Lebiodka (Oregano)
Oregano czyli
Lebiodka ((łac.
Origanum) bynajmniej nie jest to wyłącznie przyprawa do
Pizzy. Oregano to cały rodzaj ziół liczący co najmniej 20 gatunków - do Pizzy w rzeczywistości używa się wyłącznie
Lebiodkę Pospolitą. Zresztą w kuchni arabskiej oregano dużo bardziej kojarzy się z mieszanką przyprawową
Zaatar.
Wszystkie gatunki Lebiodki wywodzą się z okolic
Bliskiego Wschodu. Dlatego zdominowały całą kuchnię śródziemnomorską. Zawędrowały jednak też na północ Europy - tak pojawił się u nas
Majeranek - a z Hiszpanami popłynęły nawet do Nowego Świata. Tu nieźle odnalazły się w kuchni
Meksyku (z upraw Oregano znany jest stan Hidalgo). Ich aromaty i smaki bywają bardzo zróżnicowane. Biorąc pod uwagę jak wiele gatunków tej rodziny znalazło zastosowanie w kuchni można uznać, że to zioło najlepiej dostosowane do potrzeb i smaku ludzi.
...
Marchewnik Anyżkowy
Marchewnik Anyżkowy (łac. Myrrhis odorata) to wywodząca się z północnej Europy roślina dziś dość rzadko już uprawiana – w Polsce przede wszystkim na Śląsku. Nazwa botaniczna wskazuje na zapach Mirry jakim trącą jej liście. Nie mniej miesza się on także z aromatem anyżku. Z tego względu Marchewnik od dawna ceniony jest jako dodatek do sałatek, do których używa się nie tylko młodych listków. Doskonałą mieszanką jest ponoć połączenie nasion Marchewnika z octem, ...
Pysznogłówka
Pysznogłówka Dwoista lub Szkarłatna (łac. Modarda didyma) oraz pokrewne jej ale rzadsze Pysznogłówka Dęta (łac. Modarda fistulosa) i Pysznogłówka Cytrynowa (łac. Modarda citriodora) to zioła znane przede wszystkim w Ameryce północnej – wywodzą się z okolic Ontario, a związane są z pleminiem indian Oswega. Pysznogłówka zazwyczaj uprawiana jest jako roślina ozdobna o przyjemnym aromacie cytrusów – zarówno pomarańczy jak i cytryn. Z tego względu młode listki dodaje ...
Liść Laurowy / Wawrzyn Szlachetny / Liść Bobkowy
Laur (łac.
Laurus Nobilis) to jedno z najbardziej szacownych ziół pod słońcem. Zdobiło czoła zwycięzców starożytnych igrzysk oraz rzymskich Cesarzy. Jest symbolem ludzi nobliwych. Nawet słowo bakałarz wywodzi się z francuskiego
baccalaureat czyli właśnie
liść lauru (nie wspominając już o
laureacie). Wawrzyn nie mniej ceniony jest zresztą dziś. O jego pozycji stanowi chociażby obowiązkowy udział we
francuskiej mieszance przyprawowej
Bouquet Garni oraz
angielskiej Fagot of Herbs. Ponadto bez Lauru nie ugotuje się dobrego wywaru, czy to we Francji, w Polsce czy nawet na dalekim wschodzie. Do tego dochodzą jeszcze różnej maści mięsa duszone i pieczone, marynaty, pikle, syropy, octy etc.
...
Hyzop
O Hyzopie Lekarskim (łac. Hyssopus officinalis) wspomina już biblia. W starożytności była jedną z najpopularniejszych przypraw Azji Mniejszej, a poniekąd także Grecji. Tak wówczas jak i dziś ceniono go za goryczkowaty smak z odcieniem Mięty, który znajduje doskonałe zastosowanie w zupach, potrawach warzywnych, pasztetach i kiełbasach (a także jako składnik mieszanki ziołowej w Vermoucie). Poza tym jest ważnym ziołem leczniczym, oczyszczającym organizm.
Hyzop jest niekiedy ...
Kmin
Kmin a właściwie
Kmin Rzymski nazywany też
Kuminem - od łac.
Cuminum cyminum tak aby nie mylił się z
kminkiem - wywodzi się z Azji Środkowej i Bliskiego Wschodu, a nazwę swą wywodzi z hebrajskiego
kamon. Jadano go już ponoć w epoce kamiennej. Używano w Egipcie, Azji Mniejszej, a sosy kminem doprawiali Rzymianie. Do czasów współczesnych rozprzestrzenił się po całym świecie. Poza kuchnią Bliskowschodnią przesyconą kminem – najczęściej towarzyszy roślinom strączkowy i wzbogaca zupy - doskonale przyjął się w Azji, gdzie w Indiach trafił do
Garam Masala a, w Tajlandii do tutejszych
Curry/Kaeng. Jeszcze trudniej wyobrazić sobie bez niego
meksykańskie dania duszone. Obok
Kolendry to bezsprzecznie najbardziej uniwersalna z egzotycznych przypraw świata.
...
Kminek
Kminek (łac.
Carum Carvi) znany jest przede wszystkim ze względu na swoje ostre w smaku nasiona. Nie mniej to także roślina ceniona za dużo bardziej delikatne liście, których smak mieści się gdzieś między
Pietruszką a
Koperkiem. Kminek znali już Rzymianie. W średniowieczu nasion dodawano do pieczonych jabłek, ciast i pieczywa, a siekanych liści do zup i surowizny. Tak pozostało właściwie do dziś – nasiona trafiają też do duszonych mięs, twarogu, a przede wszystkim marynat (np. kiszonej
kapusty). Kminek szczególnie popularny w Europie Środkowej, a tutaj najważniejszą rolę odgrywa w kuchni
Czech, gdzie trafia do większości tradycyjnych dań - Czesi rocznie zużywają go 1,4 tyś. ton czyli około 140 gram na głowę (to 7 standardowych opakowań). Kminek pozostał jednak w użyciu także w kuchni śródziemnomorskiej.
Znany jest również olej kminkowy, stosowany jednak raczej w przemyśle.
...
Trybula
Trybula Ogrodowa (łac. Anthriscus Cerefolium) nazywana jest niekiedy Francuską Pietruszką. Chociaż bowiem wywodzi się ze środkowego wschodu, Rosji i Kaukazu, największą karierę zrobiła właśnie we Francji (ceniona jest także w Belgii, gdzie trafia do węgorza w zielonym sosie Anguilles au Vert, oraz na Wyspach Brytyjskich). Podobna do pietruszki znalazła zastosowanie w zupach, sałatkach oraz potraw z jaj i serów (a także masła). W południowej Francji dodaje się ją ...
Prawoślaz Lekarski
Prawoślaz Lekarski (łac. Althaea officinalis) zasadniczo i to już od starożytności był rośliną leczniczą – greckie althein znaczy leczyć. Nie mniej do jedzenia od dawna wykorzystuje się ich młode listki i pędy, które m.in. trafiają do sałatek. Jadane są także korzenie, które po obgotowaniu podsmaża się na maśle. Na Bliskim Wschodzie aromatyzuje się nimi Hałwę, a we Francji w XIX wieku wykorzystano go do produkcji słodkich pianek, które były prekursorem Marshmal...
Cukrownica (Lippia) Trójlistna / Werbena Cytrynowa
Rosnącą w Chile i Argentynie Cukrownicą Trójlistną (łac. Aloysia triphylla), zwaną też Lippią Trójlistną, zachwycili się hiszpańscy kolonizatorzy. Urzekł ich silny cytrynowy aromat. Roślinę sprowadzili więc do Europy, aby wykorzystać ją w przetwórstwie perfum – Cukrownicę użyli do tworzenia olejku werbenowego (pochodzi z rodziny werbenowatych i czasem jest nazywana jako Werbena Cytrynowa).
Zastosowanie znalazła także w kuchni, kiedyś szczególnie popularna była na ...
