Moth / Matki
Moth (łac. Vigna aconitifolius) w Polsce niekiedy nazywana jest Fasolą Indyjską. W istocie Moth to nazwa wywodząca się z języka Hindi, a sama fasola jest uprawiana głównie w Indiach. Ma charakterystyczne małe ziarna (3-4 mm) w różnych odcieniach koloru brązowego. Popularna jest w kuchni Maharasztry (indyjskiego stanu ze stolicą w Bombaju), gdzie nazywana jest Matki. Dodaje się ją do sałatek oraz sosów (m.in. Usal). Często praktyką jest zalewanie Moth wodą i odstawianie na ...
Peruano / Mayocoba
Peruano czyli fasola peruwiańska zwana też Mayocoba to odmiana fasoli o charakterystycznych żółtych ziarnach. Pomijając kwestię koloru kształtem i smakiem przypomina nieco meksykańską fasolę Pinto – w rzeczywistości także ona wywodzi się z Meksyku (nazywana jest niekiedy Meksykańską Żółtą Fasolą). Ziarna mają około 1 cm wielkości i cienką skórkę. Zwykle trafią do gęstych, czasem dość ostrych sosów oraz zup.
Biała fasola (Lingot)
To jedna z najpopularniejszych odmian
Fasoli Zwykłej. Ziarna
Białej Fasoli zazwyczaj są mniejsze od Fasoli
Piękny Jaś, chociaż nie w przypadku greckiej
Gigantes. Bardziej przypominają włoską
Cannellini. Biała fasola ma bardzo uniwersalne zastosowanie, a znaczna część zbiorów jest sprzedawana w puszkach.
Ma przy tym bardzo wiele odmian uprawianych głównie w Europie. Jedną z najbardziej znanych jest
francuska Lingot o charakterystycznym, wydłużonym kształcie przypominającym
sztabkę od której wzięła nazwę. Jest absolutnym fundamentem tradycyjnego fasolowego gulaszu
Cassoulet, szczególnie w wersji z
Castelnaudary.
W przeciwieństwie do wielu innych odmian, Lingot nie jest mączysta, a za to posiada bardzo cienką i delikatną skórkę oraz kremowe, maślane wnętrze. Kluczową cechą jest jednak to, że nie rozpada się nawet podczas wielogodzinnego pieczenia, a jednocześnie doskonale wchłania smaki mięs i wywaru. Najbardziej ceniona jest uprawiana lokalnie
Haricot de Castelnaudary, która w
2020 roku otrzymała chronione oznaczenie geograficzne
IGP. Inną słynną odmianą jest
Lingot du Nord z północy Francji, oznaczona znakiem jakości
Label Rouge. Zagranicą nie zawsze jest dostępna, wówczas jako zamiennika zwykle używa się fasoli typu Jaś lub Cannellini, choć puryści twierdzą, że tylko oryginał gwarantuje właściwą strukturę dania.
Przepisy z białą fasolą
...
Pinto / Poroto Frutilla / Feijão Carioca
Pinto to najpopularniejsza fasola na pograniczu Meksykańsko-Amerykańskim. Występuje jednak także na południu Ameryki. W krajach hiszpańskojęzycznych nazywana jest Poroto Frutilla (czyli fasola truskawkowa), a w Brazylii Feijão Carioca, co oznacza fasola z Rio de Janerio. W Meksyku mówią na nią Pinto czyli plamista, bo jej ziarna są nakrapiane czerwonymi plamkami różnej wielkości – przez to jest podobna do włoskiej Borlotti. Dodawana jest do zup oraz gotowana (to tzw. ...
Pea Bean
Pea Bean w wolnym tłumaczeniu oznacza Fasolę Groszkową. Nazwa bierze się z faktu iż jej ziarna nie są spłaszczone jak w przypadku większości odmian fasoli, ale owalne, przypominające nieco groszek. Bardziej charakterystyczne jest jednak ubarwienie. Pea Bean jest dwukolorowa: z jednej strony czarna lub brązowa, a z drugiej biała. Jest jedną z pierwszych amerykańskich odmian fasoli sprowadzonych do Wielkiej Brytanii.
Fasola Czarne Oczko / Fagioli coll’occhio / Black Eyed Pea
Fasola Czarne Oczko taksonomicznie ma niewiele wspólnego z przywiezionymi z Meksyku odmianą fasoli zwykłej. To podgatunek pokrewny fasolce wężowej i od wieków tak właśnie był uprawiany w basenie Morza Śródziemnego oraz w Azji. Włosi np. szczycą się, że Fagioli coll’occhio to ich najstarsza z odmian fasoli, jadana już w starożytnym Rzymie. Żydzi zwyczajowo spożywali ją w Rosh Hashana – tradycja ta jest kultywowana w USA także we współczesnym Nowym Roku. Czarne Oczko ...
Toscanelli
Jak sama nazwa wskazuje Fasola Toscanelli charakterystyczna jest dla regionu Toskanii. Przypomina przy tym popularną w całych Włoszech fasolę Cannellini, chociaż jest od niej nieco większa. Jej ziarna są białe, kremowe w smaku, a przy tym mają delikatną skórkę. Dodaje się je do zup typu minestrone (m.in. do zupy jarzynowej Ribollita) oraz sałatek. Toskańczycy uważają jednak, że wystarczy ją ugotować, dodać nieco miejscowej oliwy i jeść.
Zolfino
Zolfino to rzadka rzadka toskańska fasola, uprawiana w regionie Loro Ciuffenna. Ma niewielkie ziarna o blado żółtym kolorze – jest nieco podobny do siarki (po włosku zolfo) od której fasola wzięła nazwę. Po ugotowaniu zyskuje kremową konsystencję i zachowuje intensywny smak.
Czerwona Fasola / Kidney
Czerwona Fasola przez Anglosasów ochrzczona została nazwą
Kidney ze względu na swoje podobieństwo do nerki (ma owalny, ale nieco zagięty kształt, nie wspominając o kolorze). Jest to jeden z najbardziej popularnych typów
fasoli w rejonie Zatoki Meksykańskiej i
Karaibów. Na Kubie jest bazą fasolowej zupy
Potaje de Frijoles Colorados, na kontynencie stanowi jeden z fundamentalnych składników Chili con Carne znanego z kuchni Tex-Mex, a w samym
Meksyku często dodaje się ją do dań z
tortillami (
Tacos,
Panucho,
Quesadilla czy też
Chilaquiles), a także dań mięsnych takich jak
Carne en su Jugo e stillo Jalisco (Wołowina z fasolą w stylu Jalisco). Poza tym na Karaibach, a nawet w Louisianie serwuje się ją w klasycznym połączeniu:
fasola z ryżem. Kidney to jedna z niewielu odmian amerykańskiej fasoli, która zdobyła też uznanie w Azji – pod nazwą
Rajma używana jest na północy Indii.
...
Cannellini / Cannellino
Cannellini to słynna włoska fasola o średnio dużych (ok. 1 cm), białych ziarnach. Najlepsza pochodzi ponoć z Lamon na granicy Veneto oraz Górnej Addygi (prowincja Belluno). Ma dość łagodny smak, ale też zwartą konsystencję i nie jest skłonna do szybkiego rozpadania się. Przez to, a także swoją barwę, często używana jest do zup typu minestrone. Szczególną popularność zyskała w Toskanii, gdzie dodaje się ją do zup (Gran Farro i Ribollita), dusi (Fagioli all’Uc...
