Menu
year : 2025 397 w tej kategorii

Mandarynka / Tangerin / Satsuma

 Mandarynka (łac. Citrus reticulata) to jeden z najdłużej uprawianych przez ludzi cytrusów. Obok Pomelo oraz Cytronu jest jednym z trzech pierwotnych gatunków cytrusów, co sprawiło, że Mandarynka stała się ważnym składnikiem genetycznym dla wielu innych odmian cytrusów. Stała się "matką" większości najpopularniejszych dziś cytrusów. Na jej bazie wyhodowano przede wszystkim zarówno Gorzka jak i Słodką Pomarańczę, ale także Limonkę, Grejpefrut pokrewnego mu Tangelo, oraz ...
Czytaj dalej

Pomarańcza / Navel (Ambersweet)

 Pomarańcza (łac. Citrus × sinensis) zwana też Słodką Pomarańczą - dla odróżnienia od Gorzkiej Pomarańczy - nie jest owocem powstałym w naturze, ale za sprawą człowieka. Wyhodowano ją łącząc znacznie mniejszą i delikatniejszą Mandarynkę z większym i bardziej gruboskórnym Pomelo (genetycznie ich proporcje wynoszą 58 do 42 proc. na korzyść Mandarynki). Stało się to już bardzo dawno temu, jakieś 2,5 - 3 tys. lat, gdzieś na pograniczu Chin z Indiami oraz Birmą (stąd ...
Czytaj dalej

Bergamotka

 Bergamotka (łac. Cytrus bergamia) to bardzo aromatyczny owoc cytrusowy wielkości pomarańczy, o żółtym lub zielonym kolorze, który bardziej niż samą Pomarańczę przypomina Limonkę. W rzeczywistości nie jest z nimi jednak aż tak blisko związany. Genetyczne badania wskazują, że to hybryda inne pary: Gorzkiej Pomarańczy oraz Cytryny (chociaż niektórzy wskazują na Limettę). Owoc, który podobnie jak reszta cytrusów przywędrował ze wschodu i mocno osadził się w basenie Morza ...
Czytaj dalej

Gorzka Pomarańcza / Laraha

 Gorzka Pomarańcza (łac. Citrus × aurantium) to krzyżówka dzikiej Mandarynki oraz Pomelo. Jak wszystkie pokrewne jej cytrusy wywodzi się z Azji Południowo-Wschodniej, ale rozprzestrzeniła się po całym świecie. Przez Indie, gdzie wykorzystuje się ją m.in. do robienia Chutneyów, w Średniowieczu około X wieku za sprawą Arabów trafiła do Europy (znacznie wcześniej niż bardziej popularna dziś Słodka Pomarańcza, którą w XV wieku przywieźli Portugalczycy). Stało się to na ...
Czytaj dalej

Limetta

 Limetta (łac. Citrus limetta) przez niektórych botaników podejrzewana jest o to, że stanowi odmianę Cytryny. Inni uważają, że to krzyżówka Cytryny z Gorzką Pomarańczą powstała gdzie w Azji Środkowej, najprawdopodobniej w Persji. Jest tu nazywana Limu Shirin czyli słodka cytryna, co wskazuje na jej podstawowy wyróżnik. Uprawia się ją w całym regionie - przez Pakistan, Indie, aż po Bangladesz - gdzie zawsze świetnie się sprawdza jej słodko-kwaśny, dość łagodny sok ...
Czytaj dalej

Mojo

  Mojo (wym.: mo-ho) to tradycyjny sos i marynata używana w kuchni karaibskiej, która ma swoje korzenie na Wyspach Kanaryjskich. Nazwa nie pochodzi jednak z hiszpańskiego, ale od portugalskiego słowa molho, oznaczającego sos. Można go podzielić na dwie duże rodziny, w zależności od użytych składników: - zielone Mojo Verde bazujące m.in. na zielonej papryce, kolendrze i pietruszce dominuje na Wyspach Kanaryjskich i najczęściej podawane jest do ryb (przepis na filmie powyżej). - także w przypadku czerwonego Mojo Rojo podstawą jest papryka. Na wyspach kanaryjskich używa się lokalnej rosnącej na La Palmie odmiany zwanej Pimienta Picona lub Pimienta Palmera, a sam sos zwykle używa do mięs (przepis na filmie na dole). Istnieje też odmiana czerwonego sosu zwana Mojo Picón, która bazuje na ostrych papryczkach - picón oznacza po prostu pikantny. Tradycyjnie podaje się go do ziemniaków Papas Arrugadas oraz grillowanych mięs i ryb. Ze względu na masową emigrację mieszkańców Wysp Kanaryjskich do Ameryki Środkowej Mojo sporą karierę zrobił także na Karaibach, zarówno hiszpańskojęzycznych, jak i niehiszpańskojęzycznych. W przypadku tutejszego Mojo dokonano  jednak sporych modyfikacji:
- na Kubie tutejsze Mojo Criollo przygotowuje się na bazie czosnku oraz soku z gorzkiej pomarańczy. Jest używany m.in. do marynowania mięs przed pieczeniem (zwłaszcza prosiaka Lechón Asado), ale także jako dip do grillowanych mięs, chipsów z plantanów i smażonego manioku, a nawet pieczywa. Przygotowanie Mojo to często rodzinny rytuał, szczególnie przed Noche Buena (Wigilią), gdy całe rodziny spotykają się, żeby wycisnąć sok z setek kwaśnych pomarańczy i przygotować sos na świąteczną, podawaną kolejnego dnia wieprzowinę. Sos ten jest czasami nazywany zdrobnieniem Mojito, czyli tak jak popularny tu koktail.
- na Puerto Rico sos Mojo powszechnie używany jest jako marynata do pieczonego kurczaka oraz jako dip do smażonego manioku, a czasami łączony z Mofongo. Tutaj bardziej przypomina kanaryjski Mojo Verde do którego dodaje się jeszcze także mięty, ale również soku cytrynowego. Dużą rolę odgrywa także czosnek, który dominuje w wariancie zwanym Mojo de Ajo. Istnieje też popularna jego odmiana zwana Mojito Isleño. Ta lokalna wersja z miasta Salinas, gdzie używa się m.in. soku pomidorowego, oliwek i kaparów, podawana jest z owocami morza oraz rybami. ...
Czytaj dalej

Plantan / Tostones (Smażone plantany)

 Plantan (łac. Musa paradisiaca), znany również jako Banan Warzywny, to po prostu odmiana popularnego na całym świecie Banana Zwyczajnego. charakterystyczny przede wszystkim dla Ameryki Łacińskiej - zwłaszcza Karaibów - ale występujący także w kuchni Afryki Zachodniej oraz Azji Południowo-Wschodniej skąd się wywodzą (jako hybryda dwóch innych bananowców łac. Musa acuminata × Musa balbisiana). Mimo podobieństwa do zwykłych bananów, ma zupełnie inne zastosowanie kulinarne ...
Czytaj dalej

Arroz con Frijoles (Ryż z fasolą)

 Arroz con Frijoles nie jest jednym daniem z konkretnym przepisem, ale raczej pewnym prostym modelem kulinarnym kuchni latynoamerykańskiej w którym jak sama nazwa wskazuje główną rolę odgrywa ryż oraz fasola. Używa się zresztą także innych nazwy wykorzystujących różne hiszpańskie określenia fasoli (Arroz con Habichuelas, Arroz con Judías, Arroz y Habas). Na Karaibach spotkać się można z lokalną nazwą Nadiri ak Pwa w języku kreolskim-haitańskim, a w Brazyli mamy portugalskie Arroz e Feijão lub odwortnie Feijão com Arroz. W całej Ameryce Południowej oraz Środkowej jest to bardzo popularny element posiłku, a nawet całe bardzo przystępne cenowo danie, od lat trwa przy tym spór jakie są jego korzenie. Fasola pochodzi z Ameryki, podczas gdy ryż dotarł dzięki europejskim kolonistom i z nimi wiąże się jedno z najpopularniejszych dań łączących oba składniki czyli kubańskie Moros y Cristianos o hiszpańskich, a właściwie andaluzyjskich korzeniach. Z drugiej strony połączenie ryżu z fasolą wywodzi się z tradycji kulinarnych Afryki Zachodniej i stąd też we wczesnym Średniowieczu mogło pierwotnie przybyć do Hiszpanii, razem z Maurami, którzy są jednym dwóch głównych "bohaterów" tego dania. W regionalnych odmianach Arroz con Frijoles największe różnice polegają na tym jaki rodzaj fasoli jest użyty: w popularnych na Kubie Moros y Cristianos tradycyjnie jest to fasola czarna, podobnie jak np. w brazylijskim Arroz com Feijão, a z kolei w przypadku bardzo podobnego, również kubańskiego Arroz Congrí używa się fasoli czerwonej. Z kolei na Haiti używa się również fasoli pinto, a w analogicznym daniu Diri Kongri fasolę limeńską. Popularna jest także fasolą kidney powszechna m.in. w kuchni Belize i używana do różnych lokalnych wariacji ryżu z fasolą, takich jak Riz Haricots Rouges serwowanej na Antylach Francuskich (m.in. Dominika, Haiti, Gwadeluppa i Martynika), a także Arroz Mamposteao z Puerto Rico oraz Moro de Habichuelas Rojas podawanego na Dominikanie. Tutaj bardziej znanym daniem jest jednak Moro de Guandules w którym fasolę zastąpiono groszkiem gołębim. Na filmie powyżej prosty sposób na Arroz con Frijoles serwowany na Kubie. Poniżej nieco bardziej rozwinięta receptura:

Składniki:

- 200 gr kg czarnej lub czerwonej fasoli, przez noc moczonej w wodzie lub 400 gr fasoli z puszki - 2 liście laurowe - 400 gr ryżu - cebula drobno posiekana - 1 łodyga selera naciowego, drobno pokrojonego - pół papryki drobno pokrojonej - 3 - 4 ząbki czosnku, posiekane - łyżeczka oregano - łyżeczka kminu - łyżeczka słodkiej suszonej papryki - 1/2–1 szklanka mleka kokosowego (opcjonalnie) - litr bulionu lub wody - 2 łyżki oleju...
Czytaj dalej

Sazón

 Sazón to popularna mieszanka przyprawowa pochodząca z kuchni karaibskiej, którą spotkać można przede wszystkim w Portoryko oraz na Dominikanie. Sama nazwa Sazón oznacza dosłownie przyprawa, ale jej główną funkcją jest nie tyle przyprawianie, co nadawanie potrawom charakterystycznego pomarańczowo-żółtego koloru. Zazwyczaj kupuje się gotowe mieszanki takie jak Sazón Goya, można ją jednak przygotować samemu. Zwykle używa się ją do przyprawiania ryżu, jak w przypadku Moro ...
Czytaj dalej

Moro de Guandules / Arroz con Gandules (Ryż z groszkiem z Dominikany)

Składniki:

- 200 gr groszku gołębiego lub zwykłego grochu przez noc moczonego w wodzie - liść laurowy - 400 ryżu - 1/2–1 szklanka mleka kokosowego (opcjonalnie) - pół cebuli drobno posiekanej - 4 ząbki czosnku, drobno posiekane - 1 łodyga selera naciowego, drobno pokrojonego - pół papryki drobno pokrojonej - 2 pomidory bez skórki, posiekane - 1,5–2 łyżeczki przyprawy Sazón i/lub Adobo (możesz dodać też po prostu dodać łyżeczkę słodkiej suszonej papryki, nieco pieprzu i pół łyżeczki kurkumy) - pół łyżeczki oregano - litr bulionu lub wody - 2 łyżki oleju
Moro de Guandules to tradycyjne danie z Dominikany, będące jednym z wariantów popularnych na Karaibach potraw typu Arroz con Frijoles czyli ryż z fasolą. W tym przypadku zamiast fasoli używa się jednak tzw. groszku gołębiego (można go kupić w sklepach z orientalną żywnością ew. zastąpić zwykłych grochem). Jego hiszpańska nazwa to Guandules co do pewnego stopnia wyjaśnia nazwę całego dania - jednocześnie nawiązuje ono do bardzo popularnego na Karaibach ryżu z fasolą Moros y Cristianos. Najczęściej przyrządza się je na specjalne okazje, szczególnie w okresie bożonarodzeniowym. Często dodaje się także mleko kokosowe - w tej wersji znane jako Moro de Guandules con Coco. To samo danie pod nazwą Arroz con Gandules można spotkać też w Portoryko (arroz po hiszpańsku ryż). ...
Czytaj dalej