Menu
month : 08/2025 104 w tej kategorii

Pomarańcza / Navel (Ambersweet)

 Pomarańcza (łac. Citrus × sinensis) zwana też Słodką Pomarańczą - dla odróżnienia od Gorzkiej Pomarańczy - nie jest owocem powstałym w naturze, ale za sprawą człowieka. Wyhodowano ją łącząc znacznie mniejszą i delikatniejszą Mandarynkę z większym i bardziej gruboskórnym Pomelo (genetycznie ich proporcje wynoszą 58 do 42 proc. na korzyść Mandarynki). Stało się to już bardzo dawno temu, jakieś 2,5 - 3 tys. lat, gdzieś na pograniczu Chin z Indiami oraz Birmą (stąd ...
Czytaj dalej

Bergamotka

 Bergamotka (łac. Cytrus bergamia) to bardzo aromatyczny owoc cytrusowy wielkości pomarańczy, o żółtym lub zielonym kolorze, który bardziej niż samą Pomarańczę przypomina Limonkę. W rzeczywistości nie jest z nimi jednak aż tak blisko związany. Genetyczne badania wskazują, że to hybryda inne pary: Gorzkiej Pomarańczy oraz Cytryny (chociaż niektórzy wskazują na Limettę). Owoc, który podobnie jak reszta cytrusów przywędrował ze wschodu i mocno osadził się w basenie Morza ...
Czytaj dalej

Gorzka Pomarańcza / Laraha

 Gorzka Pomarańcza (łac. Citrus × aurantium) to krzyżówka dzikiej Mandarynki oraz Pomelo. Jak wszystkie pokrewne jej cytrusy wywodzi się z Azji Południowo-Wschodniej, ale rozprzestrzeniła się po całym świecie. Przez Indie, gdzie wykorzystuje się ją m.in. do robienia Chutneyów, w Średniowieczu około X wieku za sprawą Arabów trafiła do Europy (znacznie wcześniej niż bardziej popularna dziś Słodka Pomarańcza, którą w XV wieku przywieźli Portugalczycy). Stało się to na ...
Czytaj dalej

Limetta

 Limetta (łac. Citrus limetta) przez niektórych botaników podejrzewana jest o to, że stanowi odmianę Cytryny. Inni uważają, że to krzyżówka Cytryny z Gorzką Pomarańczą powstała gdzie w Azji Środkowej, najprawdopodobniej w Persji. Jest tu nazywana Limu Shirin czyli słodka cytryna, co wskazuje na jej podstawowy wyróżnik. Uprawia się ją w całym regionie - przez Pakistan, Indie, aż po Bangladesz - gdzie zawsze świetnie się sprawdza jej słodko-kwaśny, dość łagodny sok ...
Czytaj dalej

Mojo

  Mojo (wym.: mo-ho) to tradycyjny sos i marynata używana w kuchni karaibskiej, która ma swoje korzenie na Wyspach Kanaryjskich. Nazwa nie pochodzi jednak z hiszpańskiego, ale od portugalskiego słowa molho, oznaczającego sos. Można go podzielić na dwie duże rodziny, w zależności od użytych składników: - zielone Mojo Verde bazujące m.in. na zielonej papryce, kolendrze i pietruszce dominuje na Wyspach Kanaryjskich i najczęściej podawane jest do ryb (przepis na filmie powyżej). - także w przypadku czerwonego Mojo Rojo podstawą jest papryka. Na wyspach kanaryjskich używa się lokalnej rosnącej na La Palmie odmiany zwanej Pimienta Picona lub Pimienta Palmera, a sam sos zwykle używa do mięs (przepis na filmie na dole). Istnieje też odmiana czerwonego sosu zwana Mojo Picón, która bazuje na ostrych papryczkach - picón oznacza po prostu pikantny. Tradycyjnie podaje się go do ziemniaków Papas Arrugadas oraz grillowanych mięs i ryb. Ze względu na masową emigrację mieszkańców Wysp Kanaryjskich do Ameryki Środkowej Mojo sporą karierę zrobił także na Karaibach, zarówno hiszpańskojęzycznych, jak i niehiszpańskojęzycznych. W przypadku tutejszego Mojo dokonano  jednak sporych modyfikacji:
- na Kubie tutejsze Mojo Criollo przygotowuje się na bazie czosnku oraz soku z gorzkiej pomarańczy. Jest używany m.in. do marynowania mięs przed pieczeniem (zwłaszcza prosiaka Lechón Asado), ale także jako dip do grillowanych mięs, chipsów z plantanów i smażonego manioku, a nawet pieczywa. Przygotowanie Mojo to często rodzinny rytuał, szczególnie przed Noche Buena (Wigilią), gdy całe rodziny spotykają się, żeby wycisnąć sok z setek kwaśnych pomarańczy i przygotować sos na świąteczną, podawaną kolejnego dnia wieprzowinę. Sos ten jest czasami nazywany zdrobnieniem Mojito, czyli tak jak popularny tu koktail.
- na Puerto Rico sos Mojo powszechnie używany jest jako marynata do pieczonego kurczaka oraz jako dip do smażonego manioku, a czasami łączony z Mofongo. Tutaj bardziej przypomina kanaryjski Mojo Verde do którego dodaje się jeszcze także mięty, ale również soku cytrynowego. Dużą rolę odgrywa także czosnek, który dominuje w wariancie zwanym Mojo de Ajo. Istnieje też popularna jego odmiana zwana Mojito Isleño. Ta lokalna wersja z miasta Salinas, gdzie używa się m.in. soku pomidorowego, oliwek i kaparów, podawana jest z owocami morza oraz rybami. ...
Czytaj dalej

Plantan / Tostones (Smażone plantany)

 Plantan (łac. Musa paradisiaca), znany również jako Banan Warzywny, to po prostu odmiana popularnego na całym świecie Banana Zwyczajnego. charakterystyczny przede wszystkim dla Ameryki Łacińskiej - zwłaszcza Karaibów - ale występujący także w kuchni Afryki Zachodniej oraz Azji Południowo-Wschodniej skąd się wywodzą (jako hybryda dwóch innych bananowców łac. Musa acuminata × Musa balbisiana). Mimo podobieństwa do zwykłych bananów, ma zupełnie inne zastosowanie kulinarne ...
Czytaj dalej

Arroz con Frijoles (Ryż z fasolą)

 Arroz con Frijoles nie jest jednym daniem z konkretnym przepisem, ale raczej pewnym prostym modelem kulinarnym kuchni latynoamerykańskiej w którym jak sama nazwa wskazuje główną rolę odgrywa ryż oraz fasola. Używa się zresztą także innych nazwy wykorzystujących różne hiszpańskie określenia fasoli (Arroz con Habichuelas, Arroz con Judías, Arroz y Habas). Na Karaibach spotkać się można z lokalną nazwą Nadiri ak Pwa w języku kreolskim-haitańskim, a w Brazyli mamy portugalskie Arroz e Feijão lub odwortnie Feijão com Arroz. W całej Ameryce Południowej oraz Środkowej jest to bardzo popularny element posiłku, a nawet całe bardzo przystępne cenowo danie, od lat trwa przy tym spór jakie są jego korzenie. Fasola pochodzi z Ameryki, podczas gdy ryż dotarł dzięki europejskim kolonistom i z nimi wiąże się jedno z najpopularniejszych dań łączących oba składniki czyli kubańskie Moros y Cristianos o hiszpańskich, a właściwie andaluzyjskich korzeniach. Z drugiej strony połączenie ryżu z fasolą wywodzi się z tradycji kulinarnych Afryki Zachodniej i stąd też we wczesnym Średniowieczu mogło pierwotnie przybyć do Hiszpanii, razem z Maurami, którzy są jednym dwóch głównych "bohaterów" tego dania. W regionalnych odmianach Arroz con Frijoles największe różnice polegają na tym jaki rodzaj fasoli jest użyty: w popularnych na Kubie Moros y Cristianos tradycyjnie jest to fasola czarna, podobnie jak np. w brazylijskim Arroz com Feijão, a z kolei w przypadku bardzo podobnego, również kubańskiego Arroz Congrí używa się fasoli czerwonej. Z kolei na Haiti używa się również fasoli pinto, a w analogicznym daniu Diri Kongri fasolę limeńską. Popularna jest także fasolą kidney powszechna m.in. w kuchni Belize i używana do różnych lokalnych wariacji ryżu z fasolą, takich jak Riz Haricots Rouges serwowanej na Antylach Francuskich (m.in. Dominika, Haiti, Gwadeluppa i Martynika), a także Arroz Mamposteao z Puerto Rico oraz Moro de Habichuelas Rojas podawanego na Dominikanie. Tutaj bardziej znanym daniem jest jednak Moro de Guandules w którym fasolę zastąpiono groszkiem gołębim. Na filmie powyżej prosty sposób na Arroz con Frijoles serwowany na Kubie. Poniżej nieco bardziej rozwinięta receptura:

Składniki:

- 200 gr kg czarnej lub czerwonej fasoli, przez noc moczonej w wodzie lub 400 gr fasoli z puszki - 2 liście laurowe - 400 gr ryżu - cebula drobno posiekana - 1 łodyga selera naciowego, drobno pokrojonego - pół papryki drobno pokrojonej - 3 - 4 ząbki czosnku, posiekane - łyżeczka oregano - łyżeczka kminu - łyżeczka słodkiej suszonej papryki - 1/2–1 szklanka mleka kokosowego (opcjonalnie) - litr bulionu lub wody - 2 łyżki oleju...
Czytaj dalej

Sazón

 Sazón to popularna mieszanka przyprawowa pochodząca z kuchni karaibskiej, którą spotkać można przede wszystkim w Portoryko oraz na Dominikanie. Sama nazwa Sazón oznacza dosłownie przyprawa, ale jej główną funkcją jest nie tyle przyprawianie, co nadawanie potrawom charakterystycznego pomarańczowo-żółtego koloru. Zazwyczaj kupuje się gotowe mieszanki takie jak Sazón Goya, można ją jednak przygotować samemu. Zwykle używa się ją do przyprawiania ryżu, jak w przypadku Moro ...
Czytaj dalej

Moro de Guandules / Arroz con Gandules (Ryż z groszkiem z Dominikany)

Składniki:

- 200 gr groszku gołębiego lub zwykłego grochu przez noc moczonego w wodzie - liść laurowy - 400 ryżu - 1/2–1 szklanka mleka kokosowego (opcjonalnie) - pół cebuli drobno posiekanej - 4 ząbki czosnku, drobno posiekane - 1 łodyga selera naciowego, drobno pokrojonego - pół papryki drobno pokrojonej - 2 pomidory bez skórki, posiekane - 1,5–2 łyżeczki przyprawy Sazón i/lub Adobo (możesz dodać też po prostu dodać łyżeczkę słodkiej suszonej papryki, nieco pieprzu i pół łyżeczki kurkumy) - pół łyżeczki oregano - litr bulionu lub wody - 2 łyżki oleju
Moro de Guandules to tradycyjne danie z Dominikany, będące jednym z wariantów popularnych na Karaibach potraw typu Arroz con Frijoles czyli ryż z fasolą. W tym przypadku zamiast fasoli używa się jednak tzw. groszku gołębiego (można go kupić w sklepach z orientalną żywnością ew. zastąpić zwykłych grochem). Jego hiszpańska nazwa to Guandules co do pewnego stopnia wyjaśnia nazwę całego dania - jednocześnie nawiązuje ono do bardzo popularnego na Karaibach ryżu z fasolą Moros y Cristianos. Najczęściej przyrządza się je na specjalne okazje, szczególnie w okresie bożonarodzeniowym. Często dodaje się także mleko kokosowe - w tej wersji znane jako Moro de Guandules con Coco. To samo danie pod nazwą Arroz con Gandules można spotkać też w Portoryko (arroz po hiszpańsku ryż). ...
Czytaj dalej

Ternera de Aliste

 Ternera de Aliste to objęta ochroną regionalną hiszpańska cielęcina z regionu Aliste (prowincja Zamora). Certyfikat IGP otrzymała w 1999 roku i jest zazwyczaj produkowana przez drobnych rolników. Jedną ze sztandarowych potraw bazujących na tym mięsie jest Chuletón Alistano  czyli stek z antrykotu z Aliste podobny do bardziej znanego Chuletón de Ávila. W zależności od takich cech, jak wiek i pochodzenie można spotkać trzy rodzaje tego mięsa: - Ternera Lechal de Aliste  ze ...
Czytaj dalej