Croque-Monsieur / Croque-Madame (Tosty z szynką i serem)
Tosty z szynką i serem to danie powszechne na całym świecie. Mało kto jednak wie, że ma on swoją oryginalną nazwę
Croque-Monsieur - podczas gdy taki sam tost z jajkiem sadzonym nazywa się
Croque-Madame. Samo
croque to czasownik
chrupać, a drugi człon nazwy to autorskie rozróżnienie zaproponowane przez twórców. Najpierw był
monsieur jako przekąska dla panów odwiedzających bistro i kawiarnie, a później pojawiło się
madame czyli "wersja damska" (o czym niżej).
Francuzi znają nawet datę i miejsce powstania tosta: to 1910 rok,
paryska kawiarnia
Le Bel Age przy
Boulvard Capucines. Wtedy przynajmniej trafił do oficjalnego obiegu i karty dań, ale jego historia sięgać ma końca XIX wieku. Jedna z miejskich legend mówi o robotnikach, którzy swoje drugie śniadanie - kanapki z szynką i serem - odkładali na rozgrzany kaloryfer w ten sposób je sobie podgrzewając. Szybko zrobił karierę w paryskich kawiarniach i bistro, a
w 1919 roku danie pojawiło się nawet w powieści
W poszukiwaniu straconego czasu Marcela Prousta: w drugim tomie
W cieniu zakwitających dziewcząt można natknąć się na fragment w którym Pani de Villeparisis w hotelowej restauracji zamówiła Croque-Monsieur i jajka w śmietanie. Po I Wojnie Światowej Croque-Monsieur stał się standardem francuskich Brasserie. Wówczas też pojawił się też
Croque-Madame, którego nazwa wzięła się stąd, że sadzone jajko przypominało damski kapelusz noszony w tamtych czasach. W drugiej połowi XX nastąpił kryzys tych przekąsek coraz częściej postrzeganego jako kiepskiej jakości jedzenia dla turystów, od dwóch dekad następuje jednak renowacja tosta z serem. Sięga się po wysokiej jakości szynkę, a jej nowoczesną interpretację zaproponowała
Frédérique Blanc założycielka
The Croque, która wewnątrz kanapki umieściła jajko z
béchamelem. Zrobiła z tego francuski comfort-food do jedzenia w ręku.
...
Poularde Talleyrand według Escofiera
Charles-Maurice de Taleyranda, ministra spraw zagranicznych cesarza Napoleona, to jeden z najsłynniejszych polityków XIX wieku. Ten przepis na
Pulardę zanotował
August Escoffier XIX-wieczny reformator kuchni francuskiej, słynący z upraszczania tradycyjnych przepisów. Potrawa prosta jednak nie jest. Tania również. Pokazuje bowiem wystawność obiadów starej kuchni przełomu monarchii i cesarstwa, którymi raczono się na salonach stolicy.
...
Poulet Sauté Bercy / Merlan Bercy / Sauce Bercy (Kurczak / Ryba w sosie Bercy)
Zarówno smażony kurczak Poulet Sauté Bercy jaki pieczona ryba Merlan Bercy wyrastają z połączenia dwóch historii: paryskiej dzielnicy Bercy jako wielkiego centrum handlu wina i klasycznego francuskiego Sauce Bercy przygotowanego na bazie białego wina i szalotek. Dziś Bercy leżące nad samą Sekwaną w 12. dzielnicy Paryża znane jest przede wszystkim ze sportowo-widoiwskowej Hali Bercy, ale od XVIII do XIX wieku był to największy rynek wina w Europie. Odbywał się tu zarówno ...
Croissant
Najlepsza wersja tych śniadaniowych rogalików to
croissant au beurre czyli croissant na
maśle. Ten
paryski specjał nie pochodzi jednak ze stolicy
Francji, ale z Wiednia. Kiedy bowiem w 1683 roku
Turcy oblegali Wiedeń, jeszcze przed odsieczą Jana III Sobieskiego, jedną z prób przedarcia się do miasta udaremnili miejscowi piekarze, jako pierwsi wstający do pracy. Na tę okoliczoność przygotowali bułeczki z ciasta francuskiego w kształcie osmańskiego półksiężyca, którego teraz każdy mógł schrupać. W Paryżu croissant pojawiły się dopiero prawie sto lat później wraz z
Marią Antoniną, austriacką żoną Ludwika XVI.
...
Bagietka
Historia francuskiej Bagietki sięga XVIII wieku. Jej matecznikiem jest stolica, a nie prowincja, ponieważ wprowadzony za czasów Ludwika XIV wyrób białej mąki był drogi i zarezerwowany dla szlachetnie urodzonych. To wówczas zaczęto także dodawać drożdże piwne. W stosunku do populatnych okrągłych bochenków bagkietka miała dużo więcej chrupiącej skórki, a dużo mniej miękiszu – i to właśnie w niej docenili Paryżanie. Początkowo tylko oni, bo na prowincji podłużna ...
Wina Val-de-Loire (Dolina Loary)
Dolina Loara opływa przede wszystkim w białe wina. Powstają one przede wszystkim ze szczepów Chenin Blanc oraz Melon de Burgogne. Loara słynie również z wytwarzania win musujących, których jest drugim po Szampanii producentem w całym kraju. Niemniej doskonale owocujące szczepy Cabernet France przyczyniają się tu także do powstawania mocnychc win czerwonych.
Nad Loarą wyodrębniły się cztery główne regiony winne:
Muscadet – leży u samego ujścia rzeki i jest ...
Porc aux Pruneaux / Rôti de Porc au Pruneaux (Wieprzowina ze śliwkami)
Porc aux Pruneaux czyli wieprzowina ze śliwkami to specjalność Tours. To tu już w średniowieczu zwożono śliwki z całej doliny dolnej Loary. Przechowywano je oraz suszono w wieżach, których w mieście nie brakowało – tour to po francusku wieża, a Tours to miasto wież. Długie tradycje sprawiły że pruneau de Tours figurują dziś w inwentarzu dziedzictwa kulinarnego regionu Centre‑Val de Loire. Owoce suszono jednak nie tylko w samych miejskich wieżach, bo tych by nie ...
Poulet au Vinaigre (Kurczak w occie)
Bogactwo octu winnego, w który już od średniowiecza opływał leżący nad Loarą Orlean (Vinaigre d’Orleans) spowodowało, że tutejsi kucharze próbowali go do wszystkiego rodzaju mięs. A najlepiej udaje się wykorzystanie przy smażeniu kurczaka. Przepis na Poulet au Vinaigre nie jest jednak lokalnym specjałem, ale wyrasta z długiej europejskiej i śródziemnomorskiej tradycji łączenia mięsa z kwaśnymi sosami na bazie wina i octu, obecnej od średniowiecza. Już w XIV wieku ...
Vinaigre d’Orléans
Tym czym Modena i jej Acceto Balsamico dla Włochów tym Orlean dla Francuzów. Już pod koniec XVI wieku za czasów panowania Henryka III został on uznany jako stolica francuskich octów winnych. W XVIII swoje zakłady w dolinie Loary prowadziło, aż trzystu vinaigrier. Od tego czasu rynek ten uległ jednak ekstremalnie silnej konsolidacji. Dziś pozostał się już tylko jeden potentat Martin Pouret. Tak je dawniej swoje Vinaigre d'Orléans przygotowuje on z lekkich, wytrawnych, a wręcz ...
Valencay
Nazwa tego koziego sera wywodzi się od miasteczka Valencay położonego w Berry, w dolinie Loary . Według lokalnych opowieści swój obecny kształ zawdzięcza Napoleonowi. Przyszły cesarz Francuzów po powrocie z wyprawy do Egiptu zatrzymał się w Valencay. Zapach zaserwowanego sera nie spodobał mu się, no więc generał zniesmaczony ciął stożkowatę formę szablą. Mimo to Valencay zdobył uznanie francuzów i w 1998 otrzymał własne AOC
