Fasola
Z botanicznego, ale także praktycznego punktu widzenia
Fasola to bardzo pojemne pojęcie. Poza właściwym rodzajem Fasoli (łac.
Phaseolus) i jej gatunków, w ten sposób określa się niektóre spośród prawie 40 tys. odmian roślin zawartych w rodzinie
Bobowatych: jest wśród nich zarówno
Fasola Mung,
Fasola Czarne Oczko,
Fasola Ryżowa czy też
Fasola Azuki.
Fasola właściwa obejmująca takie gatunki jak:
Fasola Wielokwiatowa (łac.
Phaseolus coccineus),
Fasola Zwykła (łac.
Phaseolus vulgaris),
Fasola Ostrolistna czy też
Fasola Limeńska, to ta, którą Hiszpanie odkryli w Ameryce. Stąd poza rodzinnymi stronami rozprzestrzeniła się głównie w Europie.
Mniej różnorodna jest Fasola Wielokwiatowa obejmująca m.in. znaną w Polsce fasolę
Piękny Jaś, ale przede wszystkim podstawowy jej gatunek
Ayocote, a po angielskiu Runner, czy też popularny w Hiszpani
Alubia Criollo.
Dużo więcej kultywarów obejmuje Fasola Zwykła.
[yellow_box]
Odmiany Fasoli Zwykłej: Kidney (Czerwona) | Biała | Frijol Negro (Czarna) | Pinto | Alubia Pinta Alavesa | Mayocoba | Cargamanto | Borlotti | Cannellini | Toscanelli | Zolfino | Flagolet | Pea Bean [/yellow_box]
...
Broccoletti / Broccolini
Zdefiniowanie tego czym jest roślina, którą Włosi nazywają Broccolini nie jest proste. Z jednej strony w ten sposób określa się Cime di Rapa (tzw. rzepę brokułową), co jest chyba najbardziej prawdopodobną wersją, a z drugiej wskazuje się na krzyżówka pomiędzy brokułem włoskim, a chińskim. Niekiedy w ten sposób określa się też tzw. kapustę polną. Wspólną cechą tej wersji rośliny, którą zazwyczaj można dostać w sklepach i na targowiskach jest wygląd rośliny ...
Kapusta Polna / Ravizzone
Kapusta Polna (łac. Brassica rapa L. subsp. Campestris) to podgatunek kapusty ceniony zarówno ze względu na liście jak i nasiona. Te pierwsze chociaż częściej stosowane jako pasza, są nie tylko jadalne ale też używane jako naturalne lekarstwo przy anemii, niedoborze witaminy C, a także przy przeziębieniach. Kapusta polna to także roślina oleista – nazywana jest niekiedy Rzepikiem. Z jej nasion tłoczy się bowiem olej podobny do Rzepakowego. Niektórzy botanicy uznają ...
Rzepak
Rzepak (łac. Brassica napus L. subsp. Napus) to roślina pokrewna Brukwi. Jego korzenie nie są jednak raczej jadane. Cenni się za to nasiona zawierające ponad 45 proc. tłuszczu, z których tłoczy się Olej Rzepakowy.
Rzepa
Rzepa (łac.
Brassica rapa subsp. Rapa) to roślina należąca do szerokiej rodziny kapustowatych. Wywodzi się ze Środkowego Wschodu, gdzie z jej nasion tłoczono olej, ale do Europy dotarła już w starożytności.
Szczególnie powszechna stała się na Północy – tutaj m.in. skrzyżowano ją z
kapustą, z czego powstała
brukiew. Podobnie jak ona do czasu rozpowszechnienia upraw ziemniaka była jedną z głównych roślin skrobiowych. Także obie w
Wielkiej Brytanii po wydrążeniu były wykorzystywane jako latarnia na Helloween.
Dziś po serii krzyżówek i selekcji uprawia się kilka różnych kultywarów rzepy. Większe i mniej regularne odmiany wykorzystywane są jako roślina paszowa, a mniejsze, okrągłe o bardziej intensywnym smaku upowszechniły się w sklepach spożywczych. Na wschodzie: od
Libanu, aż po Japonię rzepę także się marynuje. We
włoskim Veneto za to kroi się ją plastry i suszy - tak powstaje
Culàti di Valdagno.
...
Kalarepa
Kalarepa (łac.
Brassica oleracea var. gongylodes L.) to jedna z odmian
Kapusty Warzywnej, która dość późno przebiła się w europejskiej kuchni. Znana już była w Rzymie, ale pierwsze uprawy pojawiły się w XVIII wieku, a do Polski trafiła kilka dekad później. W międzyczasie rozprzestrzeniła się także w Indiach (
Knolkhol lub
Nookal), szczególnie w jej południowej części oraz w Kaszmirze (
Moonji), gdzie jest jednym z ważniejszych warzyw.
Ma jadalne liście, ale bardziej ceni się jej miąższ. Biały, chrupki i soczysty – siłą rzeczy przypominający nieco miąższ głąba z
Kapusty Głowiastej. Przez to kalarepę nie tylko się gotuje w zupach i gulaszach, ale także dodaje do sałatek, a jej główki niekiedy też się faszeruje i np. zapieka.
...
Brukselka
Brukselka (łac. Brassica oleracea L. var. Gemmifera) to odmiana kapusty warzywnej. Jej pierwotne uprawy pojawiły się wokół Brukseli już ponoć w XIV wieku (szczególnie w Saint-Gillse). Zaczęły się jednak tak rozprzestrzeniać (pierwsze wzmianki pisane pochodzą z 1587 roku), że w XVII wieku drogą krzyżówek Brukselscy ogrodnicy wyhodowali roślinę rosnącą na długich pionowych łodygach – wspomina się o krzyżówce kapusty głowiastej z jarmużem. Przez to uprawa zrobiła ...
Kapusta Pastewna / Rastika / Rasztan
Kapusta Pastewna zwana też Kapustą Głąbiastą (łac. Brassica oleracea var. Medullosa) to jedna z odmian Kapusty Warzywnej. Rośnie na długich 2 m łodygach i ma duże liście. W Polsce głównie uprawiana jest jako roślina pastewna, w innych częściach Europy znalazła zastosowanie w kuchni. Szczególnie popularna jest na półwyspie Iberyjskim, gdzie docenia się jej nieco ostrzejszy smak jest na Bałkanach. Rastika w Chorwacji i Bośni oraz Rasztan w Serbii oraz Czarnogórze ...
Brukiew
Brukiew (łac. Brassica napus L. var. napobrassica) to krzyżówka rzepy i kapusty. Kto tego dokonał nie jest do końca jasne – prawdopodobnie Skandynawowie (nazywana jest też Szwedzką Rzepą) – ale jako pierwszy w 1620 roku wspomniał o niej szwajcarski botanik Gaspard Bauhin. W ciągu kolejnego wieku rozprzestrzeniła się po całej Europie. Nie mniej najbardziej popularna była na północy, gdzie przed pojawieniem się ziemniaków stanowiło jedno z głównych warzyw. Do dziś ...
Kapusta Włoska
Pochodzenie
Kapusty Włoskiej nie jest jasne. Jej botaniczna nazwa -
Brassica oleracea var. Sabauda – wskazuje co prawda na włoski
Piemont. Z
Włoch miała też przybyć do Polski (ale raczej nie z królową Boną, bo w XVII wieku), skąd się wzięła nazwa. Nie mniej Niemcy przekonują, że jest to dzieło ich własnych botaników, którzy kapustę włoską stworzyli na bazie
kapusty głowiastej w połowie XVI wieku. Jej podstawowy wyróżnik to bardziej wyrazisty smak oraz szczególna odporność na mrozy, przez co można było ją zbierać z pól znacznie później i przy gorszej pogodzie - w
Anglii uprawiana jest zbierany jeszcze w styczniu kultywar kapusty włoskiej o nazwie
January King Cabbage.
Ma ona też bardziej elastyczne liście. Przez to jest mniej chrupka – gorzej nadaje się do sałatek oraz kiszenia – ale za to dużo lepiej sprawdza się przy zawijaniu, np. Gołąbków.
...
