Blette to francuska odmian buraka liściastego (znanego w Polsce jako Boćwina). Szczególnie popularna jest na południu, w Prowansji. Na stałe weszła do jadłospisu Nicei gdzie bierze m.in. udział w Tourte de Blettes, w miejscowym dialekcie znanym jako Torta de Blea. Jest to rodzaj placka nadziewanego właśnie blette najczęściej serwowanego na słodko, albo jako przekąskę. Korzenie ciasta sięgają średniowiecznej tradycji Tourtes d’Herbes – wypiekanych w cieście tart z liściastymi warzywami (boćwina, szpinak), cukrem i orzechami, popularnych w Prowansji i północnych Włoszech. Jedna z najwcześniejszych znanych wzmiankowanych recept na taką Torte z blettes i szpinakiem pojawia się w podręczniku gospodarstwa domowego Le Ménagier de Paris z 1393 roku, a pierwszy znany, wyraźnie nicejski przepis na słodką Tourte de Blettes datuje się na XV wiek.
Blettes były w regionie warzywem „codziennym” – łatwym w uprawie, tanim, często wykorzystywanym do tego, by wypełnić farsz, do którego dodawano produkty bardziej luksusowe: rodzynek i pinioli, ser i cukier. Z czasem tarta z boćwiną zaczęła zajmować miejsce w tradycji świątecznej: w wariancie nicejskim Tourte de Blettes weszła do zestawu trzynastu deserów bożonarodzeniowych, serwowanych w Prowansji w noc wigilijną. Dziś w Nicei można ją dostać jednak przez cały rok – przede wszystkim w piekarniach i cukierniach specjalizujących się w lokalnych wypiekach. Ciasto wciąż przygotowuje się w dwóch głównych wariantach: ściśle deserowym (słodkim) oraz bardziej wytrawnym, z mniejszą ilością cukru i mocniej zaznaczonym serem czy boczkiem. Oba opierają się jednak na tej samej, średniowiecznej idei „Tourte z zieleniną”. W pierwszym przypadku do siekanych liści dodaje się nie tylko rodzynek i pinioli, ale niekiedy także jabłek (przepis na filmie). W drugim przypadku obok boczku i parmezanu, używa się także ryżu (przepis poniżej).
Jest to przepis, pogranicza – Nicea leży tuż przy granicy z Włochami i także tam można trafić na placek z zieleniną. Podobne ciasto, tyle że w postaci tarty serwuje się jednak także na północy, w Belgii – to tzw. Tarte al d’jote.
Składniki:
Ciasto:
– 350 gr mąki pszennej
– 50 ml oliwy
– 2 jajka
– 2 łyżki mleka
– pół łyżeczki soli
– 1,5 łyżeczki proszku do pieczenie
– łyżka masła do smarowania formy
Farsz:
– 700 gr buraków liściastych (np. bietoli ew. boćwiny), posiekanych
– 200 gr boczku pokrojonego w kostkę
– mała cebula drobno pokrojona
– 300 gr białego sera np. Ricotty
– 2 jajka
– 4 łyżki tartego parmezanu
– łyżeczka tymianku
– łyżka oliwy
Przygotowanie:
-
- Dokładnie wymieszać wszystkie składniki na ciasto (poza masłem), tak aby powstałą gładka masa. Parę razy rzucić o blat, podzielić na dwie porcje (jedna nieco większa) i odstawić na pół godziny.
- W międzyczasie na oliwie zrumienić boczek oraz cebulę.
- Przygotować farsz mieszając wszystkie składniki z siekanymi liśćmi buraków (także podsmażony boczek z cebulą). Doprawić solą oraz pieprzem.
- Rozgrzać piekarnik do 180 st.C.
- Okrągłą formę do pieczenia (taką jak do tart) wysmarować masłem.
- Większy kawałek ciast rozwałkować tak aby wyścielić nim formę do pieczenia, aż po brzegi.
- Po ułożeniu placka w formie, ugnieść je nieco palcami i nałożyć do środku farsz.
- Drugi, mniejszy kawałek ciasta rozwałkować i przykryć nim formę – brzegi dolnej i górnej warstwy ciast zlepić z sobą.
- Ponakłuwać widelcem wierzchnią warstwę ciasta piec około pół godziny, aż wierzch zrobi się rumiany.
(Poniższy film, nie jest literalną ilustracją przytoczonego powyżej przepisu. Bardziej chodzi o pokazanie jak przyrządza się tę potrawę.)
