Polska 24 w tej kategorii

Tymbaliki

Tymbaliki to małe, zimne zakąski przygotowywane z mięsa, ryb lub warzyw, które zatapia się w klarownej galarecie. Choć w powszechnej świadomości kojarzą się nierozerwalnie z bankietami z epoki PRL-u, ich kulinarny rodowód jest znacznie starszy i wywodzi się z klasyczną kuchnią francuską. Do polskiej tradycji trafiły początkowo jako elegancka technika restauracyjna, by z czasem zyskać status potrawy powszechnej i w pełni „udomowionej”.
...

Flaki po Warszawsku

Flaki po warszawsku to najbardziej rozpoznawalna polska odmiana tego dania – i jednocześnie ta, wokół której narosło najwięcej nieporozumień. Popularna anegdota przypisuje narodziny nazwy powojennemu warszawskiemu barowi „U Flisa", ale to miejska legenda kulinarna. Nazwa funkcjonowała bowiem w druku już przed I wojną światową: podaje ją Maria Ochorowicz-Monatowa w Uniwersalnej książce kucharskiej z 1910 roku. Flaki „po warszawsku" były więc elementem mieszczańskiej ...

Krezki / Kreski / Kruszki (Flaki cielęce zapiekane z serem)

Kto dziś w polskiej gastronomii usłyszy słowo Krezka, pomyśli o czymś zupełnie innym niż flaki. We współczesnym żargonie masarskim i kucharskim krezka to naturalna, jadalna błona – fragment otrzewnej wieprzowej lub wołowej – używana do owijania farszów mięsnych przed pieczeniem. Tyle że pierwotnie krezka – lub kreska, kruszka – oznaczała w polszczyźnie coś zupełnie innego: flaki cielęce. I to znaczenie jest znacznie starsze. Najbardziej rozpowszechniona opowie...

Flaki (po Polsku)

Flaki, to jak pisał Zygmunta Glogera w Encyklopedii Staropolskiej wydanej w 1900 roku "ulubiona od wieków w Polsce potrawa, podawana dawniej nawet na ucz­tach pańskich, bez której dotąd w wielu okolicach nie może się obejść uczta wesel­na u ludu". Mają więc swój wymiar historyczny i stąd wokół flaków narosło w polskiej kuchni sporo legend. Najpopularniejsza mówi o Władysławie Jagielle i królowej Jadwidze, którzy mieli szczególnie sobie cenić tę potrawę – wtedy ...

Pulpety / Klopsiki / Klops / Pieczeń Rzymska

Idea potrawy z mielonego lub siekanego mięsa formowanego w kulki czy bochenki jest znana od tysiącleci – przepisy na coś podobnego znajdują się już w rzymskiej księdze kucharskiej Apicjusza, a jeszcze starsze tradycje wiąże się z antyczną Mezopotamią IX wieku p.n.e. oraz z bliskowschodnimi Koftami (Kafta). Te do Europy trafił z dwóch południowych kierunków - od wschodu w postaci greckich Keftedes, a wraz Arabski ekspansją w VIII wieku dotarły do Hiszpanii pod postacią ...

Kopytka / Szagówki

Kopytka to ziemniaczano-mączne kluski krojone w charakterystyczne romby, których historia jest znacznie krótsza niż mogłoby się wydawać – i nieodłącznie spleciona z historią ziemniaka. Choć warzywa te zagościł w polskiej kuchni w XIX wieku, żadne ówczesne źródła nie wspominają o tego typu kluskach. W klasycznej książce Lucyny Ćwierczakiewiczowej 365 obiadów za 5 złotych (1871 roku) ziemniak jest jeszcze zresztą traktowany dość szczególnie – ma własny, osobny ...

Boeuf Stroganow

Boeuf Stroganow to nazwa gulaszu z polędwicy wołowej, którą Polacy przekształcili Boeuf Strogonow - przez "o", a nie "a" - a nawet w bardziej swojskie Bef Strogonow. Przepis, który narodził się w XIX-wiecznej Rosji jako elitarne danie arystokratyczne, nazwany jest jednak na cześć rodu Stroganowów – jednej z najbogatszych dynastii kupieckich imperium, znanej z mecenatu sztuki i kolonizacji Syberii - i tak powinien być nazywany (na zachodzie Europy także używa się przekształco...

Zrazy / Bitki

Zrazy jako takie uchodzą za danie polskiej kuchni szlacheckiej sięgające jeszcze I Rzeczypospolitej. Nazwa wywodzi się od słowa zraz / zrazić – czyli odciąć, odrąbać kawałek mięsa lub pieczeni i początkowo oznacza raczej plastry, skrawki mięsa odcinane z większego kawałka i duszone w sosie, często jako sposób na zagospodarowanie resztek po uczcie. Pierwsze przepisy na Zrazy Cielęce oraz Zrazy Skopowe (czyli z baraniny) pojawiły się jednak dopiero w Kucharzu doskonałym, ...

Kotlet de Volaille (Côtelettes à la Maréchale)

Faszerowany i panierowany Kotlet de Volaille czyli z kurczaka to efekt mariażu francuskiej kuchni wysokiej (haute cuisine) z rosyjsko‑ukraińską kuchnią dworską, który do Polski trafił jako spolszczona wersja tego, co świat zna dziś jako Chicken Kiev. Zaczęło się na przełomie XVIII i XIX wieku, gdy rosyjscy arystokraci intensywnie importowali modę na kuchnię francuską: zatrudniali francuskich szefów i wysyłali swoich kucharzy na staże do Paryża. W tym kontekście pojawiły ...

Krokiety

Polskie Krokiety są bezpośrednią „wariacją na temat” francuskich Croquettes – ale zaadaptowaną do bardzo popularnego u nas nośnika, czyli naleśnika. W oryginale jest to panierowana, smażona „kulka” lub „wałeczek” z farszu zagęszczonego beszamelem, a wcześniej do XIX wieku jajkiem. Nazwa i idea tej przekąski dotarły do Polski właśnie w tym przełomowym XIX wieku wraz z rozwojem kuchni mieszczańskiej i wpływami gastronomii francuskiej oraz niemieckiej. Z jednolitem ...