Gyros
Gyros to nic innego jak grecka wersja słynnego, tureckiego Döner Kebaba. Na Peloponezie pojawił się po I Wojnie Światowej, która przyniosła rozpad Imperium Osmańskiego. To z kolei na początku lat 20-tych wywołało falę imigrant ze Stambułu, a przede wszystkim przejętej przez Turków Smyrny (dzisiejszy Izmir). To oni przywieźli ze sobą Dönera, którego przemienili na Gyros - jest to proste tłumaczenie czasownika obracać się, który po grecku oznacza gyra, a po turecku ...
Döner Kebabı / Shawarma
Wśród kilkudziesięciu odmian tureckich kebabów nie ma bardziej popularnego niż Döner Kebabı. Jego cecha wyróżniająca jest oczywista - wertykalny grill na którym opiekane są plastry mięsa nadziane na obracający się w pionie się rożen. Oddaje to sama nazwa, słowo döner pochodzi bowiem od czasownika dönmek co znaczy obracać się. Wieść niesie, że to innowacja wprowadzona w połowie XIX wieku, przez İskendera Efendi z Bursy leżącej nad morzem Marmara vis-a-vis Istamb...
Şiş Kebabı / Kuzu Şiş / Çöp Şiş (Turecki szaszłyk)
Şiş Kebabı to jeden z najbardziej znanych wariantów tureckiego kebaba, który w największym stopniu przypomina popularny w Polsce Szaszłyk. Kawałki mięsa są po prostu nadziewane na szpatułki i grillowane, a samo słowo şiş oznacza właśnie szpikulec lub szpatułkę (samo słowo kebab oznacza po prostu pieczone mięso). Pokrewieństwo potraw nie jest zresztą przypadkowe, na co wskazuje podobieństwo nazw, a sam szaszłyk to właściwie słowiański wariant tureckiej ...
Isot Biber / Urfa Biber
Isot Biber to popularna w Turcji przyprawa w postaci płatków suszonego chili. Przygotowuje się ją z papryczek Urfa Biber, wywodzących się z okolic miast Urfa w południowo-wschodniej części kraju - biber po turecku oznacza paprykę, podobnie zresztą jak isot, chociaż ta druga nazwa jest bardziej lokalna i tradycyjna, a przy tym wskazuje, że to ostra papryczka (dosłownie oznacza gorące zioło).
Charakterystyczny jest bardzo ciemny niemal czarny kolor płatków. Sama papryka ma ...
Adana Kebabı / Kıyma Kebabı (Kebab z mielonego mięsa)
Adana - jedno z największych miast Turcji położone niedaleko południowego wybrzeża Morza Śródziemnego w pobliżu granicy z Syrią - jest miejscem z którego wywodzi się jeden z najbardziej znanych odmian kebabów. Nazwę wziął od samego miasta, które w 2005 roku wywalczyło w sądzie prawo do ochrony regionalnej tego produktu. Adana Kebabı wcześniej był tu nazywany po prostu Kıyma Kebabı, czyli kebab z mięsa mielonego. Bo to właśnie jest najbardziej charakterystyczną jego ...
Kebab / Kebap
Światową karierę Kebab (tur. Kebap) zawdzięcza głównie Turkom, jest to jednak potrawa znacznie od nich starsza. Korzeniami sięga czasów naprawdę starożytnych i kolebki cywilizacji, Mezopotamii. Sama nazwa wywodzi się od używanego tu już pięć tysięcy lat języka akadyjskiego, w którym słowo kabābu oznaczało smażyć czy też palić (można szukać w jeszcze bardziej zamierzchłych czasach i języku sumeryjskim gdzie przedrostek kab- także oznaczał coś smażonego lub ...
Arroz Negro (Czarny ryż)
W Hiszpanii oraz we Włoszech istnieje długa tradycja przygotowania dań z ryżu barwionego atramentem z mątwy. Najbardziej znana włoska potrawa tego typu to wenecki Risotto Nero. Analogiczną nazwę "czarny ryż" ma jego hiszpański odpowiednik Arroz Negro, a matecznikiem tej potrawy jest hiszpańska stolica ryżu, czyli Walencja z której wywodzi się przede wszystkim Paella. Można by powiedzieć, że Arroz Negro to jej czarna wersja, chociaż istniej też potrawa znana jako Paella ...
Sukalki (Baskijski gulasz)
Sukalki to jedno z najbardziej klasycznych dań kraju Basków. Hiszpanie określają je mianem ragu, czyli mięsnej potrawki, którą w naszej części Europy nazywamy gulaszem. I biorąc pod uwagę składniki oba danie - Baskijskie i to wywodzące się w Węgier rzeczywiście są do siebie bardzo podobne. Mimo ogromnej odległości, różnicy pochodzenia i kultury mają zaskakująco zbliżone do siebie upodobania kulinarne. Najbardziej charakterystycznym tego wyrazem jest upodobanie do ...
La Pericana (Pasta rybna z Capellána)
Capellána to hiszpańska nazwa dorszowatej ryby znanej u nas jako Karlik. Łowi się ją w całym północno-wschodni Atlantyku, a także w zachodniej części Morza Śródziemnego. Nie są to wielkie sztuki - dorastają zwykle do 20 cm - i stąd Anglicy nazywają go Dorszem Ubogich. Hiszpańska nazwa w tłumaczeniu kapłan wzięła się od tego jaki wygląd tuszki nabierają przy moczeniu w solance i suszeniu ryb - wówczas przypominają sutannę.
W takiej postaci popularne są m.in. w ...
Bacalao / Bacalhau
Hiszpański Bacalao, portugalski Bacalhau czy włoski Baccalà to wszystko jeden i ten sam solony oraz suszony dorsz. Na półwysep iberyjski i w ogóle do basenu morza śródziemnego sprowadzili go Wikingowie, którzy od wieków stosowali tę tradycję konserwacji rybiego mięsa - znamy go jako Sztokfisz czy też Klipfisz. Trwałość i łatwość w transporcie sprawiły, że już w XV wraz z rozwojem floty stał się bardzo popularnym przedmiotem handlu. Mocno wrósł także w tradycje ...
