W uproszczeniu można uznać że Sos Mornay to po prostu Bechamel z dodatkiem tartego sera. Tradycyjnie przyjmuje się, że nazwa pochodzi od Philippa księcia Mornay, pisarza i dyplomaty, żyjącego na przełomie XVI i XVII wieku. Problem w tym, że sam Bechamel powstał dopiero pod koniec XVII wieku, nie był to więc sos jemu współczesny (a przynajmniej nie w obecnej wersji). W rzeczywistości obecna forma sosu Mornay wykształciła się w pierwszej połowie XIX wieku, najpewniej w Paryżu, najwcześniej w restauracji Le Grand Véfour działającej pod arkadami Palais‑Royal. Według innej wersji przepis ma związek z szefem kuchni Josephem Voironem, który miał go stworzyć jako odmianę sosu beszamelowego z dodatkiem sera i żółtka.
I rzeczywiście Sos Mornay przygotowuje się na bazie sosu beszamelowego, do którego na końcu dodaje się tartego sera – w wersji klasycznej używa się Gruyera oraz Parmezanu, istnieją jednak także wariacje zawierające Emmentaler oraz Cheddar. Niekiedy na koniec dodaje się także żółtko i śmietankę. Nadaje się do zapiekania ryb, drobiu, warzyw (na filmie powyżej przykrywa pory) oraz jako polewa do makaronów i zapiekanek
Składniki: porcja 500 ml Bechamel, 100 – 120 gr tartego sera (Gruyer i Parmezan) plus ew. 1 żółtko i 1 łyżka śmietanki
Przygotowanie: do przygotowanego, jeszcze gorącego (ale zdjętego z gazu) beszamelu dodać sery i wymieszać, aż się rozpuszczą i sos będzie gładki. Opcjonalnie w kilku łyżkach gorącego sosu można rozprowadzić żółtko i śmietankę, a następnie wrzucić je do garnka i dobrze wymieszać.
