Rojak / Rujak (Sałatka z warzywami)
W
Malezji Rojak, a w
Indonezji (szczególnie na Jawie)
Rujak to kolokwialne określenie rodzaju miksu narodowo-kulturowego, który występuje w obu krajach. W istocie Rojak to rodzaj owocowo-warzywnej sałatki, popularnej w Południowo-wschodniej Azji, która przygotowywana jest na kilkadziesiąt różnych sposobów z bardzo różnymi dressingami. W Malezji jednym z najpopularniejszych jest rojak bazujący na miejscowych owocach (przepis poniżej), dwa nie mniej znane to:
Mamak Rojak – przygotowywany przez malezyjskich muzułmanów zwanych Mamak
Penang Rojak – sałatka z północno-zachodniego regionu Penang podobna do Rojaku owocowego, tyle że z dodatkiem:
jabłka woskowego, guawy, smażonych
ośmiorniczek oraz miodu. W tym regionie nie mniej popularna jest sałatka
Pasembur określana nawet rodzajem rojaku, tyle że z dodatkiem owoców morza
Rojak można też podawać z mięsem, tak jak w przypadku pokazanego na filmie
Ayam Bumbu Rujak. Może też być zdominowany przez owoce (film na dole).
...
Mee Rebus / Mie Rebus (Makaron w sosie)
Nazwa tego dania oznacza tyle co
gotowany makaron -
Mee to makaron pszenno-jajeczny. W istocie podduszony jest on z pastą typu
curry. Jest rozpowszechniony zarówno w
Malezji (gdzie obowiązuje nazwa
Mee Rebus) oraz
Indonezji (
Mie Rebus). To popularne danie serwowane przez ulicznych sprzedawców. W niektórych regionach Malezji znane jest ono również pod nazwą
Mee Jawa.
W poniższym przepisie sos zagęszczany jest
ziemniakami, nie jest to jednak reguła. Poza tym dla nadania kremowego smaku niekiedy dodaje się też nieco
mleka kokosowego (jak na filmie poniżej).
...
Ikan Asam Pedas (Ryba na ostro-kwaśno)
Ikan Asam Pedas to rodzaj popularnego wśród
Malajów i
Indonezyjczyków gulaszu w którym głównymi składnikami jest ryba (
ikan) oraz kwaśny owoc
tamaryndowca (czyli
asam – słowo to oznacza jednak także przymiotnik
kwaśny) i
chili dającego ostrość (
pedas). W europejskim warunkach świeżą pulpę bez przeszkód można zastąpić pastą tamaryndową. Ten typ dania popularny jest także w
Bengalu dzielonym przez Bangladesz oraz Indie – tutejsza nazwa to
Macher Tak.
Do Ikan Asam Pedas niekiedy dodaje się także
okrę (tak jak na filmie).
...
Ikan Bakar (Grillowana ryba)
Nazwę
Ikan Bakar tłumaczy się jako
spalona ryba. W rzeczywistości jest to ryba lub owoce morza (np.
ośmiornica), marynowana i grillowane, tak długo aż skórka dość mocno się spiecze. To danie kuchni
malajskiej oraz
indonezyjskiej - popularne szczególnie na wschodnim archipelagu. Różnorodność marynat i ich składników jakie używa się do różnego rodzaju mięs wskazuje, że jest to raczej tylko koncepcja dania, a nie jeden ścisły przepis. Aby chronić przed nadmiernym spaleniem rybę niekiedy zawija się w liście bananowca.
Ikan Bakar podaje się z sosami typu sambal używanymi jako dip - zwykle są to
Sambal Belacan lub Sambal Kecap.
...
Nasi Dagang / Gulai Ikan Aya / Kari Ikan Tongkol (Ryż w mleku kokosowym z rybnym curry)
Nazwa
malajskiego dania
Nasi Dagang znaczy tyle co
ryż kupiecki. Wywodzi się ze wschodniej strony półwyspu (z
Terenganu i
Kelantanu) – na zachodzie niekiedy określa się je jako wersja
Nasi Lemak jadana na wschodzie. Zamieszanie to wynika z faktu, iż również jest to
ryż gotowany w
mleku kokosowym. Nieodzownym dodatkiem do niego jest jednak
curry z
tuńczyka zwane
Gulai Ikan Aya (przepis poniżej). Alternatywnie dodaje się do niego także
Kari Ikan Tongkol czyli
Gulai Ikan Tongkol czyli zupa curry z makreli (przepis na filmie), która przy użyciu mniejszej ilości płynu zmienia się w sos. Oba rodzaje rybnego gulaszu popularne są także w sąsiedniej
Indonezji.
Nasi Dagang szczególnie popularne jest wśród malajskich muzułmanów. Jadają go na śniadania w
Eid ul-Fitr, czyli dzień zwiastujący koniec
Ramadanu.
Ryż serwuje się z dodatkami, może to być jajko na twardo oraz świeży, posiekany miąższ
orzecha kokosowego zrumienionym na oleju wraz z siekanymi
szalotkami.
W Malezji do Nasi Dagang niekiedy podaje się także kawałki grillowanego
kurczaka.
...
Nasi Phat Prik (Ryż z papryką)
Nasi Phat Prik, czyli
ryż smażony w sosie paprykowym to efekt łączenia kuchni
malajskiej z
tajską -
nasi po malajsku oznacza
ryż, a
phat prik to tajskiej określenie podsmażanej pasty z
chili (nieomylnie kojarzy się z polskim czy też niemieckim słowem papryka/paprika). Dziś danie to jednak popularne jest przede wszystkim w Malezji i tej kuchni się je przypisuje.
...
Nasi Ulam (Sałatka ryżowa)
Nasi Ulam to dość proste połączenie
ryżu (
nasi) oraz mieszanki ziół i zielonych warzywa (
ulam) - stąd też często nazywany jest też
Sałatką Kampung, czyli
wiejską. Szczególnie popularna jest wśród ludu
Peranakan, potomków chińskich emigrantów mieszkających w
Malezji i zalicza się do klasyki ich kuchni zwanej Nyonya (w ten sposób malajowie tytułują kobiety należące do potomków chińskim imigrantów). Wariantów Ulam dodawanych do ryżu jest kilkadziesiąt, a zawsze bazują na lokalnych roślinach. Jako „dressing” dodaje się jeden z sosów
sambal. Sposób przygotowania Nasi Ulam jest podobny do popularnego na północnym-wschodzie kraju
Nasi Kerabu. Często oba dania są zresztą ze sobą utożsamiane – w Nasi Ulam zawsze jest jednak więcej ziół.
Sposób przygotowania: Wszystkie składniki Ulam wymieszać z sobą. Ryż ugotować (jeśli się da to z wykorzystaniem niebieskiego barwnika) i posypać przygotowaną mieszanką.
...
Nasi Kerabu / Khao Yum (Ryż z mieszanką warzywno-rybną)
Nasi Kerabu to
malajskie danie, często jadane na śniadanie (podobnie jak np.
Nasi Lemak). Szczególnie popularne jest na północy kraju w
Kelantanie, malezyjskim stanie graniczącym z
Tajlandią (tutaj bardziej znane jest jako
Khao Yum). W tym przypadku
nasi czyli
ryż łączy się z tzw.
Kerabu czyli swego rodzaju mieszanką warzyw oraz ryby (najczęściej są to prażone
sardele Ikan Bilis lub po prostu pieczona makrela).
Cechą charakterystyczną tego dania jest niebieska barwa ryżu. Podczas gotowania dodaje się do niego bowiem niebieskie kwiaty
Klitorii Ternateńskiej, które oddają mu swój kolor.
Patrz:
Nasi Ulam
Sposób przygotowania: Wszystkie składniki Kerabu zmielić w moździerzu lub malakserze. Ryż ugotować (jeśli się da to z wykorzystaniem niebieskiego barwnika) i posypać przygotowaną mieszanką.
Nasi Kerab najlepiej serwować z
Sambal Ikan, czyli rybnym sambalem, lub
Smabal Belacan. Poza tym można go przybrać świeżymi warzywami (
ogórkiem,
chili,
dymką,
fasolką) oraz ziołami (
bazylią tajską,
kolendrą,
miętą).
...
Nasi Berlauk to malajskie danie śniadaniowe, szczególnie popularne z Kelantan, położonej na północ prowincji graniczącej z Tajlandią. Ryż czyli nasi serwuje się tu kurczakiem, rybą lub warzywami duszonymi w sosie przygotowanym na bazie kurkumy i imbiru.
Poniżej przepis na sos z kurczakiem, a na filmie na dole sos z rybą.
...
Od wieków Nasi Lemak to podstawowe malajskie danie śniadaniowe, chociaż właściwie jada się je cały dzień. Sprzedawane jest na ulicznych straganach i w barach. Baza, podobnie jak w przypadku indonezyjskiego Nasi Uduk, to ryż gotowany w mleczku, a właściwie śmietanie kokosowej – nasi znaczy ryż, a lemak śmietanka. Zazwyczaj wzbogaca się go przyprawami – liśćmi pandanu, trawą cytrynową lub imbirem – a niekiedy także warzywami, jajkiem sadzonym, czy nawet mięsem.
Najczęściej dodaje się po prostu któryś z ostrych sosów sambal, szczególnie popularny jest rybny Sambal Ikan.
...