Insalata Verde / Insalata Mista / Insalata di Mare (Sałatki włoskie)
Insalata to po prostu
włoskie określenie sałatki. Swoją nazwę wywodzi od łacińskiego
sal oznaczającego
sól – jest to bowiem słona przekąska. Samo słowo weszło do języka włoskiego jako skrót od
herba insalata – „zioła osolone" – co dobrze oddaje najstarszą formę tej potrawy: świeże liście skropione oliwą i posolone.
Najbardziej klasyczna to
Insalata Verde czyli sałata zielona – składa się z liści warzyw takich jak
sałata,
szpinak czy
cykoria. Nieco bardziej rozwinięta jest
Insalata Mista, czyli sałata mieszana – poza liśćmi dodaje się do niej także inne warzywa, a czasem owoce. Zazwyczaj są to
pomidor,
marchew czy
rzodkiew. We Włoszech każdy region ma swoją własną wersję tej sałatki: w
Piemoncie zwykle wzbogaca się ją zapiekaną
cebulą, w
lombardzkim Soncino dodaje gotowane jajka, na
Sycylii fenkuły i
pomarańcze, a na
Pantellerii –
Insalata Pantesca – przygotowuje się ją z
ziemniaków,
pomidorów,
oliwek,
kaparów i makreli w oleju. Całość zwykle skrapia się
oliwą, dodając do niej niekiedy sok z
cytryny lub nieco
octu i ewentualnie zmiażdżony
czosnek.
Funkcjonują także
Insalate di Pasta oraz
Insalate di Riso, czyli sałatki z
makaronem oraz
ryżem – te ostatnie zyskały popularność dopiero po II wojnie światowej, wraz z upowszechnieniem się lodówek i mody na dania zimne. Warto też wspomnieć o
Insalata Caprese z
Kampanii –
mozzarella,
pomidor i
bazylia – oraz toskańskiej
Panzanelli, w której czerstwego
chleba używa się jako głównego składnika, nawiązując do zasady
cucina povera – kuchni bez marnowania. Najbogatsza i najbardziej interesująca jest jednak podawana w
Neapolu sałatka z owoców morza –
Insalata di Mare – z ośmiornicami, seppią, kałamarnicami i krewetkami gotowanymi i skrapianymi
oliwą, sokiem z
cytryny i posiekaną
pietruszką.
Poniżej jej przepis.
Składniki:
- 1 kg mieszanki drobnych owoców morza, umytych
- 2
ośmiornice umyte i podzielone na 3 – 4 kawałki
-
marchew starta na tarce o grubych oczkach
- ząbek
czosnku
-
liść laurowy
- pół
cytryny pokrojonej na ćwiartki
- sok z pół
cytryny
- 3 łyżki
oliwy
- łyżka posiekanej
pietruszki
Przygotowanie:
- W garnku zagotować litr wody z dodatkiem ćwiartek cytryny oraz liścia laurowego.
- Do wrzątku wrzucić ośmiornice i kalmary. Gotować 3 – 4 minuty, po czym odsączyć.
- Na patelni rozgrzać oliwę, dodać posiekany czosnek, a po chwili pozostałe owoce morza. Smażyć kilka minut na dużym ogniu.
- Wszystkie owoce wyłożyć na półmisek i wymieszać z marchwią.
- Do pozostałej ze smażenie oliwy dodać sok z cytryny. Chwilę podgrzać i polać nim owoce morza.
- Całość podawać na ciepło posypane natką pietruszki oraz solą i pieprzem.
(Jak robić lekkie sałatki we włoskim stylu pokazuje Jamie Oliver)
...
W dosłownym tłumaczeniu Capellini oznacza cieniutkie włosy. Nic więc dziwnego że makaron ten – o szerokości 1,2 – 1,4 mm – jest praktycznie najcieńszą włoską pastą. Praktycznie, bo jeszcze cieńszy jest Capelli d’Angelo, który tłumaczy się jako anielski włos.
...
Co może wydawać się dość niezwykłe Intingolo di Fegatini (zwany też Sugo di Fegatini), czyli sos przygotowywany na bazie wątróbek, we Włoszech jest tradycyjnym dodatkiem do zup, a szczególnie bulionu z makaronem. Takie połączenie nazywane Minestre in brodo "rinforzato" czyli zupa na wzmocnienie w istocie jest tradycyjnym daniem przeznaczonym dla chorych, rekonwalescentów, a także kobiety w ciąży. Wątróbka zapewniałe lepsze ukrwienie pacjenta.
Intingolo di Fegatini zwykle łączy się także z makaronem, polentą albo ryżem.
...
