Warning: Creating default object from empty value in /home/fkowalik/public_html/notatnikkuchenny.pl/wp-content/plugins/wp-favorite-posts/wp-favorite-posts.php on line 152
Orkisz / Farro | Notatnik Kuchenny - Smaki całego świata

Orkisz / Farro

Orkisz to dość archaiczny gatunek pszenicy i jedno z najstarszych zbóż uprawianych w Europie. Jego uprawa sięga mniej więcej VII tysiąclecia p.n.e., od obszaru Palestyny, Syrii i Mezopotamii po basen Morza Śródziemnego. Przywędrowało do Europy z rejonu Morza Czarnego, a do Italii gdzie się przyjęło szczególnie dobrze, trafiło za najpierw Etrusków. Ich spadkobiercy Rzymian uczynili z niego za to podstawowy składnik diety, przerabiając go na mąkę – samo słowo farina wywodzi się właśnie od Farro czyli włoskiej nazwy orkiszę – oraz na papkę zwaną Puls, mieszaną często z roślinami strączkowymi. To z orkiszu powstawały pierwsze Polenty, a Farro było racją żywnościową rzymskich żołnierzy i jednym z najważniejszych zbóż uprawianych w Italii przed ekspansją nowoczesnych odmian pszenicy.

Na Półwyspie Apenińskim najmocniej zakorzeniło się w środkowych i górskich regionach, zwłaszcza w Toskanii – w Garfagnanie i Apeninach – oraz w Umbrii. Z uprawy tego zboża wyrosły klasyczne dania cucina povera: Minestra di Farro, Zuppa di Farro e Fagioli, polenty i słone Torte z Farro, przygotowywane w domach chłopskich jako proste, pożywne jedzenie na zimne miesiące. W średniowieczu i później takie zupy z Farro i roślin strączkowych były stałym elementem wiejskiego stołu, z czasem wzbogacanym o lokalne sery, wywary z grzybów czy zioła. Orkisz dobrze radzi sobie na jałowych glebach, stąd jego popularność właśnie w Toskanii – choć nazwa Farro obejmuje tu też inne gatunki pszenicy płaskurki. Toskańczycy przyrządzają z niego swoją słynną zupę Gran Farro. Orkisz dość powszechnie uprawiany jest też po drugiej stronie Adriatyku, na Bałkanach.

Ze względu na wysoką zawartość białka (13–17 proc., podczas gdy w zwykłej pszenicy jest go 11–12 proc.) ceniony jest i uprawiany w wielu europejskich krajach, a także za oceanem. W Bawarii robi się z niego piwo, a w Polsce używa przy produkcji wódki – ochroną regionalną objęta została też czerkieska mąka orkiszowa. Mimo swoich bezsprzecznych zalet odżywczych orkisz pozostaje jednak produktem niszowym: jego produkcja jest nieefektywna, a przez to droga – to zboże mało wydajne.

FavoriteLoading Dodaj do ulubionych