Gorzka Pomarańcza (łac. Citrus × aurantium) to krzyżówka dzikiej Mandarynki oraz Pomelo. Jak wszystkie pokrewne jej cytrusy wywodzi się z Azji Południowo-Wschodniej, ale rozprzestrzeniła się po całym świecie. Przez Indie, gdzie wykorzystuje się ją m.in. do robienia Chutneyów, w Średniowieczu około X wieku za sprawą Arabów trafiła do Europy (znacznie wcześniej niż bardziej popularna dziś Słodka Pomarańcza, którą w XV wieku przywieźli Portugalczycy).
Stało się to na podbitym przez nich półwyspie Iberyjskim w ramach tzw. Arabskiej Rewolucji Rolniczej, która sprowadziła tu także Cytrynę oraz Limonkę. Dlatego na Starym Kontynencie można spotkać ją też pod alternatywną nazwą Pomarańcza Sewilska. Inna jej wersja to Pomarańcza Marmoladowa, ma bowiem więcej pektyn niż klasyczna, Brytyjczycy tradycyjnie wykorzystywali ją więc do produkcji marmolady. Z kolei we Francji gdzie nosi nazwę Bigaradier w przeszłości była używana w przepisie na kaczkę w pomarańczach, Canard à l’Orange znanym wcześniej jako Canard à la Bigarade. Dotarła nawet do Skandynawii gdzie używa się jej suszonej skórki, bardzo popularnej jako przyprawa do alkoholi w całej Europie. Francuzi dodają ją do Cointreau i Grand Marnier, Holendrzy wykorzystują w Oranjebitter, a Belgowie przy produkcji Witbier (białego piwa).
Wraz z Hiszpanami Gorzka Pomarańcza w XVI wieku popłynęła do Ameryki, gdzie pod nazwą Naranja Agria zrobiła jeszcze większą karierę. Tu sprawdziła się przede wszystkim jako doskonała marynata do mięs: Meksykanie soku z Gorzkich Pomarańczy używaj do przygotowania wieprzowin Cochinita Pibil, a dla Kubańczyków to podstawa tutejszego sosu Mojo, w którym maceruje się większość mięs przed pieczeniem.
Odmiana Gorzkiem Pomarańczy, która przystosowała się do bardziej suchej gleby i klimatu zwana Laraha (łac. Citrus × aurantium subsp. currassuviencis) zadomowiła się za to na innej karaibskiej wyspie Curaçao i jest bazą produkowanego tu likieru o tej samej nazwie. Można ją zresztą spotkać pod nazwą Curaçao Orange, a sama nazwa Laraha wywodzić się ma od portugalskiego określenia pomarańczy Laranja.
Jej odmianą może być też inny rodzaj pomarańczy zwanej Chinoto, chociaż w tej sprawie nie ma pewności, z pewnością stała się jednak podstawą do wyhodowania Bergamotki.
