Szpinak
Szpinak (łac.
Spinacia) to wywodząca się z Persji roślina liściasta. To co znamy z zastosowań kuchennych to jego podstawowy gatunek,
Szpinak Warzywny (
Spinacia oleracea L.). Ze Środkowego Wschodu najpierw trafił do Chin (gdzie dziś znajduje się 80 - 90 proc. upraw), a później - w IX - X wieku - także do Europy. Przywieźli go Arabscy kupcy i rozpopularyzowali w krajach Śródziemnomorskich. Szczególnie ceniony był przez
Włochów, którzy modę na szpinak eksportowali do innych krajów - Katarzyna de Medici np. rozpowszechniła go na dworze
francuskim.
Pod nazwą szpinak znanych jest wiele roślin liściastych, które jednak botanicznie nie mają wiele wspólnego ze Szpinakiem Warzywnym.
...
Portulaka (Frijoles con Verdolagas)
Portulaka to roślina zielna występująca w ponad 100 odmianach. Wiele z nich to kwiaty ozdobne, niektóre jak
Portulaka Zwyczajna (łac.
Portulaca oleracea L. subsp. oleracea) lub
Portulaka Siewna (łac.
Portulaca oleracea L. subsp. sativa) dają jadalne listki – pierwsza z nich jest niska i ma wąskie listki (za to bogata w kwasy Omega-3 oraz witaminę E), a druga wysoka i ma szerokie liście. Są one równie uniwersalne jak liście
szpinaku: nadają się do sałatek, ale także do smażenia lub gotowania. Używa się też kłączy (podobnie jak
szparagów).
W Polsce portulaka zwyczajna rośnie jako chwast ogrodowy. W Europie najpopularniejsza jest w kuchni
greckiej.
Używa się jej również np. w kuchni
meksykańskiej gdzie nosi nazwę
Verdolagas. Jada się nie tylko świeżą, ale także gotowaną. Poniżej meksykański przepis na
Frijoles con Verdolagas czyli portulakę z
fasolą.
...
Jarmuż / Cavolo Nero
Jarmuż (
Brassica oleracea L. var. sabellica L.) to jedna z najstarszych odmian
Kapusty Warzywnej z tzw. grupy
Acephala (łac.
Brassica oleracea var.
acephala), co tłumaczy się dosłownie jako
bezgłowa, gdyż nie formuje główki (podobnie jak
Kapusta Liściasta). Jadano go już w starożytności, a szczególną popularnością w Europie cieszył się w wiekach średnich. Dziś uprawia się go na wszystkich kontynentach. Liście jarmużu, zwykle karbowane, rosną w rozetowatych pękach. W zależności od kształtu liści występuje kilka rodzajów Jarmużu – m.in. uprawiany we
Włoszech, charakteryzujący się czarnymi liśćmi
Cavolo Nero, nazywany w Polsce
Jarmużem Toskańskim.
Używa się ich do sałatek, gotowania, a także do smażenia. Typowe potrawy to zupy, takie jak
toskańska Ribollita, czy też
greckie duszone warzywa
Chortomageira.
...
Endywia
Endywia to jedna z dwóch podstawowych odmian cykorii (łac. Cichorium endivia). Wywodzi się z bliskiego wschodu, a do Europy dotarła w XVI wieku. W przeciwieństwie do popularnej Cykorii Podróżnik (która niekiedy błędnie zwana jest Endywią) nie rośnie w małych zwartych kolbach, ale w główkach postrzępionych liści różnych kształtów, przypominających Sałatę. Głównie uprawiana jest w basenie Morza Śródziemnego - szczególnie popularna we Francji tzw. Scarole uprawiana ...
Rukiew Wodna
Rukiew Wodna (łac. Nasturtium officinale) to jedno z najstarszych warzyw liściastych. Wywodzi się z Europy, skąd rozprzestrzeniła się na cały świat. – kiedyś uprawiana była także w Polsce, dziś jest jednak rzadkością. Rukiew wywodzi się rodziny kapustowatych i ma podobne zastosowanie co kapusty. Jada się surowo w sałatkach lub na kanapkach oraz gotowaną – z rukwi robi się m.in. zupę. W Europie szczególnie popularna jest w Normandii, a coraz większe uznanie zyskuje ...
Gorczycznik Wiosenny
Gorczycznik Wiosenny (łac. Barbaraea verna) to roślina z rodziny kapustowatych. Wywodzi się z Południowo-Wschodniej Europy skąd rozprzesrzeniła na resztę starego kontynentu, do Ameryki oraz Azji. Jest uprawiana jako warzywo liściaste. Dodaje się je zarówno do sałatek, jak i gotuje oraz smaży, podobnie jak szpinak.
Pandan
Pandan to rodzaj tropikalnych roślin obejmujący 700 gatunków drzew i krzewów. Zazwyczaj rosną one na dalekim wschodzie oraz oceanii i mają dość szerokie zastosowanie. W przypadku tzw. Screw Pine (łac. Pandanus tectorius) wywodzącego się z Malezji bardzo cenione są jego duże słodkie owoce, jadane na surowo, a także gotowane. Poza tym jadane są także liście Pandanu – również łac. Pandanus odoratissimus, Pandanus odorifer czyli Pandanu wonnego - które w całej południo...
Thaitańska (Malajska) Porzeczka
Thaitańska Porzeczka zwana też
Malaskją,
Gwiaździstą czy też
Wiejską (łac.
Phyllanthus acidus) to niewielkie żółto-zielone i bardzo kwaśne owoce. Roślina ta wywodzi się z Madagskaru, ale szybko rozprzestrzeniła się w Azji – w Indiach i na dalekim wschodzie – a później w Ameryce południowej i środkowej. W Azji południowo-wschodniej używana jest do duszenia jako kwaśny smak, ale nie tylko. W
Tajlandii np. marynuje się ją z
cukrem oraz
chili i je jako przekąskę.
...
Jengkol
Jengkol (łac. Archidendron pauciflorum) to rodzaj drzewa rosnącego w Azji Południowo-Wschodniej, przede wszystkim w Indonezji. Jadalne są zarówno jego strąki jak i pestki, które mogą jednak zawierać toksyczne aminokwasy. Mimo to często dodaje się je do dań duszonych – Rendang, a także potraw typu curry.
Nazewnictwo
Indonezja: Jengkol
Malezja: Jering
Birma: Da Nyin Thee
Tajlandia: Luk-Nieng lub Luk Neang
Pędy Bambusa
W południowowschodniej Azji jada się młode pędy różnego rodzaju bambusów (przede wszystkim Bambusa Zwyczajnego (łac. Bambusa vulgaris)). Z tego też względu mają one różne kształty (ich waga wacha się od kilkudziesięciu gram do kilku kilogramów) i są w różny sposób cięte (w słupki, kliny, plastry etc.). Mają lekko kwaśny smak. Zazwyczaj dodaje się do sałatek, smaży, gotuje oraz marynuje.
