Karađorđeva Šnicla (Zawijane kotlety schabowe)
Karađorđeva Šnicla czyli sznycel Karadjorde został nazwany na cześć
serbskiego księcia
Karadjorde Petrovica, który żył na przełomie XVII i XIX wieku i wsławił się jako przywódca pierwszego antytureckiego powstania. Danie jego imienia powstało jednak dopiero w połowie XX, kiedy jeden z belgradzkich kucharzy chciał dla swoich gości z ZSRR przygotować
Kotlet Kijowski ale zabrakło mu drobiu. Zdecydował się więc zrobić zawijany kotlet
wieprzowy. Udekorował go sosem tatarskim, plasterkiem
cytryny i kawałkiem
pomidora. Ten dodatek wyglądał jak order im. księcia Karadjore i tak już zostało.
...
Mućkalica (Duszone mięso z warzywami)
Mućkati w serbsko-chorwackim oznacza tyle co
mieszać. Stąd
Mućkalica to po prostu mieszanina zazwyczaj grillowanych wcześniej mięs duszonych z warzywami - to swego rodzaju prosty sposób na wykorzystanie pozostałości mięsnych po większym obiedzie. Danie to popularne zarówno w
Chorwacji jak i w
Serbii ma wiele regionalnych wariantów, takich jak
Vojvodjanska Mućkalica z Wojewodiny. Najbardziej znana jest
Leskovačka Mućkalica wywodząca się z rejonu Leskovac położonego w południowej Serbii (przepis poniżej) .
...
Prebranac (Zapiekana fasola)
Prebranac to
serbski przepis na zapiekaną
fasolę. W odróżnieniu od popularnej zupy fasolowej
Pasulj, z którą niekiedy jest nawet utożsamiany, Prebranac tradycyjnie był robiony bez dodatku mięsa (obecnie smak często wzbogaca się
boczkiem, którym np. okłada się potrawę z wierzchu). Z tego też względu tradycyjnie serwowało się go w okresie
Wielkiego Postu. Dziś częściej występuje jako dodatek, np. właśnie do dań mięsnych (na filmie ciekawy sposób na serwowanie go z pieczoną golonką).
Prebranac robi się z zwykle z fasoli o dużych ziarnach:
białej (takiej jak
Piękny Jaś) lub brązowej.
Na filmie powyżej przepis na fasolę pieczoną z
wieprzową golonką czyli
Prebranac sa Kolenicom.
...
Pasulj (Serbska zupa fasolowa)
Pasulj to
serbska zupa przygotowywana z
białej lub
czerwonej fasoli. W gruncie rzeczy przypomina ona jednak danie jednogarnkowe podobne do
francuskiej Garbury, hiszpańskiej
Fabady czy polskiej fasolki po bretońsku. Jest to danie bardzo popularne, więc i sposobów na jego przygotowanie jest mnóstwo. Można do nie używać nie tylko kiełbasy, ale także wędzone żeberka.
Podobnym do Pasulj daniem jest zapiekana fasola
Prebranac.
...
Žlikrofi (Pierogi z ziemniakami)
Žlikrofi to rodzaj
słoweńskich pierożków o charakterystycznym kształcie łódeczek (nieco podobnych do
włoskich Scarpinocc). Najsłynniejsze są nadziewane
ziemniakami Idrijski Žlikrofi, wywodzące się z położonego na zachodnie kraju miasteczka
Idrija (znanego z zabytkowych kopalni rtęci). To jedna z najbardziej popularnych potraw w kraju, która upowszechniła się już w XIX wieku. W 2010 roku jako pierwszy Słoweński specjał kulinarny Žlikrofi zostały objęte europejskim systemem ochrony regionalnej. Serwuje się je zarówno jako dodatek np. do mięsa z sosem jak i samodzielne danie.
...
Belokranjska Povitica (Ciasto zawijane z serem)
Belokranjska povitica to rodzaj
kulebiaka, tyle że z ciasta pozbawionego drożdży - spiralnie skręcone, zrolowane ciasto nadziewane serem wymieszanym z jajkami. Wywodzi się ze
Słoweńskiego regionu
Bela Krajna i w dosłownym tłumaczeniu jego nazwa oznacza
ciasto zawijane z Bela Krajny. Chociaż to potrawa narodowa Słowenii zostać tu ponoć przyniesiona przez
chorwackich żołnierzy służących w armii Habsubrskiej. Charakterystyczne, że ciasto zaprawiane jest
winnym octem.
...
Girardirostbraten (Rostbef w sosie grzybowo-kaparowym z boczkiem)
Nazwa tego dania pochodzi od
Aleksandra Girardi,
austriackiego aktora przełomu XIX i XX wieku. Znany był z tego, że nie lubił smażonego mięsa saute. Specjalnie więc dla niego wiedeńscy kucharze stworzyli bogaty sos. Inna anegdota mówi o jego obiadowej wizycie u koleżanki po fachu
Kathariny Schratt. Girardi miał nie przepadać za
wołowiną, więc gospodyni nakazała kucharzowi a
by przygotował bogaty sos, pod którym mógł przemycić mięso. Tak powstało Girardirostbraten znane też jako Rostbraten à la Girardi.
...
Martinigansl / Mortensgås / Mårtengås (Pieczona gęś)

W krajach niemieckojęzycznych - w Niemczech i
Austrii - a także w regionach znajdujących się pod ich silnym wpływem - np. w
Danii oraz
Szwedzkiej Skanii przez wieki należącej do Danii, a także w Wielkopolsce - dzień św. Marcina czyli 11 listopada obchodzi się jako bardzo radosne święto. Z tej okazji zwykło się serwować Świętomarcińską pieczoną
gęś,
Martinigansl (w Danii
Mortensgås, a w Szwecji
Mårtengås), a także czerninę z jej krwi (w Skanii nazywa się
Svartsoppy). Tradycja ta wywodzi się ponoć od okoliczności w jaki św. Marcin został biskupem Tours. Pierwotnie nie chciał przyjąć tej funkcji i schował się przed wiernymi w szopie. Przebywające tam gęsi podniosły jednak alarm i zdradziły jego obecność.
Tradycja tradycją, ale współcześnie z przyczyn praktycznych, szczególnie w Danii, coraz częściej zamiast gęsi używa się
kaczek, które są mniejsze i bardziej dostosowane do możliwości współczesnej, mniejszej rodziny.
Sposobów ich pieczenia jest bardzo wiele - zazwyczaj do faszerowania używa się jednak jabłek, a klasyczną przyprawą jest
majeranek.
...
Fiakergulasch (Gulasz wołowy)
Gulasz, narodowe danie Węgrów, za czasów monarchii
Austro-Węgierskiej rozprzestrzenił się po całym cesarstwie. Dotarł też do stolicy, gdzie stał się prostym daniem obiadowym pracującego mieszczaństwa. I tak jak np.
rzymscy woźnicy upodobali sobie makaron nazwany na ich cześć
Carrettiera, tak wiedeńscy dorożkarze także mieli swój treściwy sos mięsny, mocno zaprawiony
cebulą wołowy Fiakergulasch. Tradycyjnie był serwowany zarówno z kluskami, jak i
ziemniakami lub
knedlami.
...
Schinkenfleckerl (Makaron z szynką)
To danie do złudzenia przypomina włoską
Carbonarę. W odróżnieniu od rzymskiego makaronu
Schinkenfleckerl tradycyjnie jest zapiekany. Obecny przepis został wypracowany w połowie XVII wieku. Schinkenfleckerl, czyli szynka z makaronem
fleckerl poza
Austrią jest popularny w
Czechach. W
Wiedniu jest serwowany m.in. w
Heurigerach i bufetach.
...