Mięso, ryby i owoce morza 238 w tej kategorii

Mezgit

Mezgit (łac. Merlangius euxmus) to ceniona ryba w kuchni tureckiej. Pokrewna jest witlinkowi - w literaturze anglosaskiej obie są nazywane Whiting. Mezgit należy do rodziny dorszowatych i jest nieco mniejszy od witlinka - rośnie do wielkości 20 - 40 cm. Odławia się go cały rok w Morzu Czarnym oraz Morzu Marmara.

Boczek / Bekon

Spór o to, czy Boczek to Bekon, trwa długo. Dla jednych to tylko anglojęzyczna wersja polskiej nazwy. Inni przekonują, że boczek pochodzi z dolnej, brzusznej partii tuszy, a bekon – w ślad za anglosaskim back bacon – z górnej, grzbietowej części, bliższej schabowi i ma charakterystyczny „łezkowy” przekrój.. To miałoby uzasadniać różnicę w tłustości mięsa, chociaż jeszcze inni sprawę upraszczają, uznając, że bekon to po prostu boczek okrojony z tłuszczu. Z drugiej strony hiszpańska wersja boczku zwana Tocino to prawie czysty tłuszcz, często solony i krojony w kostkę – stąd zresztą wywodzi się tradycja robienia skwarek Tocino popularna w wielu dawnych hiszpańskich koloniach.

Jednej, powszechnie przyjętej definicji rozgraniczającej oba słowa po prostu nie ma, a poszczególne źródła podają kryteria, które wzajemnie się wykluczają. Jedni dzielą mięso według partii tuszy, drudzy uznają, że pochodzi ono z tego samego miejsca, a bekonem staje się dopiero po peklowaniu, uwędzeniu i pokrojeniu w cienkie plastry. Źródło tego zamieszania jest językowe. „Boczek" to polska nazwa anatomiczna elementu tuszy i obejmuje mięso niezależnie od tego, co się z nim zrobiło – stąd boczek surowy, wędzony, parzony czy solony, zawsze ten sam rzeczownik z innym przymiotnikiem. Tymczasem angielski ma na to dwa osobne słowa: pork belly na surowiec i bacon na wyrób gotowy. Zderzenie nazwy anatomicznej z nazwą technologiczną musiało skończyć się nieporozumieniem.

W tradycji anglosaskiej o bekonie decyduje przede wszystkim peklowanie, a często i wędzenie. Niepeklowane mięso z dokładnie tej samej partii to pork belly albo pork loin i bekonem nie jest. Amerykański Departament Rolnictwa poszedł nawet dalej i zdefiniował bekon jako peklowany brzuch tuszy wieprzowej – każde inne cięcie musi być wyraźnie oznaczone, choćby jako pork loin bacon.

Dopiero w drugiej kolejności liczy się rodzaj cięcia, który wyznacza konkretny podtyp. I tu każdy kraj poszedł swoją drogą:

Typ Partia tuszy Tłuszcz Gdzie dominuje
Streaky (side) bacon Brzuch Wysoki, warstwowy USA
Back bacon Lędźwie z fragmentem brzucha Niski lub średni Wielka Brytania, Irlandia
Middle bacon Lędźwie i brzuch w jednym cięciu Zmienny Wielka Brytania, Szkocja
Peameal bacon Sama lędźwia, bez tłuszczu Bardzo niski Kanada

Brytyjczycy sprzedają te plastry jako rashers, a domyślnym znaczeniem słowa „bacon" jest u nich back bacon – ten z fragmentem brzucha przy chudej części, dający charakterystyczny kształt „łezki". Amerykanin bez dodatkowego określenia ma na myśli streaky bacon z brzucha, ten z wyraźnymi, równoległymi warstwami tłuszczu i mięsa.

Wychodzi więc na to, że polski boczek wędzony jest najbliższym odpowiednikiem streaky baconu. Oba pochodzą z brzucha, mają tę samą warstwową strukturę tłuszczu i mięsa i przechodzą peklowanie oraz wędzenie. Różnice, jakie zostają, dotyczą już tylko szczegółów:

  • krojenie – bekon idzie w bardzo cienkie, równe plastry do szybkiego smażenia, boczek sprzedaje się u nas raczej w grubszych kawałkach, do duszenia czy jako dodatek do zup,
  • peklowanie – anglosaski bekon dostaje zwykle standaryzowaną, słodko-solną mieszankę, czasem z cukrem albo syropem klonowym, nasz boczek bywa mocniej wędzony i doprawiony po środkowoeuropejsku, czosnkiem i pieprzem,
  • przeznaczenie – bekon to przede wszystkim śniadanie, boczek częściej trafia do dań jednogarnkowych czy bigosu.

Podział na inne partie tuszy, który próbuje narzucić część polskich źródeł, nie ma więc odpowiednika w angielskiej terminologii. „Bekon" funkcjonuje u nas raczej jako zapożyczenie handlowe na cienko krojony, mocno peklowany produkt do smażenia niż jako precyzyjny termin masarski.

Pomijając spory formalne, boczek to kawałek wieprzowiny bardzo popularny zarówno wśród masarzy, jak i wśród kucharzy.

Jako wędlina przygotowywany jest na wiele sposobów – pod tym względem mało kto może mu dorównać. Mamy więc nie tylko boczek gotowany czy pieczony. Boczek można też parzyć – polega to na zalaniu go gorącym wywarem z wody oraz przypraw i odstawieniu na parę dni – albo wędzić w dymie, zarówno na zimno, jak i na gorąco. Mamy też wreszcie boczek dojrzewający, którego najsłynniejszym przedstawicielem jest włoska Pancetta. Podobnym produktem jest katalońska Cansalada, czy też baskijski Xingar (w pozostałej części Hiszpanii używane jest zapożyczone z włoskiego Panceta).

Boczek to także składnik wielu kiełbas, którym nadaje odpowiednią tłustość i smak.

Swoją wszechstronność boczek potwierdza też w kuchni, szczególnie jeśli chodzi o rozległość geograficzną. W Europie po boczek równie chętnie sięgają Anglicy ze swoją ciężką kuchnią, jak i „śródziemnomorscy" Włosi, a jednocześnie jest to mięso chętnie używane na Dalekim Wschodzie.

...

Wołowina Francji

Różnorodna kuchnia Francuska ma jedną wspólną cechę i mianownik - jej bazą jest wołowina. Z tego połączenia regionalizacji i apetytu na wołowinę wynika bogactwo mięsnych ras krów. Największe klasyki to rzecz jasna burgundzka Charolais oraz Limousine. ...

Charolais

Białe krowy rasy Charolais są wizytówką tak Francji jak i samej Burgundii. W rzeczywistości wywodzą się jednak z Jury, gdzie przed wiekami wypasane były nad Saoną i Loarą. Szczególnie ceniono ich muskulaturę, wykorzystując jako zwierzęta pociągowe (dorosły byk waży nawet 1,2 tony). Od lat 20-tych XX wieku, gdy rolnictwo uległo mechanizacji, smaczne chude mięso zaczęto jednak wykorzystywać przede wszystkim w kuchni. W tym momencie najbardziej tradycyjnym rejonem hodowli ...

Jagnięcina z Pauillac i inne francuskie owce

Pauillac to nie tylko wielkie wina. Jak wskazuje nazwa jednego z pięciu Premier Grand Cru, Chateau Mouton, na tych najcenniejszych ziemiach Bordeaux wypasano owce i to dające mięso niezwykłej jakości. Przez wiele wieków pasterze z głębi kraju korzystali bowiem z faktu, iż nad Atlantykiem zima przebiega łagodnie, a trawa zawiera sporo soli i jodu. Wraz z nadejściem jesieni, po winobraniu przepędzali swoje owce właśnie do Puillac. Winiarze też na trym korzystali, bo zwierzęta w ...

Manoul / Tripoux (Nadziewane jagnięce żołądki)

Znajdujące się na północy Langwedocji Lozere oraz położone po sąsiedzku Aveyron i Cantal (to już Owernia) słyną z dość szczególnych mięsnych przetworów - nadziewanych podrobami żołądków. Chociaż sposób ich przygotowania jest właściwie taki każdy z region ma własną nazwę. W Lozere znane są jako Manoul i do ich przygotowania używa się ,   jagnięciny,  a w Aveyron i Cantal gdzie wykorzystuje się także cielęcinę można spotkać je pod nazwą Tripoux. Zg...

Perliczka

Perliczka (łac. Numida meleagris) to niezbyt duży - ok. 1,3 kg - częściowo udomowiony ptak wywodzący się z Afryki. Pierwotnie żył w rajonach Subsaharyjskich, niemniej został introdukowany na wielu kontynentach. Hodowle przyjęły się m.in. w Australii, krajach Ameryki Łacińskiej, a także we Francji. Skąd rozpowszechnił się w wielu innych europejskich krajach. Najwyżej ceniona jest właśnie francuska perliczka z Drome. Zobacz przepisy: Pintade a la Catalane (Perliczka ...