Salsa Chiltomate to jeden z najbardziej charakterystycznych i esencjonalnych sosów meksykańskiej kuchni z Jukatanu. Sama nazwa to zbitka nazw dwóch kluczowych składników chili oraz pomidorów. Jest to tzw. salsa pieczona (hiszp. Salsa Asada), której bazę stanowią opalone na ruszcie (lub grillu) pomidory oraz ostre papryczki Habanero. W przeciwieństwie do wielu innych meksykańskich sosów, Chiltomate nie jest całkowicie gładkim puree. To rustykalna potrawa o dymnym posmaku wędzenia i lekko grudkowatej konsystencji, którą uzyskuje się przez rozgniatanie składników w kamiennym moździerzu (Molcajete).
Jest nieodłącznym elementem takich jukatańskich dań jak sadzone jajka Huevos Motuleños, grillowana wieprzowina Poc Chuc czy Papadzules.
Składniki:
– 4-6 dojrzałych pomidorów
– 1-2 chili Habanero
– cebula pokrojona na ćwiartki
– 1-2 ząbki czosnku w łupinach
Przygotowanie:
- Rozgrzać patelnię grillową lub ustawić piekarnik na funkcję grilla. Na patelni lub ruszcie ułożyć pomidory, cebulę, ząbki czosnku i habanero.
- Piec warzywa, aż skórka sczernieje i pojawią się pęcherze, a miąższ zmięknie. Czosnek i habanero upieką się szybciej (ok. 5-10 min) więc należy je zdjąć wcześniej, aby nie stały się gorzkie. Pomidory i cebula potrzebują więcej czasu (ok. 10-15 min)
- Obrać czosnek z upieczonych łupin i usunąć ogonek z habanero – możesz usunąć najbardziej zwęglone fragmenty skórki, ale tradycyjnie zostawia się ich trochę dla dymnego smaku.
- Przygotowanie salsy metodą tradycyjna: w kamiennym moździerzu rozetrzeć najpierw czosnek, sól i habanero na pastę. Następnie dodać po kawałku upieczone pomidory i cebulę, rozgniatając je tłuczkiem, aż do uzyskania pożądanej, grudkowatej konsystencji.
- Przygotowanie salsy metodą współczesną: umieścić wszystkie składniki w blenderze. Miksować w trybie pulsacyjnym (kilka krótkich naciśnięć), aby składniki się połączyły, ale nie zamieniły w gładką zupę. Salsa powinna mieć wyczuwalne kawałki.
Niektóre przepisy zalecają krótkie duszenie gotowej salsy na odrobinie oleju przez 5-10 minut, aby smaki się przegryzły i salsa zgęstniała, ale nie jest to krok konieczny, jeśli użyto mięsistych pomidorów.
Do gotowej salsy można dodać posiekaną kolendrę lub odrobinę soku z limonki
