Włoska 711 w tej kategorii

Pitta Arriganat con L’Origano (Placek drożdżowy z sardelami)

Kalabryjska Pitta to tylko daleka krewna greckiej Pity. Bardziej jest rodzajem tutejszej Pizzy. Różni się jednak tym, że zwykle w ogóle nie używa się do niej sera, czym bardziej przypomina Focaccię i często jest przygotowana w postaci dużego obwarzanka. Dodatki są zazwyczaj bardzo proste, czasem nadziewa się nimi ciasto czasem układa na wierzchu. Poniżej tak właśnie przygotowana Pitta Arriganat con L’Origano, której smak jest zdominowany przez Sardele . ...

Pitta (Kalabryjski placek drożdżowy)

Ten rodzaj placków bardzo popularny jest na samym południu Włoch – w Kalabrii. Jest ona oczywiście bardzo zbliżona do popularnej w sąsiedniej Kampanii Pizzy, z którą łączy ją podobieństwo nazw. Forma Pitta można odczytywać jako efekt wpływów greckich, i ich placka Pita (podobnie jak w przypadku Piady z Romagnii). Sami włosi nazwę łączą jednak z dialektalnym pittare (smarować, pędzlować) – chleb „pittato", czyli posmarowany oliwą przed pieczeniem – oraz z ...

Zippuli

Zippuli to specjaność Regio Calabria, a ich nazwa oznacza tyle co pączki. Nie są to jednak słodkie pączki, które noszą nieco inną nazwę Zappola, ale swego rodzaju faszerowane kluski mączno-ziemniaczane – coś na kształt knedli. W Kalabrii tradycyjnie serwuje się je na Boże Narodzenie. Wówczas przygotowuje się je w najbardziej klasyczny sposób – nadziewane sardelami.

Tiella di Pasta Calabrese (Zapiekany makaron po kalabryjsku)

Tiella to popularny na południu Włoch wysoki garnek, a zarazem nazwa potrawy w nim przygotowanej. Słowo pochodzi z dialektów południowowłoskich i oznacza po prostu głęboką formę do zapiekania, tradycyjnie stalową albo cynową, czasem z pokrywką; językoznawcy wywodzą je z greckiego tagenon, czyli rondel, albo z łacińskiej tigelli. Pokrewna nazwa Teglia odnosi się we Włoszech w ogóle do wszelkich form używanych do zapiekania (zobacz Calamari Ripieni in Teglia).

Ponieważ nazwa mówi o naczyniu, a nie o recepturze, dań noszących ją jest na południu wiele i łączy je wyłącznie sposób przygotowania. W Apulii Tiella Barese (znana też jako Tiedde / Tièdde) to zapiekanka, w której obok ziemniaków używa się ryżu i małży, a Tiella di Verdure to danie czysto warzywne. Tiella z Gaety ma z kolei podwójną warstwę ciasta, a wW sąsiedniej Kalabrii naczynie służy przede wszystkim do zapiekania makaronu i stąd bierze nazwę tutejsze danie – Tiella di Pasta Calabrese, znana także jako Pasta e Patate alla Tiella. Jej przepis jest prostszy od apulijskiego – ma mniej warzyw i nie zawiera owoców morza co wiąże się z faktem iż pochodzi z gór Sila w prowincji Cosenza. Powstała tu jako danie ubogiej kuchni chłopskiej, a skład był zawsze ten sam, bo obejmował produkty stale obecne pod ręką – makaron (najczęściej łamane Ziti), ziemniaki, pomidory, ser pecorino i oregano. Najbardziej charakterystyczna jest jednak dawna technika, wprost związana z organizacją wiejskiego życia. Składniki układano w Tielli na surowo i wstawiano ją do jeszcze ciepłego pieca chlebowego, natychmiast po wyjęciu świeżo upieczonego chleba. Ciepło pozostałe w piecu gotowało warstwy makaronu i ziemniaków powoli, przez kilka godzin, dając gotowy obiad bez zużycia dodatkowego opału. Nie marnowało się przy tym ani jedzenie, ani ciepło.

Dzisiejsza wersja zachowuje warstwowanie. Na dno naczynia daje się sos pomidorowy, na to surowy makaron, plastry ziemniaków, tarte i płatkowane pecorino, oregano oraz kolejną warstwę sosu – i tak dwa lub trzy razy. Całość przykrywa się papierem do pieczenia i folią aluminiową, żeby nie odparował płyn, w którym gotują się makaron i ziemniaki (dzięki temu nie trzeba ich wcześniej podgotowywać osobno). Na koniec potrawę posypuje się mieszanką tartego sera i bułki tartej, co daje charakterystyczną złocistą skorupkę.

Tiella di Verdure ...

Melanzane alla Parmigiana (Bakłażan zapiekany)

Obecność Parmigiano Reggiano w tym przepisie wskazywałaby na pochodzenie dania z Emilii-Romagnii, albo przynajmniej z północy Włoch. Nic jednak bardziej mylnego. Melanzane alla Parmigiana to potrawa typowa dla południa, szczególnie popularna w Kalabrii, Kampanii i na Sycylii – „wojna" o to, czy jest bardziej neapolitańska czy sycylijska, trwa zresztą do dziś. Istotą jest tu bowiem bakłażan, bardzo powszechny na południu, a raczej niechętnie jadany na północy – tam ...

Vincotto

Apulisjkie Vincotto (nie mylić z Vincotto z Marche i Abruzji, bo w istocie jest odpowiednikiem tutejszego Mosto Cotto) to po prostu koncentrat soku winogronowego. Wymyślili go już Rzymianie, którzy wygotowując większość wody z soku winogronowego otrzymywali swego rodzaju syrop. Była to jedna z podstawowych metod na słodzenie potraw, zanim do szerokiego użytku nie trafił cukier z trzciny. W ten sam sposób Vincotto uzyskuje się do dziś – zwykle z winogron szczepów Negroamaro ...

Lampascioni / Vampagioli / Szafirek Miękkolistny

Cebulki Lampascioni czyli Szafirka Miękkolistnego zwanego też Dzikim Hiacyntem (łac. Muscari comosum ew. Leopoldia comosa),  Apulijczycy i mieszkańcy Basilicaty używają jak zwykłej cebuli – jest ona tylko sporo mniejsza i bardziej gorzka. Tradycyjnie było to warzywo, które biedni chłopi zbierali na łąkach razem z rosnącymi tu ziołami. W apulijskim Spinazzola ma ona nawet swoje święto Sagra del fungo cardoncello e lampascioni in purgatorio, które odbywa się co roku w ...

Muschiska

Muschiska to suszone mięso jest specjalnością kuchni Foggi (region Apulia). Używa się do niego wyłącznie mięsa owiec, kóz lub cieląt, niekiedy doprawia pieprzem i czosnkiem, a na końcu suszy około 20 dni.

Friselle / Fresella / Frisa

Te niewielkie, płaskie i okrągłe chlebki (niekiedy z dziurką w środku) piekarze z Apulii, Kampanii i Basilicaty przygotowują z mieszanki dwóch rodzajów mąki: jęczmiennej i pszenicznej (z pszenicy durum). Friselle piecze się najpierw w wysokiej, a później nieco niższej temperaturze. Przez to dobrze wypiekają się na zewnątrz i długo zachowują świeżość. Stąd też w Apulli nazywany jest też „chlebem krzyżowców”, bo właśnie rycerze wędrujący do ziemi świętej ...