year : 2024 105 w tej kategorii

Lutefisk

Lutefisk to norweska klasyka. Bożonarodzeniowa tradycja kulinarna w której główną rolę odgrywa Sztokfisz, czyli solony i suszony Dorsz, kolejne nordycka specjalność (zastępuje się go jednak także suszoną Molwą, a nawet Miętusem). Aby go zjeść podczas świątecznego obiadu Julebord trzeba ponownie nawodnić. W przypadku Lutefisk proces ten jest szczególny. Najpierw moczy się go w wodzie, a po 5 - 6 dniach zaczyna macerację w roztworze ługu sodowego. To substancji silnie ...

Lavagnons

Francuski Lavagnons czy też walijski i kornwalijski Peppery furrow shell to odmiana niedużego małża (łac. Scrobicularia plana), który trudno dziś znaleźć poza miejscem połowów. A pozyskuje się go głównie w ujściach rzek takich jak brytyjska Tamat, czy francuska Charente wpadająca do Atlantyku oraz jej okolicach obejmujących m.in. przybrzeżne wyspy Re i Oleron (rejon Poitou-Charentes). Tutaj można znaleźć go także pod nazwą Lavignon. W tym regionie jako Lavagnon sprzeda...

Pintxo / Pincho (Txikiteo / Zurito)

Pintxo to popularna baskijska kanapka, które w całej Hiszpanii upowszechniła się pod nazwą Pincho. Często porównuje się ją z Tapas, Pintxo zwykle są jednak większe i zamawia się je jako oddzielne przystawki, a nie otrzymuje jako dodatki do wina. Poza tym układane na pieczywie dodatki przypina się wykałaczką. Stąd wzięła się też nazwa: pintxo czy też pincho oznacza po prostu kolec. Do pieczywa tradycyjnie przytwierdzało się nim ryby (m.in. morszczuka, dorsza, anchovis, angula), kawałki tortilli oraz warzywa. Dziś różnorodność dodatków jest ogromna, ale wciąż obowiązuje dodatkowa funkcja wykałaczki - dzięki temu ile leży ich na talerzu kelner łatwo może policzyć ile Pintxo zostało zjedzone. Takie kanapki spełniają jednak analogiczną rolę co Tapas. Towarzyszą m.in. Txikiteo (hiszp. Chiquiteo) czyli tradycyjnemu obchodowi po barach w czasie którego pije się wino, cydr oraz piwo, co stało się już poważną tradycją. W zależności od pojemności szklanki piwa wyróżnia się duży Cañón (0,46 l), mniejszy Caña (0,33 l) i całkiem małe Zurito (0,2), które jest kwintesencją tego typu miejskich, wieczornych podróży (często jest to też po prostu pół dużej szklanki). Bywalcy Txikiteo uznali ją bowiem, za optymalną ilość przy dłuższym spacerze. Było to w latach 60-tych, złotym wieku Txikiteros, w San Sebastian gdy wino nie było szczególnie wysokiej jakości. Wówczas w małych szklaneczkach zaczęto pijać piwo, a że był to okres świetności matadora Gabriel de la Haba zwanego 'Zurito' to właśnie jego przydomkiem ochrzczono ten styl popijania. Jest to nazwa typowo baskońska, małe szklanki piwa serwuje się jednak także w innych regionach kraju, gdzie są znane pod takimi nazwami jak Penalti (w Aragonii), Corto (w Rioja i Burgos), Chato (w Sorii) oraz po prostu Mini popularnym w całej Hiszpanii. ...

Gładzica

Gładzica (łac. Pleuronectes platessa) to jeden z gatunków ryb znanych u nas pod bardzo ogólną nazwa Flądry  charakteryzującej się spłaszczonym ciałem, które wykształciło się od żerowania w ukryciu na morskim dnie. Gładzica mocno przełowiona już na polskim wybrzeżu Bałtyku szczególnie popularna jest w kuchni północnych Niemiec (Scholle/Goldbutt) oraz Danii (Rødspætten), gdzie jada się ją zarówno na gorąco - z patelni - jak i na, zimno na kanapkach. Tutaj często ...

Kulbin

Kulbin (łac. Argyrosomus regius) to duża ryba poławiana przede wszystkim u europejskich oraz zachodnioafrykańskich wybrzeży Atlantyku - gdzie dziś odławia się 80 proc. ryb - występuje jednak także na Morzu Śródziemnym, a nawet Morzu Czarnym. W Europie powstały już też pierwsze hodowle Kulbina, głównie ze względu na walory smakowe oraz szybkie tempo wzrostu. Zakładane są przede wszystkim u południowych wybrzeży Francji oraz Hiszpanii i Włoszech, gdzie jest szczególnie ...

Nagład

Nagład (łac. Scophthalmus rhombus) to kolejna rybą flądrokształtna - obok Flądry i Turbota, Halibuta oraz Soli - o charakterystycznej spłaszczonym kształcie. To efekt sposobu żerowania i przywierania do dna.  Nagład jest większy niż przeciętna Flądra - średnio ma 50 cm - i ma mniej zwarty oraz mniej aromatyczny miąższ niż Turbot, z którym jest niekiedy mylony. Obie ryby się zresztą ze sobą krzyżuje tworząc hybrydy, a samo podobieństwo nie jest zresztą przypadkowe. ...

Tępogłów

Tępogłów, a właściwie Tępogłów grubowargi zwany też Chelonem grubowargim - od łacińskiej nazwy gatunkowej Chelon labrosus - to ryba o podłużnym kształcie przypominająca nieco Cefala, z którym jest zresztą spokrewniona. W przeciwieństwie od niego zamieszkuje jednak nieco chłodniejsze, przybrzeżne wody, przede wszystkim północnego Atlantyku oraz Morza Północnego - można go spotkać także na Bałtyku, zwłaszcza zachodnim, ale także u wybrzeży Afryki zachodniej. ...

Kantar

Kantar (łac. Spondyliosoma cantharus) to ryba z wyglądu bardzo przypominająca swoją krewniaczkę Doradę. W niektórych krajach oba gatunki są ze sobą nawet utożsamiane - w Francji tradycyjne jego nazwy to Canthère, Griset czy Tanude, ale na rybnych straganach natknąć się można przede wszystkim na Dorade grise, czyli Doradę szarą. Podobnie jest w Wielkiej Brytanii, gdzie używa się nazwy Black seabream, czyli Czarna dorada. Obie te nazwy wskazują na ciemne ubarwienie ryby.

Molwa

Molwa czy też Molwa pospolita (łac. Molva molva) to gatunek dość dużych ryb - średnio 1,3 metra długości - która jest krewniaczką Dorsza. Żyje głównie w przybrzeżnych wodach północnej i zachodniej Europy. Można go spotkać m.in. na Wyspach Brytyjskich pod nazwą Ling, Common Ling lub White Ling, gdzie jada się go świeżego, zasala oraz suszy. Podobne zastosowanie ma w Skandynawii, zwłaszcza w Norwegii, gdzie używa się go do przygotowania bożonarodzeniowego dania Lutefisk. ...

Czarniak / Dorsz czarny

Wbrew nazwie coraz popularniejszy w Polsce tzw. Dorsz czarny nie jest odmianą Dorsza, ale jego krewniakiem, który w rzeczywistości nazywa się Czarniak (łac. Pollachius virens). Sprzedawcy ryb uznali jednak, że jest to mało marketingowe określenie - nazwę swą zawdzięcza ciemnemu ubarwieniu mięsa - stworzyli więc nowe, lepiej sprzedające się określenie Dorsz czarny, które nadaje jej też konotacji jakiego rodzaju ryby możemy się spodziewać (czarniak od samego Dorsza jest ...