Mućkalica (Duszone mięso z warzywami)
.jpg)
Mućkati w serbsko-chorwackim oznacza tyle co
mieszać. Stąd
Mućkalica to po prostu mieszanina zazwyczaj grillowanych wcześniej mięs duszonych z warzywami - to swego rodzaju prosty sposób na wykorzystanie pozostałości mięsnych po większym obiedzie. Danie to popularne zarówno w
Chorwacji jak i w
Serbii ma wiele regionalnych wariantów, takich jak
Vojvodjanska Mućkalica z Wojewodiny. Najbardziej znana jest
Leskovačka Mućkalica wywodząca się z rejonu Leskovac położonego w południowej Serbii (przepis poniżej) .
...
Pogacze (Pogača, Pogácsa, Pogacha, Pogatschen)
Pogacze to popularne bułeczki drożdżowe jadane w obrębie całej dawnej monarchii habsburskiej oraz europejskiej części imperium ottomańskiego. Najczęściej do ciasta zamiast wody dodaje się jogurt lub zsiadłe mleko. Zwykle są one wyjątkowo puszyste, niekiedy nadziewane kwaśną śmietaną lub jogurtem. Pogacze piecze się także jako słodkie ciastka.
Domniemany jest wspólny źródłosłów bałkańskiego słowa Pogača z włoską nazwą pieczywa - Focaccia. Wskazywałoby to na ...
Trufla
Trufla (łac.
Tuber) to specyficzny rodzaj grzybów tworzący podziemne bulwy. Niektóre z nich są jadalne, używane bardziej jako przyprawa niż klasyczny grzyb. W Polsce występuje dziewięć gatunków tych Trufli, takich jak chociażby
Trufla Letnia (łac.
Tuber aestivum) wytwarzająca czarne, owalne owocniki o białym miąższu o średnicy 2 - 7 cm - jej przeciwieństwem jest zbierana zimną, znacznie mniejsza,
Trufla Zimowa (łac.
Tuber brumale). Nie są one jednak tak cenione - Trufla Letnia jest nieco mdława - jak
Trufle Białe (łac.
Tuber magnatum) i
Trufle Czarne (łac.
Tuber melanosporum) występujące na południu Europy.
...
Jota (Zupa fasolowa)
W późnej łacinie słowo
jutta oznaczało rosół lub dowolną cienką zupę. To właśnie od niego mieszkańcy
Triestu wywodzą nazwę swojego dania narodowego
Jota (chociaż niektórzy wskazują na celtyckie korzenie). Ten rodzaj
fasolówki od wieków był posiłkiem biedoty. Z czasem danie stało się coraz bogatsze i dziś nie przypomina już taniej rzadkiej zupki ale wręcz danie jednogarnkowe. Potrawa ta popularna jest także w sąsiedniej
Słowenii oraz
Chorwacji, szczególnie w rejonie
Istrii - Chorwaci używają zresztą nazwy
Istarska Maneštra (nie mylić
Maneštrą), chociaż sami mieszkańcy tego rejonu stosują raczej określenie
Zimska Maneštra, jako że tę treściwą zupę jada się zwykle zimową porą.
Transgraniczność Joty wynika z faktu, że chociaż Triest to część włoskiej
Friuli-Wenecji Julijskiej i właśnie na nim
Włochy się kończą, to przez wieki wpływy
Wenecji (Istria była jej częścią) sięgała znacznie dalej na tereny
Bałkanów. Panuje tu znacząca jednorodność kulturowa pogranicza.
Zobacz również:
Minestra di Fagioli e Orzo.
...
Kapusta Pastewna / Rastika / Rasztan
Kapusta Pastewna zwana też Kapustą Głąbiastą (łac. Brassica oleracea var. Medullosa) to jedna z odmian Kapusty Warzywnej. Rośnie na długich 2 m łodygach i ma duże liście. W Polsce głównie uprawiana jest jako roślina pastewna, w innych częściach Europy znalazła zastosowanie w kuchni. Szczególnie popularna jest na półwyspie Iberyjskim, gdzie docenia się jej nieco ostrzejszy smak jest na Bałkanach. Rastika w Chorwacji i Bośni oraz Rasztan w Serbii oraz Czarnogórze ...
Sterz / Žganci / Pura (Kaszka kukurydziana/gryczana)
Žganci w
Słowenii,
Sterz w
Austrii i
Pura na
chorwackim wybrzeżu to rodzaj
Polenty czy też Mamałygi, popularnej w całej południowej części dawnego imperium Austro-Węgierskiego - po niemiecku
sterz znaczy tyle co
papka i odnosi się zresztą nie tylko do mieszanki
kaszy kukurydzianej, ale także np.
ziemniaków (
Kartoffelsterz) a nawet orzechów. Nazwa žganci wywodzi się za to od słoweńskiego
žgati co oznacza czasownik
piec i także nie ogranicza się do kukurydzy -
Ajdovi Žganci przygotowywane na filmie powyżej bazuje na
mące gryczanej (jak się można domyślać
ajdov oznacza grykę).
Grubo mielona
mąka kukurydziana lub gryczana (niekiedy z dodatkiem
mąki pszennej) gotowana z tłuszczem (
masłem lub
oliwą) podaje się w bardzo różny sposób. Może być na słodko z mlekiem lub miodem. W Słowenii
Žganci na śniadanie jada się z
boczkiem, a czasem także z
kapustą. Służy też jako dodatek do obiadu polany sosem mięsnym lub z dodatkiem kiełbasy.
Można spotkać też
Ajdovi žganci robione z
mąki gryczanej.
Zobacz również:
Kačamak
...
