyli właśnie liść lauru (nie wspominając już o laureacie). Liść Wawrzynu Szlachetnego (tak nazywa się krzew, na którym rośnie) nie mniej ceniony jest zresztą dziś. O jego pozycji stanowi chociażby obowiązkowy udział we francuskiej mieszance przyprawowej Bouquet Garni oraz angielskiej Fagot of Herbs. Ponadto bez Lauru nie ugotuje się dobrego wywaru, czy to we Francji, w Polsce czy nawet na dalekim wschodzie. Do tego dochodzą jeszcze różnej maści mięsa duszone i pieczone, marynaty, pikle, syropy, octy etc. ...

Smak na… Cytryny (Grudzień, Tydzień 49)

W PRL-u każde dziecko wiedziało, że cytrusy - pomarańcze, mandarynki i cytryny właśnie - to ewenement natury: owoce zimowe. Geografia sprawia, że koniec roku to czas kiedy właśnie cytrusy dojrzewają - drzewek cytrynowych najwięcej jest w Chinach, Meksyku, Indiach i Argentynie. Cytryna, która najpewniej jest krzyżówką Gorzkiej Pomarańczy oraz Cytronu wywodzi się z Dalekiego Wschodu, ale w znacznie bliższy nam rejon Śródziemnomorski zawędrowała jeszcze przed ...

Smak na… Cynamon (Listopad, Tydzień 46)

Listopad na Cejlonie oznacza koniec pory deszczowej. Można więc wrócić do zbioru kory z rosnących tu Cynamonowców. Sri Lanka to światowy potentat w tej dziedzinie i dostawca najlepszej jakości tzw. Cynamonu Prawdziwego. Odmian cynamonowców, których kory używa się jako przyprawy jest jednak co najmniej cztery (wśród nich także Casia). Rozprzestrzeniły się po całym świecie - korę z tych drzewa zbiera się do Ameryki Południowej, aż po Daleki Wschód. Cyna...

Smak na… Gęsinę (Listopad, Tydzień 45)

"Gęsina na św. Marcina" to powiedzonko, które coraz bardziej przyjmuje się w polskiej kuchni. Zwyczaj wcześniej związany raczej z Wielkopolską i Poznaniem, gdzie 11 listopada, czyli właśnie Dzień św. Marcin był obchodzony hucznie zanim jeszcze pojawiło się Święto Niepodległości. Tradycja przyszła z Niemiec, gdzie z okazji Martinstag zarzyna się gęsi, które aromatycznie nadziane trafiają do pieca. W ten sposób 11 dnia listopada Martinigansl zaczęła ...

Smak na… ucztę Día de Muertos (Październik/Listopad, Tydzień 44)

Día de Muertos czyli meksykańska wersja Święta Zmarłych to jedno z najbarwniejszych i najbogatszych obrzędów jakie na przełomie października i listopada odbywają się pod każdą szerokością geograficzną - w 2008 roku doceniło to Unesco wciągając Día de Muertos na listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości. Poza bogatą tradycją i ludową estetyką - z kościotrupami w roli głównej - niezwykle ważna jest kwestia jedzenie. Pan de Muerto, czyli chleb ...

Smak na… Szafran (Październik, Tydzień 43)

Jeśli chodzi o przyprawy to jesień należy przede wszystkim do Szafranu. Znamiona czyli pręciki wyrywane z pąków Krokusa uznawany są za najdroższą przyprawę świata (biorąc pod uwagę gramaturę). Historia szafranu prawdopodobnie sięga jeszcze Mezopotamii. Najpierw używany był przede wszystkim do barwienia materiałów – Fenicjanie farbowali nim welony młodych panien. Do Europy przywieźli go Arabowie w VIII wieku podbijając Hiszpanię. Francuzi poznali go jednak ...

Smak na… Oliwki (Październik, Tydzień 41)

Początek jesieni to czas pierwszych zbiorów oliwek. Na pierwszy ogień idą te niedojrzałe, zielone - ich zbiory trwają od przełomu września i października, aż do połowy listopada. Wówczas owoce robią się już wyrośnięte i barwę zmieniają na czarną. Te strząsane z drzew (zbiory są robione ręcznie) będą aż do stycznia, lutego. Jeden z najsłynniejszych oliwkowych przysmaków to prowansalska Tapenade. Pasta z oliwek używa nie tylko do smarowania grzanek, ...