Puzzone di Moena / Spretz Tzaorì
Nazwę produkowanego w Górnej Addydze sera Puzzone di Moena (Austriacy używają określenia Spretz Tzaorì) można tłumaczyć jako gnojek z Moena. Odnosi się to do jego wyjątkowo intensywnego słodkiego zapachu i nieco gorzkiego smaku. Jest to ser półtwardy dojrzewający 2 do 8 miesięcy. Starzeje się w dość wilgotnych warunkach. Zwykle podaje się go z Polentą.
Toblacher Stangenkäse
Toblacher Stangenkäse to obok Formaggio alta Pusteria najbardziej znany ser stworzony przez pracującą od 1883 mleczną spółdzielnie Latteria di Dobbiaco (było to jeszcze w czasach gdy Górna Addyga nazywała się południowym Tyrolem i należała do Austriaków - stąd niemieckojęzyczna nazwa). Jest owocem nadprodukcji mleka w dolinie Pusterii, w której leży miasteczko Dobbiaco. Toblacher to ser półtwardy o łagodny smaku. Formuje się go w wydłużone prostokąt, stąd nazwa ...
Formaggio di Montagna di Sesto / Sextner Almkäse / Formaggio di Malga
Ser ten znany pod dość ogólną nazwą sera alpejskiego, Formaggio di malga wytwarza się w różnych regionach Górnej Addygi - m.in. w rejonie Trydentu. Najbardziej znany wywodzi się jednak z okolic Sesto - stąd jego inna nazwa nazwa Formaggio di montagna di Sesto - w dolinie Pusteria, skąd wywodzi się również Formaggio alta Pusteria, a także Toblacher Stangenkäse. Jednocześnie wytwarzają go Austriacy po swojej stronie południowego Tyrolu - tutaj obowiązuje nazwa Sextner ...
Fitascetta
Fitascetta to rodzaj Focaccii powszechnej w Górnej Addydze oraz Lombardii. Najczęściej jest ona formowana w rodzaj dużego obwarzanka (ew. okrągłego bochenka), a do okraszenia używa się czerwonej cebuli. Przez wieki w biednych alpejskich regionach była ona jedną z podstawowych baz smakowych kuchni, więc doprawiano nią pieczywo które pasterze zabierali ze sobą na całodzienny wypas krów czy owiec.
Paarl
Ten chleb wywodzi się z pogranicza Włoch i Austri: doliny Vinschgau jak ją nazywają Austriacy czy też Venosta jak chcą Włosi. Nazwę Paarl zawdzięcza temu, iż jest formowany w dwa ułożone na sobie bochenki, które mają symbolizować małżeństwo. Zgodnie z tradycją, kiedy jedno ze ślubnej pary owdowieje, piecze już tylko pojedynczy chleb. Paarl przygotowuje się z mąki żytniej i niekiedy dodaje błękitnej kozieradki.
Vorschlag
Austriacy z Tyrolu oraz Włosi z Addygi produkują chleb z mieszanej mąki – pszennej i żytniej. To Vorschlag. Jest okrągły, ma średnicę 25 cm, i doprawiany ziołami takimi jak kminek, koper włoski, anyż, ale przede wszystkim kozieradki błękitnej.
Schuttelbrot
Schuttelbrot to płaski twardy chleb. Jest specjalnością austriackiego Tyrolu i włoskiej Addygi. Tak jak większość tutejszego pieczywa doprawia się go kozieradką błękitną lub kminkiem. Można go znaleźć w każdej winiarni, gdzie jest traktowany jak starter do chrupania.
Sterz / Žganci / Pura (Kaszka kukurydziana/gryczana)
Žganci w
Słowenii,
Sterz w
Austrii i
Pura na
chorwackim wybrzeżu to rodzaj
Polenty czy też Mamałygi, popularnej w całej południowej części dawnego imperium Austro-Węgierskiego - po niemiecku
sterz znaczy tyle co
papka i odnosi się zresztą nie tylko do mieszanki
kaszy kukurydzianej, ale także np.
ziemniaków (
Kartoffelsterz) a nawet orzechów. Nazwa žganci wywodzi się za to od słoweńskiego
žgati co oznacza czasownik
piec i także nie ogranicza się do kukurydzy -
Ajdovi Žganci przygotowywane na filmie powyżej bazuje na
mące gryczanej (jak się można domyślać
ajdov oznacza grykę).
Grubo mielona
mąka kukurydziana lub gryczana (niekiedy z dodatkiem
mąki pszennej) gotowana z tłuszczem (
masłem lub
oliwą) podaje się w bardzo różny sposób. Może być na słodko z mlekiem lub miodem. W Słowenii
Žganci na śniadanie jada się z
boczkiem, a czasem także z
kapustą. Służy też jako dodatek do obiadu polany sosem mięsnym lub z dodatkiem kiełbasy.
Można spotkać też
Ajdovi žganci robione z
mąki gryczanej.
Zobacz również:
Kačamak
...
Kartoffelsalat (sałatka ziemniaczana)
To najbardziej klasyczne danie środkowej europy. Jadane w Niemczech,
Czechach,
Austrii i Polsce bazuje na najbardziej powszechnym i najtańszym warzywie czyli
ziemniakach. To właśnie one spowodowały, że sałatka ziemniaczana wraz z emigrantami świetnie odnalazła się także w Ameryce.
Jej odmian jest tyle samo ile regionów z których się wywodzi. W południowych Niemczech
Kartoffelsalat np. podawana na ciepło. Do ziemniaków dodaje się jabłka,
cebulę,
szczypiorek,
pikle, wędlinę i co tylko przyjedzie do głowy. Sos do niej przygotowuje się zarówno na bazie oleju,
majonezu,
jogurtu a nawet wytapianego
łoju.
Kartoffelsalat je się zarówno jako proste pierwsze danie jak i w postaci dodatku do mięs. Powszechność sałatki powoduje, że nie ma ona kanonicznej receptury. Tylko jedna rzecz się w niej nigdy nie zmienia - ziemniaki.
...
Bosna (bułka z kiełbasą)
Bosna ewentualnie
Bosner to wiedeński fast-food. Do
Austrii przywędrował z południa, z
Bałkanów. Jest to poprostu bułka z kiełbasą. Podaje się ją "do ręki" w kilku wariantach m.in.:
-
Kleine Bosna, z jedną kiełbaską,
-
Grosse Bosna, z dwoma kiełbaskami
-
Kafka, do której używa się kiełbasy z różnych mięs ewentualnie dodaje sera lub ostre przyprawy.
...
